Νέα διεθνής μελέτη σε σχεδόν 500.000 γονιδιώματα σαλμονέλας από 139 χώρες συνδέει την άνοδο της θερμοκρασίας και τα ακραία καιρικά φαινόμενα με αύξηση των γονιδίων αντοχής στα αντιβιοτικά
Η κλιματική αλλαγή φαίνεται να λειτουργεί ως «επιταχυντικός παράγοντας» στην εξάπλωση της αντοχής στα αντιβιοτικά, σύμφωνα με νέα διεθνή μελέτη που καλύπτει 139 χώρες και περιοχές και δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Lancet Planetary Health journal. Η έρευνα, στην οποία συμμετείχαν επιστήμονες από το Ηνωμένο Βασίλειο, την Κίνα, τη Γαλλία, την Αυστραλία και την Ελβετία, εξετάζει τη σχέση ανάμεσα στις μεταβολές της θερμοκρασίας και των βροχοπτώσεων από το 1940 έως το 2023 και την παρουσία γονιδίων ανθεκτικών στα αντιβιοτικά στο βακτήριο σαλμονέλα, ένα από τα πιο συχνά αίτια βακτηριακών λοιμώξεων παγκοσμίως.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ευρωπαϊκός συναγερμός για πίτσα μετά από καταγγελία καταναλωτή – Πωλείται σε μεγάλη αλυσίδα σουπερμάρκετ
Με βάση την ανάλυση σχεδόν 500.000 γονιδιωμάτων σαλμονέλας από 139 χώρες και περιοχές, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η κλιματική αλλαγή συνδέεται με αύξηση περίπου 10% σε παγκόσμιο επίπεδο στα γονίδια αντοχής στα αντιβιοτικά μέσα στην εξεταζόμενη περίοδο. Παράλληλα, στο 82% των χωρών που μελετήθηκαν καταγράφηκε αύξηση αυτών των γονιδίων, με τις εντονότερες μεταβολές να εντοπίζονται στη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική, στη Νότια Ασία και στην Υποσαχάρια Αφρική.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | H οικιακή συσκευή που απελευθερώνει σχεδόν 3 δισεκατομμύρια πλαστικά σωματίδια σε κάθε φλιτζάνι – Μελέτη
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πόση ώρα μπορούν να μείνουν τα ψώνια στο αυτοκίνητο; Τα ανησυχητικά αποτελέσματα πειράματος στους 37°C
Οι συγγραφείς της μελέτης υποστηρίζουν ότι τα δεδομένα συνηγορούν στο ότι η κλιματική αλλαγή δεν αποτελεί απλώς περιβαλλοντικό ζήτημα, αλλά ενδέχεται να ενισχύει και τη διάδοση της μικροβιακής αντοχής, δηλαδή της κατάστασης κατά την οποία βακτήρια, ιοί, μύκητες και παράσιτα παύουν να ανταποκρίνονται στα αντιμικροβιακά φάρμακα. Μέχρι σήμερα, η μικροβιακή αντοχή αποδιδόταν κυρίως στην υπερβολική ή λανθασμένη χρήση αντιβιοτικών σε ανθρώπους και ζώα, ωστόσο η νέα μελέτη προσθέτει μια ακόμη διάσταση που σχετίζεται με το κλίμα.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, οι μηχανισμοί μέσω των οποίων η κλιματική αλλαγή μπορεί να επηρεάζει την αντοχή στα αντιβιοτικά είναι πολλαπλοί. Οι πλημμύρες και οι τυφώνες μπορούν να μεταφέρουν ανθεκτικά βακτήρια από νοσοκομειακά, γεωργικά και αστικά περιβάλλοντα σε παρθένα οικοσυστήματα, μολύνοντας το νερό και την τροφική αλυσίδα. Επιπλέον, οι χαμηλές θερμοκρασίες φαίνεται να ενεργοποιούν μηχανισμούς άμυνας στα βακτήρια που ενισχύουν την αντοχή, ενώ οι υψηλές θερμοκρασίες μπορούν να αυξήσουν τον ρυθμό μεταλλάξεων και να διευκολύνουν τη μεταφορά γονιδίων ανθεκτικότητας μεταξύ μικροοργανισμών. Ταυτόχρονα, η θέρμανση του πλανήτη μπορεί να αυξάνει την παρουσία ανθεκτικών γονιδίων σε υγροτόπους, ποτάμια, εδάφη και άγρια ζωή, ενισχύοντας έτσι την πιθανότητα μετάδοσης στον άνθρωπο.
Οι ερευνητές διευκρινίζουν ότι η μελέτη δεν αποδεικνύει άμεση αιτιώδη σχέση ανάμεσα στην κλιματική αλλαγή και την αύξηση της μικροβιακής αντοχής, ωστόσο τα ευρήματα θεωρούνται ιδιαίτερα σημαντικά για τη διαμόρφωση πολιτικών δημόσιας υγείας. Όπως επισημαίνουν, η αντιμετώπιση της αντοχής στα αντιβιοτικά δεν μπορεί να περιορίζεται μόνο στη φαρμακευτική πολιτική και στη χρήση αντιβιοτικών, αλλά χρειάζεται να ενσωματώνει και στρατηγικές προσαρμογής και μετριασμού της κλιματικής κρίσης, καθώς και ενίσχυση της ανθεκτικότητας των οικοσυστημάτων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Διώχνει το κατακάθι το καφέ τα μυρμήγκια;
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Το απλό κόλπο για να μην σπάνε τα αυγά στο βράσιμο
Η μελέτη καταλήγει ότι ο συνδυασμός πολιτικών για την κλιματική αλλαγή με πιο αυστηρή διαχείριση της χρήσης αντιμικροβιακών ουσιών θα μπορούσε να συμβάλει στον περιορισμό της μελλοντικής εξάπλωσης της μικροβιακής αντοχής, αναδεικνύοντας μια νέα, πιο σύνθετη προσέγγιση σε ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα της παγκόσμιας υγείας.
