Η συσκευή ακτινοβολεί τις προνύμφες στο νερό πριν προλάβουν να προσκολληθούν στον σολομό, χωρίς να επηρεάζει τα ψάρια
Οι θαλάσσιες ψείρες αποτελούν έναν από τους πιο επίμονους και δαπανηρούς εχθρούς της καλλιέργειας σολομού. Τα συνήθη μέτρα αντιμετώπισης επικεντρώνονται στην αποψείρωση αφού το παράσιτο έχει ήδη προσκολληθεί στο ψάρι, μια διαδικασία που είναι στρεσογόνα για τα ψάρια, απαιτεί ανθρώπινη παρέμβαση και υπόκειται σε αυξανόμενα προβλήματα ανθεκτικότητας. Η νορβηγική εταιρεία Smir AS εισέρχεται στην αγορά με μια ουσιαστικά διαφορετική λογική: να καταστρέψει τις προνύμφες στο νερό πριν φτάσουν στο ψάρι, χρησιμοποιώντας υπεριώδες φως UVC. Η συσκευή UVCuro σχεδιάστηκε για ανοιχτούς κλωβούς με ψειρικές κουρτίνες. Το νερό του κλωβού αντλείται μέσα από τη μονάδα, εκτίθεται σε υπεριώδη ακτινοβολία και επιστρέφει στον κλωβό. Η έκθεση αυτή καταστρέφει την ικανότητα των προνυμφών των θαλάσσιων ψειρών που βρίσκονται στο νερό να αναπτυχθούν περαιτέρω, διακόπτοντας τον κύκλο ζωής τους σε πολύ πρώιμο στάδιο. Τα ψάρια δεν επηρεάζονται καθόλου, καθώς η ακτινοβολία δεν ασκείται άμεσα πάνω τους. Η συσκευή λειτουργεί παθητικά και συνεχώς μέσα στον κλωβό χωρίς να απαιτεί εντατική εποπτεία.
Οι πρώτες μονάδες UVCuro θα παραδοθούν σε μικρότερες νορβηγικές μονάδες καλλιέργειας σολομού στα τέλη Ιουνίου 2026. Η εταιρεία παρουσίασε το concept στην έκθεση Aqua Nor στο Τρόντχαϊμ το 2025 και ανέδειξε το εμπορικό της μοντέλο στην έκθεση HavExpo της εβδομάδας. Πιλοτικές δοκιμές σε θαλάσσιες συνθήκες πραγματοποιήθηκαν τους χειμερινούς μήνες και παρείχαν χρήσιμες πληροφορίες για την ανάπτυξη του πρώτου εμπορικού μοντέλου. Ο διευθύνων σύμβουλος Øyvind Nymark και ο υπεύθυνος μάρκετινγκ Roy Schjølberg Brevik τονίζουν ωστόσο ότι η πλήρης τεκμηρίωση των αποτελεσμάτων θα απαιτήσει χρόνο. Για να υπολογιστεί με ακρίβεια πόσες αποψειρώσεις μπορούν να εξοικονομηθούν, χρειάζεται παρακολούθηση σε μεγαλύτερη χρονική κλίμακα.
Ένα από τα βασικά πλεονεκτήματα που προβάλλει η Smir είναι η χαμηλή ενεργειακή κατανάλωση της συσκευής, μόλις 2 έως 3 kWh, στοιχείο κρίσιμο για εξοπλισμό που πρόκειται να παραμένει σε λειτουργία επί μακρόν μέσα στον κλωβό. Αυτό έγινε εφικτό χάρη σε μια κρίσιμη τεχνολογική αλλαγή κατά τη φάση ανάπτυξης: η εταιρεία εγκατέλειψε τις παραδοσιακές λυχνίες UV βασισμένες σε υδράργυρο και υιοθέτησε λυχνίες UVC-LED, η κατανάλωση ενέργειας των οποίων είναι σημαντικά χαμηλότερη. Η τεχνολογία έχει τις ρίζες της σε ερευνητικές συνεργασίες με το Νορβηγικό Πανεπιστήμιο Επιστήμης και Τεχνολογίας (NTNU), ενώ η εταιρεία διαθέτει ήδη στο χαρτοφυλάκιό της συστήματα αποψείρωσης και διαχείρισης ψαριών όπως το Hydrolicer. Η UVCuro αντί να αντιμετωπίζει την προσβολή αφού συμβεί, επιχειρεί να τη διακόψει στην πηγή της, μειώνοντας τόσο τον πληθυσμό των παρασίτων όσο και την ανάγκη για παρεμβατικές θεραπείες που επιβαρύνουν τα ψάρια και το λειτουργικό κόστος των μονάδων.
