Πετάγονται κρέμες που εξακολουθούν να προστατεύουν ή χρησιμοποιούνται κάποιες που έχουν χάσει την αποτελεσματικότητά τους
Κάθε χρόνο εκατομμύρια άνθρωποι αγοράζουν νέα αντηλιακή κρέμα χωρίς να ελέγξουν αν αυτή που έχουν ήδη στο σπίτι εξακολουθεί να είναι αποτελεσματική. Το βρετανικό καταναλωτικό site MoneySavingExpert θύμισε σε post στο Instagram ότι κάθε συσκευασία αντηλιακού φέρει στο πίσω μέρος της έναν αριθμό που λίγοι παρατηρούν: τον δείκτη PAO (Period After Opening), που εμφανίζεται ως εικονίδιο ανοιχτού βάζου με έναν αριθμό και το γράμμα «Μ». Το «12Μ» σημαίνει 12 μήνες, το «24Μ» σημαίνει 24 μήνες. Αυτός ο αριθμός δείχνει πόσους μήνες παραμένει αποτελεσματικό το προϊόν αφού ανοιχτεί για πρώτη φορά.
Η συμβουλή είναι απλή. Μόλις ανοιχτεί η κρέμα, να σημειώνεται η ημερομηνία στη συσκευασία ώστε να είναι γνωστό πότε λήγει. Εναλλακτικά, μπορεί να καταγραφεί απευθείας η ημερομηνία λήξης. Αν μια κρέμα έχει ξεπεράσει τον χρόνο που ορίζει το PAO, δεν χρειάζεται να πεταχτεί, καθώς μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως απλή ενυδατική κρέμα σώματος χωρίς αντηλιακή προστασία.
Γιατί η λήξη του αντηλιακού έχει πραγματική σημασία
Το ζήτημα δεν είναι απλώς καταναλωτικό αλλά έχει άμεσες συνέπειες για την υγεία. Τα αντηλιακά λειτουργούν μέσω χημικών φίλτρων που απορροφούν την υπεριώδη ακτινοβολία ή μέσω ορυκτών φίλτρων όπως ο οξείδιο ψευδαργύρου και το διοξείδιο τιτανίου που την αντανακλούν. Και οι δύο τύποι υποβαθμίζονται με την πάροδο του χρόνου, αλλά με διαφορετικούς ρυθμούς. Το αβοβενζόνιο, ένα από τα πιο διαδεδομένα χημικά φίλτρα UVA, μελέτη του 2024 στο Photochemistry and Photobiology διαπίστωσε ότι χάνει το 50% της αποτελεσματικότητάς του μετά από πέντε ώρες άμεσης έκθεσης στον ήλιο, ενώ χωρίς σταθεροποιητές στη σύνθεση μπορεί να χάσει έως και 90% της ισχύος του μέσα σε μια ώρα. Τα ορυκτά φίλτρα είναι πιο σταθερά, αλλά τα υπόλοιπα συστατικά γύρω τους οξειδώνονται επίσης με τον χρόνο. Ο βασικός εχθρός και για τους δύο τύπους είναι η θερμότητα και ο χρόνος.
Υπάρχει επίσης μια σημαντική διάκριση που πολλοί συγχέουν. Η ημερομηνία λήξης που αναγράφεται στη συσκευασία αφορά το ανοιχτό προϊόν, ενώ το PAO αφορά τη διάρκεια μετά το άνοιγμα. Αν ισχύουν και τα δύο, πρέπει να τηρείται εκείνο που έρχεται πρώτο. Για παράδειγμα, αν μια κρέμα έχει ημερομηνία λήξης τον Ιανουάριο 2027 αλλά PAO «12Μ» και ανοίχτηκε τον Ιούνιο 2025, η πραγματική ημερομηνία λήξης είναι τον Ιούνιο 2026. Κλειστές αντηλιακές κρέμες που φυλάσσονται σε δροσερό και σκοτεινό μέρος διατηρούν την αποτελεσματικότητά τους για 2 έως 3 χρόνια από την ημερομηνία παραγωγής.
Σημάδια ότι μια κρέμα έχει αλλοιωθεί πριν ακόμα λήξει επίσημα είναι η αλλαγή χρώματος, η ασυνήθιστη ή ταγγισμένη μυρωδιά και η αλλαγή υφής. Αν παρατηρηθεί οποιοδήποτε από αυτά, η κρέμα πρέπει να αντικατασταθεί ανεξάρτητα από τον αριθμό PAO. Η αποθήκευση σε ζεστό αυτοκίνητο ή υγρό μπάνιο επιταχύνει δραματικά την αποδόμηση, ενώ η φύλαξη σε δροσερό σκοτεινό μέρος ή ακόμα και στο ψυγείο παρατείνει σημαντικά τη διάρκεια ζωής.
Τι λέει το NHS για την ασφαλή χρήση αντηλιακού
Το Εθνικό Σύστημα Υγείας της Βρετανίας (NHS) συστήνει αντηλιακό τουλάχιστον SPF 30 με επαναλαμβανόμενη εφαρμογή κάθε δύο ώρες, σε συνδυασμό με κατάλληλα ρούχα και παραμονή στη σκιά κατά τις ώρες αιχμής της ηλιακής ακτινοβολίας από τις 11 το πρωί έως τις 3 το απόγευμα. Εξίσου σημαντικό είναι να αναζητούν οι καταναλωτές τουλάχιστον 4 αστέρια UVA προστασίας στη συσκευασία, με τα γράμματα UVA σε κύκλο να υποδηλώνουν συμμόρφωση με το ευρωπαϊκό πρότυπο. Ένα κρίσιμο σημείο που συχνά παραβλέπεται είναι ότι το αντηλιακό χρειάζεται εκ νέου εφαρμογή μετά από κολύμπι, έντονη εφίδρωση ή τριβή με ρούχα, ακόμα και αν δεν έχουν περάσει δύο ώρες, καθώς αυτοί οι παράγοντες μειώνουν σημαντικά την αποτελεσματικότητα. Το έγκαυμα από τον ήλιο δεν συμβαίνει μόνο σε διακοπές και δεν απαιτεί καλό καιρό, ενώ το μαύρισμα δεν αποτελεί προστασία από τις βλαβερές επιδράσεις της υπεριώδους ακτινοβολίας.
