Η έκθεση στον μόλυβδο είναι τοξική για άτομα κάθε ηλικίας και υγείας, ενώ υψηλότερα επίπεδα μπορούν να προκαλέσουν νευρολογικές αλλαγές
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | ΕΦΕΤ: “Μην το φάτε” – Νέα ανάκληση τροφίμου λόγω ουσίας που προκαλεί ηπατική τοξικότητα
Η Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων των Ηνωμένων Πολιτειών (FDA) εξέδωσε νέα προειδοποίηση προς καταναλωτές και εμπόρους λιανικής για σειρά εισαγόμενων σκευών μαγειρικής, τα οποία ενδέχεται να απελευθερώνουν επικίνδυνες ποσότητες μολύβδου (Pb) κατά τη χρήση τους για μαγείρεμα ή αποθήκευση τροφίμων. Σύμφωνα με την ενημέρωση της υπηρεσίας, έξι νέες μάρκες προστέθηκαν στον κατάλογο προϊόντων που εξετάζονται στο πλαίσιο της εν εξελίξει έρευνας, ανεβάζοντας σε δέκα τον συνολικό αριθμό των εμπλεκόμενων εταιρειών από την έναρξη των ελέγχων. Η FDA καλεί τους καταναλωτές να μην χρησιμοποιούν τα σκεύη αυτά και τους λιανοπωλητές να σταματήσουν άμεσα τη διάθεσή τους, καθώς έχουν διαπιστωθεί επίπεδα μολύβδου που μπορούν να μεταφερθούν στα τρόφιμα υπό συνθήκες κανονικής χρήσης.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ο όμιλος ΣΚΛΑΒΕΝΙΤΗΣ ξανά στο μικροσκόπιο – Νέο πρόστιμο για προϊόντα με μικρότερο βάρος από το αναγραφόμενο
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανάκληση-μαμούθ: Πάνω από 5,4 εκατομμύρια αυγά αποσύρονται λόγω σαλμονέλας
Η επικινδυνότητα της έκθεσης σε μόλυβδο
Ο μόλυβδος είναι τοξικό μέταλλο χωρίς γνωστό ασφαλές επίπεδο έκθεσης, σύμφωνα με το FDA. Ακόμη και μικρές ποσότητες μπορεί να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα υγείας, ιδιαίτερα σε παιδιά, εγκύους και θηλάζουσες γυναίκες. Η κατανάλωση τροφών που έχουν έρθει σε επαφή με μολυβδούχα σκεύη μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση των επιπέδων μολύβδου στο αίμα, με συνέπειες που περιλαμβάνουν μαθησιακές δυσκολίες, χαμηλότερο δείκτη νοημοσύνης, αλλαγές στη συμπεριφορά, κόπωση, κεφαλαλγίες, κοιλιακό πόνο και νευρολογικές διαταραχές. Η τοξικότητα του μολύβδου είναι σωρευτική, γεγονός που σημαίνει ότι η συνεχής, ακόμη και χαμηλού επιπέδου έκθεση, μπορεί να έχει μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στην υγεία.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Johnson & Johnson: Η εταιρεία ήξερε από τη τη δεκαετία του ’60 ότι η πούδρα της ήταν καρκινογόνα – Στο φως απόρρητα έγγραφα
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Παιχνίδια τίγκα στον μόλυβδο σε αυγουλάκια – έκπληξη. Άμεση ανάκληση
Τα επικίνδυνα σκεύη
Μεταξύ των προϊόντων που περιλαμβάνονται στην τελευταία ενημέρωση είναι τα εξής:
Kadai/Karahi Aluminum Hammered Kadai Size 7, που πωλήθηκε σε κατάστημα του Σακραμέντο (Καλιφόρνια) από τη διανομέα Indian Cookware & Appliance LLC· Brass Pot, διαθέσιμο σε κατάστημα του Σαν Λεάντρο (Καλιφόρνια) από τη Santos Agency· Dolphin Brand Aluminum Saucepan, που διακινήθηκε μέσω του καταστήματος Diya Handicrafts στο Σικάγο· 2 qt και 3 qt Aluminum Saucepan Town Food Service Equipment Co., Inc., προϊόντα πακιστανικής κατασκευής, τα οποία πωλήθηκαν στην Ουάσιγκτον D.C. με διανομέα τη Win Chong Trading Corp. στη Νέα Υόρκη· Royal Kitchen Cookware Milk Pan – size 3, που πωλήθηκε σε κατάστημα του New Jersey από τη New Reliance Traders Inc.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλούνται πάνω από 40.000 θερμοσίφωνες – Σοβαρός κίνδυνος δηλητηρίασης
