Εργαστηριακός έλεγχος έδειξε ότι ο 100% φυσικός χυμός πορτοκαλιού μεγάλου σουπερμάρκετ έχει άλλα φρούτα!
Η παραπλάνηση των καταναλωτών γύρω από τα συστατικά και την πραγματική σύνθεση των τροφίμων αποτελεί ένα από τα πιο επίμονα προβλήματα στην ευρωπαϊκή αγορά. Παρότι οι ετικέτες υποτίθεται πως προσφέρουν διαφάνεια, ολοένα και περισσότερες έρευνες δείχνουν ότι συχνά αποκρύπτουν ή διαστρεβλώνουν πληροφορίες για την προέλευση, την ποιότητα ή την ποσότητα των συστατικών. Από τους «χυμούς 100% φρούτου» που περιέχουν προσθήκες άλλων σακχάρων, μέχρι τα «παρθένα ελαιόλαδα» με αμφίβολη καθαρότητα, οι παραβάσεις αυτού του τύπου θεωρούνται παραπλανητικές εμπορικές πρακτικές βάσει του Κανονισμού (ΕΕ) 1169/2011 για την παροχή πληροφοριών στους καταναλωτές σχετικά με τα τρόφιμα. Οι εταιρείες που αναγράφουν ανακριβή στοιχεία κινδυνεύουν όχι μόνο με κυρώσεις, αλλά και με απώλεια αξιοπιστίας απέναντι σε ένα κοινό που γίνεται όλο και πιο υποψιασμένο απέναντι στις «ωραιοποιημένες» ετικέτες.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ο όμιλος ΣΚΛΑΒΕΝΙΤΗΣ ξανά στο μικροσκόπιο – Νέο πρόστιμο για προϊόντα με μικρότερο βάρος από το αναγραφόμενο
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ελληνικά ζυμαρικά: Νέα προσφυγή της ΜΕΛΙΣΣΑ–ΚΙΚΙΖΑΣ εναντίον της ΜΑΚΒΕΛ
Η υπόθεση του χυμού Tesco 100% Orange Juice που εντοπίστηκε στην Τσεχία και δημοσιοποιήθηκε σήμερα αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτού του φαινομένου. Έλεγχοι της Τσεχικής Υπηρεσίας Γεωργίας και Τροφίμων (SZPI) αποκάλυψαν ότι δείγμα του χυμού της Tesco 100% Orange Juice, παρτίδα 1475466 δεν πληροί τις προδιαγραφές ως προς τον «βοτανικό προέλευσης των σακχάρων». Με άλλα λόγια, οι αναλυτές διαπίστωσαν ότι τα σάκχαρα δεν προέρχονται μόνο από πορτοκάλια, όπως δηλώνει η ετικέτα (“pomeračová šťáva z koncentrátu”), αλλά πιθανόν να έχουν ενισχυθεί ή αναμιχθεί με συστατικά άλλης προέλευσης.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανάκληση-μαμούθ: Πάνω από 5,4 εκατομμύρια αυγά αποσύρονται λόγω σαλμονέλας
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | LIDL Fr: Ανακαλείται απορρυπαντικό-λευκαντικό ιδιωτικής ετικέτας λόγω κινδύνου ακούσιας έκθεσης σε επικίνδυνες ουσίες [φωτο]
Ο έλεγχος έγινε με δείγμα από κατάστημα Tesco στη Μπρατισλάβα (Praha 5, Radlická 19/1) και η μη συμμόρφωση καταγράφηκε υπό τον αναφοράς 25-000459-SZPI-CZ. Πρόκειται για χυμό ιδιωτικής ετικέτας της Tesco, -που σύμφωνα με το World Benchmarking Alliance, διαχειρίζεται πάνω από 6.800 καταστήματα σε όλον τον κόσμο- και η παραπλανητική αναγραφή (“100% χυμός πορτοκαλιού από συμπύκνωμα”) αποτελεί ευθύνη της ίδιας της εταιρείας, ακόμη κι αν το λάθος ή η νοθεία προήλθε από τον εξωτερικό παραγωγό (από εγκατάσταση στην Πολωνία — TESCO / POLSKA). Ανάλογο περιστατικό έχει ανακοινωθεί και τον περασμένο Ιούλιο όταν εντοπίστηκε χυμός σε κατάστημα της αλυσίδας Albert, στην πόλη Pardubice, που παρουσιαζόταν ως «100% πορτοκάλι» αλλά αποδείχθηκε νοθευμένος, σύμφωνα με τις εργαστηριακές αναλύσεις. Συγκεκριμένα, εντοπίστηκαν ουσίες όπως φώσφορος, D-ισοκιτρικό οξύ, σορβιτόλη, γλυκόζη και άλλες ουσίες, οι οποίες δεν θα έπρεπε να υπάρχουν σε έναν 100% φυσικό χυμό πορτοκαλιού.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τοξικές ουσίες σε παιδικό μπουφάν – Προκαλούν καρκίνο, ορμονικές διαταραχές και προβλήματα στο ήπαρ
