Νέα επιστημονική ανασκόπηση εξετάζει πότε το δημοφιλές ρόφημα προστατεύει τον εγκέφαλο και πότε όχι
Μια πρόσφατη αφηγηματική ανασκόπηση, η οποία δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Cureus Journal of Medical Science, εξέτασε τα κύρια χημικά συστατικά του καφέ. Παράλληλα αξιολόγησε στοιχεία από υπάρχουσες μελέτες σε ζώα και ανθρώπους σχετικά με τα οφέλη του ροφήματος στη γνωστική λειτουργία και την ανακούφιση από τον πόνο.
Οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι ο καφές ενδέχεται να προσφέρει γνωστικά, αντιφλεγμονώδη και νευροπροστατευτικά οφέλη. Ωστόσο η μεγάλη ποικιλία στους τύπους του καφέ, στα πρότυπα δοσολογίας και στις μεθόδους παρασκευής καθιστούν δύσκολη τη μελέτη των υποκείμενων μηχανισμών. Η ανασκόπηση τονίζει ότι τα περισσότερα στοιχεία είναι συσχετιστικά και όχι αιτιώδη, ενώ επισημαίνεται η ανάγκη για περαιτέρω διερεύνηση του θέματος.
Τα οφέλη και οι ερωτήσεις
Επιδημιολογικές μελέτες υποδηλώνουν ότι οι τακτικοί καταναλωτές καφέ έχουν χαμηλότερους κινδύνους εμφάνισης πολλών νευροεκφυλιστικών και αγγειακών παθήσεων του εγκεφάλου. Σε αυτές περιλαμβάνονται η νόσος του Πάρκινσον, η νόσος του Αλτσχάιμερ, η άνοια, το εγκεφαλικό επεισόδιο και η πολλαπλή σκλήρυνση.
Η καφεΐνη και οι συναφείς μεταβολίτες που ανήκουν στις πουρίνες όπως η θεοβρωμίνη, η θεοφυλλίνη και η παραξανθίνη, είναι τα πιο γνωστά συστατικά του καφέ. Παρ’ όλα αυτά, οι ακριβείς ρόλοι τους στη νευροπλαστικότητα, στην ανάπτυξη των συνάψεων και στη νευρωνική σηματοδότηση παραμένουν ανεξερεύνητοι.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τα γνωστά σαμπουάν και καλλυντικά που ανακλήθηκαν τις τελευταίες ημέρες λόγω απαγορευμένων ουσιών
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τι θα πάθω εάν φάω χαλασμένο πορτοκάλι
Η καφεΐνη επηρεάζει πολλαπλά συστήματα υποδοχέων, συμπεριλαμβανομένων των υποδοχέων της αδενοσίνης, της φωσφοδιεστεράσης και του γάμμα-αμινοβουτυρικού οξέος ή GABA. Το γεγονός ότι άλλα ροφήματα που περιέχουν καφεΐνη δεν αναπαράγουν με συνέπεια τα αποτελέσματα του καφέ, υποδηλώνει ότι υπάρχουν συνεργίες ειδικές για το δημοφιλές ρόφημα.
Πειραματικές έρευνες σε ζώα δείχνουν ενθαρρυντικά αποτελέσματα στη μνήμη, την προσοχή και τη νευρογένεση. Η μεταφορά αυτών των ευρημάτων στους ανθρώπους περιπλέκεται εξαιτίας της ανομοιογένειας των προϊόντων καφέ και των διαφορών στον μεταβολισμό της καφεΐνης μεταξύ των ειδών.
Πώς λειτουργεί στον ανθρώπινο εγκέφαλο
Αρκετές δοκιμές σε ανθρώπους ανέφεραν βελτιώσεις στην εγρήγορση, στον χρόνο αντίδρασης, στην ακρίβεια της μνήμης, στη νευρωνική αποδοτικότητα και στην υποκειμενική εγρήγορση μετά την κατανάλωση καφέ. Αυτά τα αποτελέσματα συχνά φάνηκαν ανεξάρτητα από τη δόση καφεΐνης, κάτι που υποδηλώνει συνεργιστική συμβολή των πολυφαινολών, αν και ορισμένες δοκιμές ανέφεραν ουδέτερα ευρήματα, υπογραμμίζοντας τη μεταβλητότητα μεταξύ των μελετών.
Μελέτες έχουν επίσης δείξει οφέλη όπως μειωμένη κόπωση, βελτιωμένη διάθεση και ενίσχυση του θετικού συναισθήματος μετά από τακτική κατανάλωση καφέ. Παράλληλα ροφήματα που περιέχουν εκχύλισμα μούρων καφέ αύξησαν τη ροή του αίματος στον εγκέφαλο και βελτίωσαν τη διάθεση, υπαινισσόμενα μια αγγειακή ή αντιοξειδωτική συμβολή.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | 40 φοιτήτριες στο νοσοκομείο από μολυσμένο γαλακτομπούρεκο
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Σκάνδαλο υγιεινής σε εστιατόρια διεθνών αλυσίδων – Αποκαλυπτικό βίντεο από τους ελέγχους των Αρχών
Όσον αφορά τις αρνητικές επιδράσεις, ο καφές μπορεί να προκαλέσει σημαντικές φυσιολογικές αντιδράσεις, άγχος και στρες. Η χορήγηση καφεΐνης σε άτομα με διαταραχή πανικού προκάλεσε συμπτώματα πανικού σε σχεδόν τους μισούς συμμετέχοντες. Αντίθετα, το άρωμα του καφέ μείωσε τους βιοδείκτες του στρες και τους παλμούς της καρδιάς κατά τη διάρκεια οδοντιατρικών επεμβάσεων.
Σχετικά με τον ύπνο, η καθημερινή κατανάλωση καφεΐνης σε τακτικούς πότες καφέ δεν άλλαξε σημαντικά την αρχιτεκτονική του ύπνου, υποδηλώνοντας ότι μπορεί να προσαρμόζονται στις επιδράσεις της.
Συμπεράσματα
Τα σημερινά στοιχεία υποδεικνύουν ότι ο καφές μπορεί να υποστηρίξει τη γνωστική λειτουργία, τη νευροπλαστικότητα και τη νευροπροστασία. Ωστόσο τα ευρήματα παραμένουν ασυνεπή.
Οι επιδράσεις του καφέ είναι δύσκολο να απομονωθούν καθώς περιέχει πολλές βιοδραστικές ενώσεις, αλληλεπιδρά με τη γενετική και το φύλο και μπορεί να τροποποιηθεί περαιτέρω από διαφορές στον μεταβολισμό της καφεΐνης. Επίσης συνήθως καταναλώνεται εντός ευρύτερων διατροφικών προτύπων όπως η Μεσογειακή διατροφή.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Συναγερμός και στην Ευρώπη για το επικίνδυνο γάλα – Η ανακοίνωση του ευρωπαϊκού Κέντρου Πρόληψης και Eλέγχου Νοσημάτων
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Στρώσιμο χαλιών: Τα 4 λάθη που κάνουν οι περισσότεροι και πώς τα αποφεύγουμε
Παρατηρησιακά δεδομένα δείχνουν τόσο οφέλη όσο και πιθανούς κινδύνους σε υψηλά επίπεδα πρόσληψης. Τα αποτελέσματα διαφέρουν ανάλογα με τα νευροεκφυλιστικά αποτελέσματα. Συνολικά ο καφές φαίνεται ασφαλής και ενδεχομένως ευεργετικός, αλλά οι μηχανισμοί του και η βέλτιστη πρόσληψή του απαιτούν πιο αυστηρή ελεγχόμενη έρευνα.