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τελικά αποθηκεύουμε ή όχι τις πατάτες στο ψυγείο; – Δείτε τι λένε οι τελευταίες μελέτες
Η υπηρεσία ανέφερε ότι οι ειδοποιήσεις προς τους διανομείς βρίσκονται σε εξέλιξη και πως οι καταναλωτές μπορούν να δουν φωτογραφίες των προϊόντων στον ιστότοπο του FDA. Όλα τα παραπάνω προστέθηκαν στον επίσημο πίνακα του Οργανισμού στις 15 Οκτωβρίου 2025, ενώ τέσσερα επιπλέον προϊόντα είχαν ήδη προστεθεί από τον Σεπτέμβριο.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αγωγή εναντίον μεγάλου σουπερμάρκετ για τα σάντουιτς
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ελληνικά μακαρόνια: Νέα προσφυγή της ΜΕΛΙΣΣΑ–ΚΙΚΙΖΑΣ εναντίον της ΜΑΚΒΕΛ
Ενέργειες του FDA
Η Υπηρεσία επεσήμανε ότι δεν υπάρχει καμία ρύθμιση που να επιτρέπει τη χρήση μολύβδου ως πρόσθετου σε τρόφιμα ή ως συστατικού σε σκεύη και επιφάνειες που έρχονται σε επαφή με τρόφιμα. Στο πλαίσιο αυτό, το FDA πραγματοποιεί συστηματικούς ελέγχους σε συνεργασία με πολιτειακές αρχές, διανομείς και βιομηχανίες, προκειμένου να εντοπίζει και να αποσύρει από την αγορά προϊόντα που ενδέχεται να απελευθερώνουν μόλυβδο.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τυρί ΠΟΠ με επικίνδυνα βακτήρια σε μεγάλη αλυσίδα σούπερ μάρκετ
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Θραύσματα γυαλιού σε παγωτό ιδιωτικής ετικέτας μεγάλου σούπερ μάρκετ
Οι καταναλωτές που διαθέτουν τέτοια σκεύη καλούνται να τα απορρίψουν ή να τα επιστρέψουν στο κατάστημα αγοράς τους για πλήρη επιστροφή χρημάτων, χωρίς να τα δωρίσουν ή να επιχειρήσουν κάποια μετατροπή τους. Όσοι ανησυχούν για πιθανή έκθεση σε μόλυβδο πρέπει να επικοινωνήσουν με τον γιατρό τους για σχετικό έλεγχο.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Καταναλωτής τραυματίστηκε από κατάρρευση δημοφιλούς τραπεζαρίας – Η εταιρεία παραδέχεται αστοχία υλικού και ανακαλεί
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πόσο διαρκούν τα τρόφιμα στο ψυγείο μετά το άνοιγμα; Οδηγός για σάλτσες, κέτσαπ, μουστάρδα και χυμούς
Το FDA διευκρίνισε ότι η συλλογή και δειγματοληψία προϊόντων βρίσκεται σε εξέλιξη και ότι ο κατάλογος των επηρεαζόμενων σκευών θα ενημερώνεται συνεχώς καθώς προκύπτουν νέα στοιχεία. Οι έλεγχοι επικεντρώνονται σε εισαγόμενα προϊόντα από κράματα αλουμινίου, ορείχαλκου και παραγώγων τύπου Hindalium ή Indalium, τα οποία φαίνεται να παρουσιάζουν υψηλότερο κίνδυνο διαρροής μολύβδου κατά τη χρήση. Η Υπηρεσία προτρέπει τους εισαγωγείς, τους διανομείς και τα καταστήματα λιανικής να διασφαλίζουν τη συμμόρφωση των προϊόντων τους με τους κανονισμούς ασφάλειας τροφίμων και να επικοινωνούν με το FDA για καθοδήγηση σχετικά με τις μεθόδους ελέγχου.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πωλείται και στην Ελλάδα το μπαχαρικό της μάρκας με την τοξική χρωστική που χρησιμοποιείται σε μελάνια και βαφές
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Καφές: Καρκινογόνες ουσίες στο φλυτζάνι από καφετιέρες που δεν έχουν καθαριστεί – Νέα μελέτη
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Απάτη με “100% φυσικό” χυμό — Μεγάλο σουπερμάρκετ παραπλανεί τους καταναλωτές με χυμό ιδιωτικής ετικέτας
Πωλούνται στην Ελλάδα;
Τα σκεύη που ανακαλούνται στις ΗΠΑ λόγω παρουσίας μολύβδου, όπως το Kadai/Karahi Aluminum Hammered Kadai Size 7 και το Brass Pot, δεν διατίθενται επίσημα στην ελληνική αγορά. Ωστόσο, παρόμοια προϊόντα μπορεί να είναι διαθέσιμα μέσω διαδικτυακών καταστημάτων που εξυπηρετούν διεθνείς αποστολές.