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πατατάκια Lay’s: Νέα αγωγή κατά της εταιρείας για παραπλανητικούς ισχυρισμούς
Από νομική και καταναλωτική άποψη, το πρόβλημα αφορά παραπλάνηση του καταναλωτή, αφού η ετικέτα δημιουργεί την εντύπωση ότι όλο το προϊόν αποτελείται από χυμό πορτοκαλιού από συμπύκνωμα, όταν στην πραγματικότητα αυτό δεν ισχύει καθ’ ολοκληρίαν. Η ευρωπαϊκή νομοθεσία για τρόφιμα απαιτεί ότι οι δηλώσεις σύνθεσης να είναι ακριβείς, σαφείς και να μην αλλοιώνουν την αντίληψη του καταναλωτή. Αν ένα προϊόν δηλώνει “100% orange juice” ή “χυμός πορτοκαλιού από συμπύκνωμα”, ο καταναλωτής αναμένει ότι όλα τα σάκχαρα προέρχονται από τα πορτοκάλια. Η απόκλιση αυτή υπονομεύει την εμπιστοσύνη στο προϊόν και στις ετικέτες του.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Προ των πυλών νέο προζύμι για το ψωμί – Ευρωπαϊκή έρευνα ανοίγει τον δρόμο για πιο θρεπτικά αρτοσκευάσματα
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μόλυβδος σε σκεύη μαγειρικής: Νέα μεγάλη ανάκληση για την προστασία της δημόσιας υγείας
Πώς εντοπίστηκε η παραπλάνηση
Η SZPI κατηγοριοποίησε το προϊόν υπό τον τίτλο “παραποιημένο τρόφιμο” και ζήτησε την απόσυρσή του από την αγορά. Η διαδικασία ανίχνευσης τέτοιων αποκλίσεων βασίζεται σε εργαστηριακές αναλύσεις ισοτοπικών δεικτών και τεχνικές χρωματογραφίας (π.χ. GC-MS ή HPLC) ώστε να εξεταστεί η σύσταση των σακχάρων, οι αναλογίες γλυκόζης, φρουκτόζης και σακχαρόζης και η ταυτότητα των μορίων. Αυτές οι αναλυτικές μέθοδοι επιτρέπουν να διακριθεί αν ένα μέρος των σακχάρων προέρχεται από πορτοκάλι ή από άλλα σάκχαρα (π.χ. ζαχαροκάλαμο, τεχνητά σάκχαρα). Στην παρούσα περίπτωση, η ανάλυση έδειξε ότι η σύνθεση των σακχάρων δεν συμφωνεί με αυτή που αναμένεται για 100% πορτοκάλι, υποδεικνύοντας πιθανή προσθήκη ή υποκατάσταση.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πάνω από 111 τόνοι (!) ζυμαρικών ανακαλούνται λόγω λιστέριας – Τέσσερις νεκροί, μια αποβολή και δεκάδες νοσηλείες
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αυτό είναι το φρούτο με την περισσότερη πρωτεΐνη
«Φυσικός» χυμός, τεχνητή αλήθεια – Όταν οι ετικέτες πουλάνε “εξωτισμό” και σερβίρουν μήλο
Σε μια εποχή όπου οι καταναλωτές αναζητούν φυσικά, υγιεινά και «εξωτικά» προϊόντα, οι ετικέτες παίζουν καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση της εντύπωσης για το τι πραγματικά αγοράζουμε — μια εντύπωση που συχνά απέχει πολύ από την πραγματικότητα. Το ιταλικό site Il Fatto Alimentare αποκάλυψε ότι ο χυμός Innocent, με ετικέτα «Ανανάς, Φρούτο του Πάθους, Μήλο, Μάνγκο και Πορτοκάλι», περιείχε στην πράξη 86% μήλο και πορτοκάλι, μόλις 12% ανανά και 0,8% φρούτο του πάθους.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Δικαστικό «ράπισμα» στην Κομισιόν για αυθαίρετη ρύθμιση στα ψάρια
