Ο καφές αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της καθημερινότητας εκατομμυρίων ανθρώπων, όμως φαίνεται πως δεν έχουν όλα τα είδη καφέ την ίδια επίδραση στον οργανισμό. Νέα επιστημονική μελέτη υποστηρίζει ότι η κατανάλωση καφέ φίλτρου συνδέεται με βραδύτερη βιολογική γήρανση, ενώ ο στιγμιαίος καφές φαίνεται να σχετίζεται με επιτάχυνση της διαδικασίας αυτής. Αντίθετα, για τον ντεκαφεϊνέ οι ερευνητές δεν εντόπισαν σημαντική συσχέτιση.
Η έρευνα αξιοποίησε τη μέθοδο της Μεντελικής τυχαιοποίησης, μια σύγχρονη γενετική προσέγγιση που χρησιμοποιείται για να διερευνήσει πιθανές σχέσεις αιτίας και αποτελέσματος, περιορίζοντας την επίδραση παραγόντων όπως η διατροφή, η άσκηση ή οι υπόλοιπες συνήθειες του τρόπου ζωής. Στόχος των επιστημόνων ήταν να εξετάσουν κατά πόσο διαφορετικοί τύποι καφέ μπορούν να επηρεάσουν τη βιολογική ηλικία, δηλαδή τον πραγματικό βαθμό φθοράς του οργανισμού, ανεξάρτητα από τα χρόνια ζωής.
Ο καφές φίλτρου εμφάνισε την πιο ευνοϊκή εικόνα
Οι ερευνητές ανέλυσαν γενετικά δεδομένα μεγάλης κλίμακας και συνέκριναν τις επιδράσεις διαφορετικών τύπων καφέ στους δείκτες βιολογικής γήρανσης. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι όσοι είχαν γενετική προδιάθεση για μεγαλύτερη κατανάλωση καφέ φίλτρου εμφάνιζαν χαμηλότερη βιολογική ηλικία, γεγονός που υποδηλώνει βραδύτερη κυτταρική και οργανική φθορά.
Αντίθετα, η κατανάλωση στιγμιαίου καφέ συνδέθηκε με υψηλότερους δείκτες βιολογικής γήρανσης, ενώ για τον ντεκαφεϊνέ δεν προέκυψαν στατιστικά σημαντικά ευρήματα.
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι οι διαφορές πιθανόν να σχετίζονται με τον τρόπο επεξεργασίας και παρασκευής κάθε είδους καφέ. Ο καφές φίλτρου διατηρεί υψηλά επίπεδα πολυφαινολών, αντιοξειδωτικών και άλλων βιοδραστικών ουσιών, οι οποίες έχουν συνδεθεί σε προηγούμενες μελέτες με μειωμένο οξειδωτικό στρες και χαμηλότερα επίπεδα φλεγμονής. Αντίθετα, η βιομηχανική επεξεργασία που απαιτείται για την παραγωγή στιγμιαίου καφέ ενδέχεται να επηρεάζει τη σύσταση ορισμένων από αυτές τις ενώσεις ή να μεταβάλλει το τελικό διατροφικό του προφίλ.
Δεν αποδεικνύεται σχέση αιτίας και αποτελέσματος
Παρότι τα αποτελέσματα παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον, οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι δεν αποδεικνύουν πως η μετάβαση από στιγμιαίο σε καφέ φίλτρου θα επιβραδύνει τη γήρανση. Η βιολογική ηλικία επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες, όπως η συνολική διατροφή, η φυσική δραστηριότητα, το κάπνισμα, η ποιότητα του ύπνου, η κατανάλωση αλκοόλ και η γενικότερη κατάσταση της υγείας. Ωστόσο, η χρήση της Μεντελικής τυχαιοποίησης προσδίδει μεγαλύτερη αξιοπιστία στα ευρήματα σε σχέση με τις κλασικές παρατηρητικές μελέτες, καθώς μειώνει σημαντικά την πιθανότητα τα αποτελέσματα να οφείλονται αποκλειστικά σε άλλους παράγοντες του τρόπου ζωής. Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι απαιτούνται νέες κλινικές μελέτες για να επιβεβαιωθεί εάν η επιλογή του είδους καφέ μπορεί πράγματι να επηρεάσει τη βιολογική γήρανση και τη μακροχρόνια υγεία. Μέχρι τότε, τα ευρήματα αποτελούν μια ακόμη ένδειξη ότι ο τρόπος παρασκευής του καφέ ίσως έχει μεγαλύτερη σημασία από ό,τι πιστευόταν μέχρι σήμερα, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι ο στιγμιαίος καφές είναι επιβλαβής ή ότι ο καφές φίλτρου αποτελεί από μόνος του μέσο επιβράδυνσης της γήρανσης.
Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό npj Science of Food