Νέα μελέτη 17 ετών σε 2.500 άτομα αλλάζει τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε τη γήρανση
Όταν ένας ηλικιωμένος αρχίζει να κινείται λιγότερο, να κάθεται περισσότερο και να εγκαταλείπει τις καθημερινές του δραστηριότητες, η πρώτη σκέψη είναι συνήθως σωματική. Πονούν τα γόνατα, κουράζονται εύκολα, έχασαν δύναμη. Ωστόσο, νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε στο JAMA Network Open υποδηλώνει ότι συχνά το πρόβλημα ξεκινά αλλού.
Ερευνητές παρακολούθησαν 2.529 ενήλικες ηλικίας 50 ετών και άνω στο Ηνωμένο Βασίλειο για 17 χρόνια, μετρώντας τακτικά τη μνήμη και τη λεκτική τους ευχέρεια. Στο τέλος αυτής της μακράς παρακολούθησης, οι συμμετέχοντες φόρεσαν επιταχυνσιόμετρα στον καρπό για οκτώ συνεχόμενες ημέρες που κατέγραφαν με ακρίβεια τον χρόνο ελαφριάς και έντονης σωματικής δραστηριότητας, καθιστικής συμπεριφοράς και ύπνου. Το εύρημα ήταν πως όσοι είχαν μεγαλύτερη έκπτωση μνήμης στα 17 χρόνια παρακολούθησης κινούνταν σημαντικά λιγότερο αργότερα στη ζωή τους.
Τι δείχνουν οι αριθμοί
Άτομα με πιο έντονη έκπτωση μνήμης ασχολούνταν με 1,6 λιγότερες ώρες ελαφριάς σωματικής δραστηριότητας εβδομαδιαίως σε σχέση με εκείνους που διατήρησαν σταθερή μνήμη. Η ελαφριά σωματική δραστηριότητα περιλαμβάνει καθημερινές κινήσεις όπως το περπάτημα, οι ελαφριές δουλειές του σπιτιού και η προετοιμασία φαγητού. Για άτομα άνω των 70 ετών η διαφορά ήταν ακόμα πιο έντονη, φτάνοντας τις 2,3 λιγότερες ώρες εβδομαδιαίως. Παράλληλα, όσοι είχαν πιο έντονη έκπτωση μνήμης περνούσαν περισσότερο χρόνο καθιστοί ή ξαπλωμένοι ενώ ήταν ξύπνιοι. Αξιοσημείωτο είναι ότι οι αλλαγές στη λεκτική ευχέρεια είχαν πολύ μικρότερη συσχέτιση με τα πρότυπα κίνησης σε σχέση με τις αλλαγές στη μνήμη, υποδηλώνοντας ότι συγκεκριμένες πτυχές της γνωστικής λειτουργίας επηρεάζουν διαφορετικά την κινητικότητα.
Γιατί η μνήμη επηρεάζει την κίνηση
Για να σχεδιάσει, να ξεκινήσει και να διατηρήσει μια σωματική δραστηριότητα, ο οργανισμός χρειάζεται γνωστικούς πόρους. Πρέπει να θυμηθεί την πρόθεση, να οργανώσει τα βήματα και να διατηρήσει την προσοχή. Όταν η μνήμη και οι γνωστικές λειτουργίες αρχίζουν να φθίνουν, η ικανότητα να σχεδιάζει και να εκτελεί σωματικές δραστηριότητες μειώνεται μαζί τους. Η μείωση στην καθημερινή κίνηση μπορεί επομένως να είναι πρώιμος δείκτης γνωστικής αλλαγής και όχι απλώς αποτέλεσμα σωματικής φθοράς.
Τι σημαίνει για τους φροντιστές και τις οικογένειες
Τα ευρήματα αλλάζουν τον τρόπο που πρέπει να υποστηρίζουμε τους ηλικιωμένους. Το να πούμε σε έναν ηλικιωμένο «κινήσου περισσότερο» μπορεί να μην αρκεί αν η μνήμη του δυσκολεύεται να οργανώσει αυτή την πρόθεση σε πράξη. Χρειάζεται δομημένη υποστήριξη, με οργανωμένες δραστηριότητες, ήπιες υπενθυμίσεις και συνοδεία που αφαιρούν το γνωστικό βάρος του σχεδιασμού. Η μελέτη έχει ορισμένους περιορισμούς. Το 95% των συμμετεχόντων ήταν λευκοί Βρετανοί, οπότε τα ευρήματα δεν μπορούν να γενικευτούν πλήρως σε όλους τους πληθυσμούς, ενώ τα επιταχυνσιόμετρα καρπού μπορεί να δυσκολεύονται να διακρίνουν μεταξύ αδράνειας και ύπνου.