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Καταιγίδα ανακλήσεων σοκολάτας – Νέο «χτύπημα» από την M&S
Το φαινόμενο είναι νόμιμο, αλλά παραπλανητικό: ο ευρωπαϊκός κανονισμός 1169/2011 υποχρεώνει σε αναγραφή συστατικών κατά φθίνουσα σειρά, όχι όμως σε αντιστοίχιση του ονόματος του προϊόντος με την πραγματική του σύνθεση. Παρόμοια παραδείγματα υπάρχουν και αλλού, όπως οι χυμοί Santàl που διαφημίζουν «100% φυσική προέλευση» ενώ περιέχουν νερό, συμπυκνώματα και πρόσθετα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πώς να διώξετε τα ποντίκια από τον κήπο σας – Αρκεί μία απλή κίνηση
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τοξικές ουσίες σε ποπ κορν ιδιωτικής ετικέτας μεγάλης αλυσίδας
Όροι όπως «φυσικό», «100%» και «χωρίς ζάχαρη» χρησιμοποιούνται ως σημασιολογικά εργαλεία, δημιουργώντας ψευδείς εντυπώσεις ποιότητας — ένα παιχνίδι λέξεων που εκμεταλλεύεται το γεγονός ότι η πλειονότητα των καταναλωτών δεν διαβάζει προσεκτικά τις ετικέτες. Έτσι, πληρώνουμε τριπλάσια τιμή για ένα προϊόν που υπόσχεται εξωτισμό αλλά προσφέρει, στην ουσία, μήλο σε διαφορετικό περιτύλιγμα. Το πρόβλημα δεν είναι νομικό, αλλά ηθικό: οι εταιρείες τηρούν το γράμμα του νόμου, αγνοώντας το πνεύμα του — τη διαφάνεια. Και την επόμενη φορά που αγοράζουμε έναν “φυσικό” χυμό με υποσχέσεις τροπικού παραδείσου, αξίζει να κοιτάξουμε τη μικρή γραμματοσειρά. Ίσως ανακαλύψουμε ότι πίνουμε μήλο και όχι μάνγκο…
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Shein: “Πράσινο” προφίλ, “μαύρη” πραγματικότητα – Ξανά στο στόχαστρο για ψευδείς περιβαλλοντικούς ισχυρισμούς
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πώς θα καταλάβετε αν έχετε αλλεργία στα θειώδη
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μέλι με 4 μη εγκεκριμένες φαρμακολογικές ουσίες – Ευρωπαϊκή ειδοποίηση μέσω RASFF
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Σαφάρι ελέγχων στις λαϊκές: Πρόστιμα 10.500 ευρώ σε 7 πωλητές μίας λαϊκής σε μία μέρα
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | 6 σημεία στο μπάνιο που πιθανότατα ξεχνάς να καθαρίσεις και είναι γεμάτα μούχλα και βακτήρια
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Προσοχή: Κοινό φάρμακο για την τριχόπτωση προκαλεί τάσεις αυτοκτονίας
*Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ασφάλειας τροφίμων και απευθύνεται στον κλάδο και στους επαγγελματίες τροφίμων, όπως και σε συνειδητοποιημένους καταναλωτές. Το παρόν άρθρο έχει σκοπό να προσφέρει χρήσιμες πληροφορίες στους επιστήμονες τροφίμων και επαγγελματίες που σχεδιάζουν τα συστήματα και μέτρα ασφάλειας τροφίμων των επιχειρήσεων τροφίμων. Τα συμβάντα ασφάλειας τροφίμων σε τοπικό και παγκόσμιο επίπεδο αποτελούν πολύτιμα εισερχόμενα δεδομένα στην ανάλυση επικινδυνότητας της διαδικασίας διαχείρισης τροφίμων (HACCP) που υποχρεούται να συντάσσει και να διατηρεί βάση νόμου, κάθε επιχείρηση τροφίμων.
