Τα πρώτα ερευνητικά δεδομένα δείχνουν ότι η διατροφή που αλλάζει τον τρόπο παραγωγής ενέργειας στον εγκέφαλο ενδέχεται να επηρεάζει και ψυχιατρικές διαταραχές
Η κετογονική δίαιτα είναι γνωστή εδώ και δεκαετίες ως θεραπευτική προσέγγιση για ορισμένες μορφές επιληψίας, ιδιαίτερα σε παιδιά που δεν ανταποκρίνονται στα φάρμακα. Τα τελευταία χρόνια, ωστόσο, η επιστημονική κοινότητα εξετάζει ένα πολύ ευρύτερο πεδίο εφαρμογών, καθώς αυξάνονται οι ενδείξεις ότι οι μεταβολικές διεργασίες του οργανισμού ενδέχεται να συνδέονται στενά με τη λειτουργία του εγκεφάλου και την ψυχική υγεία. Το ενδιαφέρον των ερευνητών επικεντρώνεται πλέον στο κατά πόσο η κετογονική δίαιτα θα μπορούσε να αποτελέσει συμπληρωματικό εργαλείο αντιμετώπισης διαταραχών όπως η σχιζοφρένεια, η κατάθλιψη, η διπολική διαταραχή και η νευρική ανορεξία. Αν και τα διαθέσιμα στοιχεία παραμένουν περιορισμένα και σε μεγάλο βαθμό προκαταρκτικά, αρκετές κλινικές μελέτες και μεμονωμένες περιπτώσεις ασθενών έχουν προκαλέσει έντονο επιστημονικό ενδιαφέρον.
Η κετογονική δίαιτα βασίζεται στη δραστική μείωση των υδατανθράκων και στην αυξημένη πρόσληψη λιπαρών. Υπό αυτές τις συνθήκες, ο οργανισμός αρχίζει να χρησιμοποιεί ως βασική πηγή ενέργειας τα λεγόμενα κετονικά σώματα αντί της γλυκόζης. Η μεταβολική αυτή κατάσταση, γνωστή ως κέτωση, φαίνεται ότι επηρεάζει όχι μόνο το σώμα αλλά και τη λειτουργία του εγκεφάλου.
Η θεωρία του «μεταβολικού εγκεφάλου»
Τα τελευταία χρόνια διαμορφώνεται ένα νέο ερευνητικό πεδίο που αντιμετωπίζει ορισμένες ψυχικές διαταραχές όχι αποκλειστικά ως αποτέλεσμα ανισορροπιών νευροδιαβιβαστών, αλλά και ως πιθανές διαταραχές του μεταβολισμού του εγκεφάλου. Ορισμένοι ερευνητές υποστηρίζουν ότι σε κάποιους ασθενείς τα εγκεφαλικά κύτταρα ενδέχεται να δυσκολεύονται να αξιοποιήσουν αποτελεσματικά τη γλυκόζη για παραγωγή ενέργειας. Σε αυτές τις περιπτώσεις, τα κετονικά σώματα θα μπορούσαν θεωρητικά να λειτουργήσουν ως εναλλακτικό «καύσιμο», βελτιώνοντας τη λειτουργία των νευρώνων. Η υπόθεση αυτή στηρίζεται σε παρατηρήσεις που δείχνουν ότι άτομα με σοβαρές ψυχικές διαταραχές εμφανίζουν συχνότερα μεταβολικές διαταραχές, αντίσταση στην ινσουλίνη και αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο ο εγκέφαλος διαχειρίζεται την ενέργεια. Παράλληλα, μελέτες απεικόνισης έχουν εντοπίσει μεταβολικές δυσλειτουργίες σε εγκεφαλικές περιοχές που σχετίζονται με τη διάθεση, τη μνήμη και τη σκέψη.
Ενδείξεις για σχιζοφρένεια και κατάθλιψη
Μερικά από τα πιο ενδιαφέροντα ευρήματα προέρχονται από ασθενείς με σχιζοφρένεια. Σε μικρές κλινικές μελέτες και αναφορές περιστατικών, ορισμένοι συμμετέχοντες παρουσίασαν αξιοσημείωτη βελτίωση ψυχωτικών συμπτωμάτων μετά την εφαρμογή κετογονικής δίαιτας. Σε ορισμένες περιπτώσεις καταγράφηκε μείωση ψευδαισθήσεων, παραληρητικών ιδεών και γνωστικών δυσκολιών. Παρόμοιο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα δεδομένα για την κατάθλιψη. Αν και οι μελέτες είναι ακόμη περιορισμένες, ορισμένοι ασθενείς ανέφεραν βελτίωση της διάθεσης και μείωση καταθλιπτικών συμπτωμάτων. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η επίδραση μπορεί να σχετίζεται με αλλαγές στον ενεργειακό μεταβολισμό του εγκεφάλου, στη φλεγμονή και στη λειτουργία των μιτοχονδρίων, των δομών που παράγουν ενέργεια μέσα στα κύτταρα. Παράλληλα, εξετάζεται και η πιθανότητα η κέτωση να επηρεάζει νευροδιαβιβαστές όπως το GABA και το γλουταμινικό οξύ, οι οποίοι διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στη ρύθμιση της διάθεσης και της νευρωνικής δραστηριότητας.
Το ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη νευρική ανορεξία
Ένα από τα πιο απρόσμενα πεδία έρευνας αφορά τη νευρική ανορεξία. Παραδοσιακά, η ιδέα χρήσης μιας διατροφής υψηλής περιεκτικότητας σε λίπος σε άτομα με διατροφικές διαταραχές θα φαινόταν αντιφατική. Ωστόσο, ορισμένοι επιστήμονες εξετάζουν κατά πόσο η νόσος συνδέεται με μεταβολικές και νευροβιολογικές αλλαγές που ενδέχεται να επηρεάζονται από την κέτωση. Πειραματικές μελέτες σε ζώα έχουν δείξει ότι οι κετονικές καταστάσεις μπορούν να επηρεάσουν μηχανισμούς που σχετίζονται με τη συμπεριφορά πρόσληψης τροφής, το άγχος και την ανταμοιβή. Παράλληλα, έχουν αρχίσει να πραγματοποιούνται μικρές κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους με στόχο να διερευνηθεί εάν η προσέγγιση αυτή μπορεί να βοηθήσει ορισμένες κατηγορίες ασθενών. Οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι η συγκεκριμένη εφαρμογή βρίσκεται ακόμη σε πολύ πρώιμο στάδιο και δεν μπορεί να θεωρηθεί καθιερωμένη θεραπευτική επιλογή.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Βρώμη ή κινόα; Ποιο κερδίζει στην πρωτεΐνη και ποιο στις φυτικές ίνες
- Ο ευρωπαϊκός οργανισμός χημικών προϊόντων εντοπίζει πέντε κρίσιμα κενά στη νομοθεσία
- 65 οργανώσεις ζητούν από τον FDA να σταματήσει την προληπτική χρήση αντιβιοτικών σε ζώα εκτροφής
- Περισσότερα από 1.200 κρούσματα δηλητηριάσεων από θαλασσινά – Αυξανόμενη ανησυχία για τις φυσικές τοξίνες στη θάλασσα
- Nέο νομοσχέδιο για τα τρόφιμα στις ΗΠΑ – Στο επίκεντρο η ασφάλεια, η επιθεώρηση και η αναδιάρθρωση των κανόνων
- Ελλάδα: Θωρακίστε την επιχείρησή σας από κακόβουλες ενέργειες – Διαδικτυακό σεμινάριο Food Defence από TÜV NORD Hellas και cibum
