Η σιωπηλή απειλή των μικροπλαστικών – Νέα έρευνα δείχνει καταστροφή των κυττάρων στους όρχεις

Επιστήμονες αποκαλύπτουν τον μοριακό μηχανισμό με τον οποίο τα νανοσωματίδια από πλαστικά είδη φαγητού σαμποτάρουν τη λειτουργία του ανδρικού αναπαραγωγικού συστήματος

Η ανδρική υπογονιμότητα, η οποία ευθύνεται για περίπου τις μισές περιπτώσεις υπογονιμότητας παγκοσμίως, συνδέεται ολοένα και περισσότερο με την έκθεση σε περιβαλλοντικούς ρύπους. Τα μικροπλαστικά (MPs), αόρατα θραύσματα που προέρχονται κυρίως από πλαστικά είδη μιας χρήσης, όπως τα σερβίτσια, μπορούν να εισέλθουν στον οργανισμό μέσω της τροφής και του νερού. Μία πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Journal of Nanobiotechnology προσφέρει την πρώτη ολοκληρωμένη απόδειξη της συσσώρευσης αυτών των σωματιδίων στο ανθρώπινο σπέρμα και του μηχανισμού με τον οποίο προκαλούν βλάβη σε κυτταρικό επίπεδο.

Η έρευνα και τα ανθρώπινα δείγματα

Η έρευνα πραγματοποιήθηκε σε δύο βασικά σκέλη. Το επιδημιολογικό σκέλος ανέλυσε δείγματα σπέρματος από διακόσιους άνδρες αναπαραγωγικής ηλικίας και συσχέτισε την ποιότητα του σπέρματος με τη χρήση πλαστικών σερβίτσιων (PT) και τη συσσώρευση μικροπλαστικών. Τα ευρήματα έδειξαν ότι μικροπλαστικά ανιχνεύθηκαν στο 55% των δειγμάτων, με κυρίαρχα πολυμερή το PVC (πολυβινυλοχλωρίδιο) και το πολυστυρένιο (PS). Παρατηρήθηκε σαφής συσχέτιση. Όσο υψηλότερη ήταν η συχνότητα χρήσης πλαστικών σερβίτσιων, τόσο μεγαλύτερη ήταν η συγκέντρωση μικροπλαστικών στο σπέρμα.

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Συνεχίζεται ο “πόλεμος” στα ελληνικά μακαρόνια: Νέα προσφυγή της ΜΕΛΙΣΣΑ–ΚΙΚΙΖΑΣ εναντίον της ΜΑΚΒΕΛ

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μόλυβδος σε σκεύη μαγειρικής: Νέα μεγάλη ανάκληση για την προστασία της δημόσιας υγείας

Αν και στη συνολική ομάδα δεν παρατηρήθηκαν σημαντικές συσχετίσεις μεταξύ των MPs και των παραμέτρων του σπέρματος, σε μια ειδική υποομάδα ανδρών με χαμηλό Δείκτη Μάζας Σώματος και συχνή χρήση πλαστικών, η έκθεση στα μικροπλαστικά συνδέθηκε με οριακά χαμηλότερη συγκέντρωση σπέρματος και αυξημένη κινητικότητα. Τα δεδομένα αυτά παραμένουν συσχετιστικά, δείχνοντας μια βιολογική απειλή σε ευάλωτους οργανισμούς.

Το δεύτερο και πιο κρίσιμο σκέλος της μελέτης επικεντρώθηκε στον αιτιολογικό μηχανισμό χρησιμοποιώντας ποντίκια και καλλιέργειες κυττάρων. Όταν σε ποντίκια χορηγήθηκαν από το στόμα νανοσωματίδια πολυστυρενίου (PS-MPs) μεγέθους πενήντα νανομέτρων, παρατηρήθηκε σημαντική μείωση στη συγκέντρωση και την κινητικότητα του σπέρματος.

Σε κυτταρικό επίπεδο, οι ερευνητές ανακάλυψαν ότι τα μικροπλαστικά ενεργοποίησαν την καταστροφή των σπερματογονιακών κυττάρων μέσω δύο βασικών διεργασιών. Την αυτοφαγία (autophagy), μια διαδικασία αυτοκαταστροφής και ανακύκλωσης των κυττάρων, και την απόπτωση (apoptosis), τον προγραμματισμένο κυτταρικό θάνατο.

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τοξική ουσία σε ψωμί μεγάλης αλυσίδας σούπερ μάρκετ προκαλεί γαστρεντερικές διαταραχές, ηπατική ή νεφρική βλάβη

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Δικαστικό «ράπισμα» στην Κομισιόν για αυθαίρετη ρύθμιση στα ψάρια

Η βλάβη αυτή ενεργοποιήθηκε μέσω της αλυσίδας σηματοδότησης FOXA1/MAP3K1/p38, ενός μηχανισμού στρες που οδηγεί στη διαταραχή της λειτουργίας των όρχεων. Η ενεργοποίηση αυτής της οδού επιβεβαίωσε ότι η έκθεση σε νανοπλαστικά, ακόμη και σε χαμηλότερες δόσεις από τις εργαστηριακές, δεν είναι μια αβλαβής περιβαλλοντική έκθεση αλλά μια βιολογική απειλή για την ανδρική αναπαραγωγική υγεία.