Συστάσεις για ασφαλή επιλογή σκευών:
- Προτιμήστε σκεύη από ανοξείδωτο ατσάλι ή χυτοσίδηρο: Αυτά τα υλικά είναι ασφαλή για χρήση και δεν παρουσιάζουν κίνδυνο μόλυνσης με μολύβδου.
- Αποφύγετε σκεύη με επικάλυψη ή αμφιβόλου ποιότητας: Ειδικά εκείνα που προέρχονται από μη αξιόπιστες πηγές ή δεν έχουν πιστοποιήσεις ασφαλείας.
- Ελέγξτε τις πιστοποιήσεις ασφαλείας: Βεβαιωθείτε ότι τα προϊόντα έχουν πιστοποιήσεις όπως CE ή άλλες αναγνωρισμένες διεθνείς πιστοποιήσεις.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πώς θα καταλάβετε αν έχετε αλλεργία στα θειώδη
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μπορούμε να καταψύξουμε τα κολοκυθάκια;
Τι ισχύει στην Ευρώπη για τα υλικά που έρχονται σε επαφή με τρόφιμα
Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η χρήση μολύβδου ή οποιουδήποτε άλλου στοιχείου που θα μπορούσε να μεταναστεύσει σε τρόφιμα από υλικά επαφής με τρόφιμα ρυθμίζεται αυστηρά μέσω ενωσιακής νομοθεσίας. Κατ’ αρχάς, ο Κανονισμός (ΕΚ) 1935/2004 αποτελεί το γενικό πλαίσιο (“framework regulation”) για όλα τα υλικά και αντικείμενα που προορίζονται να έρθουν σε επαφή με τρόφιμα, και επιβάλει ότι τα υλικά αυτά δεν πρέπει να απελευθερώνουν συστατικά σε επίπεδα που θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο την ανθρώπινη υγεία.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τοξική ουσία σε ψωμί μεγάλης αλυσίδας σούπερ μάρκετ μπορεί να προκαλέσει γαστρεντερικές διαταραχές, ηπατική ή νεφρική βλάβη
Επιπλέον, υπάρχουν ειδικοί κανονισμοί για ορισμένες κατηγορίες υλικών. Για παράδειγμα, ορισμένες πλαστικές ύλες διέπονται από τον Κανονισμό (ΕΕ) 10/2011, ο οποίος θέτει θετικά λίστες μονομερών και προσθέτων και επιτρέπει τη χρήση μόνο εκείνων που έχουν εγκριθεί υπό αυστηρές προϋποθέσεις. Για κεραμικά σκεύη και υαλοκεραμικά υλικά, η Οδηγία 84/500/ΕΟΚ καθορίζει όρια μετανάστευσης μολύβδου και καδμίου ανάλογα με την κατηγορία του αντικειμένου.
Σε όλες τις περιπτώσεις, όταν ένα υλικό επαφής αποδεικνύεται ότι υπερβαίνει τα επιτρεπόμενα όρια μετανάστευσης ή ότι περιέχει συστατικά που μπορούν να μεταφέρουν μόλυβδο στα τρόφιμα, θεωρείται ότι παραβιάζει τη νομοθεσία της Ε.Ε. και ενδέχεται να αποσυρθεί από την αγορά. Επιπλέον, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επεξεργάζεται τη αναθεώρηση των κανονισμών FCM (food contact materials), με στόχο να ενισχυθεί η ασφάλεια μέσω μείωσης ορίων μετανάστευσης για μέταλλα όπως ο μόλυβδος και το κάδμιο.
Αυτή η ενωσιακή ρύθμιση σημαίνει ότι, σε αντίθεση με περιπτώσεις όπου στην πρακτική επιτρέπονται μεγάλες ανοχές, σε ευρωπαϊκό έδαφος απαιτείται πολύ αυστηρός έλεγχος και συμμόρφωση ώστε να διασφαλίζεται ότι τα υλικά επαφής με τρόφιμα δεν απελευθερώνουν μόλυβδο σε επικίνδυνα επίπεδα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | 6 σημεία στο μπάνιο που πιθανότατα ξεχνάς να καθαρίσεις και είναι γεμάτα μούχλα και βακτήρια
