Το κρέας αναδεικνύεται ως η κύρια πηγή έκθεσης, ενώ οι συσκευασίες συνδέονται με φθορά του εμβρυϊκού γενετικού υλικού
Τα μικροπλαστικά (MP) και τα νανοπλαστικά (NP) δεν αποτελούν πλέον μόνο περιβαλλοντικό πρόβλημα, αλλά και μια άμεση και αυξανόμενη απειλή για την ανθρώπινη υγεία, καθώς νέα επιστημονικά δεδομένα τεκμηριώνουν την ευρεία τους εξάπλωση σε κρίσιμους ιστούς του σώματος. Η πανταχού παρουσία αυτών των σωματιδίων, τα οποία βρίσκονται στον αέρα, το νερό και το έδαφος, οδηγεί στη συσσώρευσή τους σε όλο τον ανθρώπινο οργανισμό.
Σύνδεση με την άνοια
Πρόσφατη έρευνα από τους Ερευνητές των Επιστημών Υγείας του Πανεπιστημίου του Νέου Μεξικού έφερε στο φως την ύπαρξη μικροπλαστικών στον ανθρώπινο εγκέφαλο σε σημαντικά υψηλότερες συγκεντρώσεις σε σύγκριση με άλλα όργανα που εξετάστηκαν, όπως το ήπαρ και οι νεφροί. Οι αναλύσεις δειγμάτων εγκεφαλικού ιστού από 28 ανθρώπους που πέθαναν το 2016 και 24 που πέθαναν το 2024 έδειξαν ότι η συγκέντρωση των πλαστικών αυξήθηκε κατά 50% τα τελευταία οκτώ χρόνια.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μπορείτε να πιείτε αναψυκτικό light ενώ νηστεύετε; Τι λένε οι ειδικοί για την ινσουλίνη
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Νέα μελέτη: Τα απολυμαντικά δεν αρκούν για να σταματήσουν τη λιστέρια στις γραμμές παραγωγής τροφίμων
Το πλαστικό ανιχνεύθηκε στον μετωπιαίο φλοιό, την περιοχή του εγκεφάλου πάνω και πίσω από τα μάτια. Επιπλέον, μεγάλο μέρος του πλαστικού βρέθηκε να είναι σε κλίμακα νανομέτρων δηλαδή πολύ μικρότερο από τις αρχικές εκτιμήσεις και περίπου δύο έως τρεις φορές το μέγεθος των ιών.
Από τα 12 διαφορετικά πολυμερή που ποσοτικοποιήθηκαν, το πιο κοινό ήταν το πολυαιθυλένιο (PE), το οποίο χρησιμοποιείται ευρέως σε συσκευασίες και δοχεία. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η πλειονότητα των μικροπλαστικών εισέρχεται στο σώμα μέσω της τροφής, με το κρέας να αναγνωρίζεται ως το τρόφιμο με τις υψηλότερες συγκεντρώσεις, λόγω της τάσης της εμπορικής παραγωγής να συγκεντρώνει πλαστικά στην τροφική αλυσίδα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Δέκαχρονος μαθητής με σοβαρά εγκαύματα από φωτιά σε εστιατόριο
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ισχυρά φυσικά αντιβιωτικά που «κρύβετε» στην κουζίνα σας – Όταν η υγεία δεν περνά από το Φαρμακείο
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η διαπίστωση ότι ο εγκεφαλικός ιστός ατόμων που είχαν διαγνωστεί με άνοια περιείχε έως και 10 φορές περισσότερο πλαστικό. Αν και η μελέτη δεν μπορεί να αποδείξει άμεσα ότι τα πλαστικά προκαλούν τη νόσο, η συσχέτιση είναι σαφής και εγείρει ερωτήματα για το αν παρεμβαίνουν στη ροή του αίματος στα τριχοειδή αγγεία ή στις συνδέσεις μεταξύ των νευρικών αξόνων.
Η πρώτη τεκμηρίωση μικροπλαστικών στον ανθρώπινο αμφιβληστροειδή
Σε μια πρωτοποριακή μελέτη που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Environmental Science & Technology Letters, οι ερευνητές χαρακτήρισαν τους τύπους και τις συγκεντρώσεις των μικροπλαστικών σε 12 μεταθανάτια δείγματα ανθρώπινου αμφιβληστροειδούς .
Μικροπλαστικά ανιχνεύθηκαν και στα 12 δείγματα, με τις συγκεντρώσεις να κυμαίνονται από 8,93 έως 91,05 μg/g και τη μέση συγκέντρωση να φτάνει τα 49,21 μg/g. Τα σωματίδια αυτά αναλύθηκαν μέσω πυρόλυσης αέριας χρωματογραφίας-φασματομετρίας μάζας και φασματοσκοπίας λέιζερ άμεσης υπέρυθρης ακτινοβολίας.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Όσοι έχουν τα γένια, δεν έχουν μόνο τα χτένια αλλά και περισσότερα μικρόβια και ιούς – Μύθος ή αλήθεια;
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Οδηγεί η πιτυρίδα σε απώλεια μαλλιών;
Προσδιορίστηκαν διάφορα πολυμερή, όπως το πολυστυρένιο (PS), το πολυαιθυλένιο (PE), το πολυπροπυλένιο (PP) και το πολυβινυλοχλωρίδιο (PVC), με τα τέσσερα αυτά να ανιχνεύονται σε όλα τα αναλυθέντα δείγματα. Οι διάμετροι των σωματιδίων κυμαίνονταν κυρίως από 20 έως 50 μm, παρουσιάζοντας μορφολογία θραυσματική ή ινώδη. Αυτή η μελέτη παρέχει την κρίσιμη βάση για μελλοντική έρευνα που θα αξιολογεί τους πιθανούς κινδύνους και τις επιβλαβείς επιπτώσεις τους στην υγεία του ανθρώπινου ματιού.
Κίνδυνοι για το γενετικό υλικό των εμβρύων
Η έκθεση στα μικροπλαστικά συνδέεται και με την πρόωρη φθορά του γενετικού υλικού στα έμβρυα. Νέα μελέτη από το Ιατρικό Πανεπιστήμιο της Κίνας, δημοσιευμένη στο περιοδικό Ecotoxicology and Environmental Safety, έδειξε ότι η παρουσία μικροπλαστικών στον πλακούντα και στο αίμα του ομφάλιου λώρου συσχετίζεται με τη μείωση του μήκους των τελομερών. Τα τελομερή αποτελούν τις προστατευτικές απολήξεις των χρωμοσωμάτων και η συντόμευσή τους είναι δείκτης πρώιμης κυτταρικής γήρανσης, η οποία συνδέεται με μειωμένη ανάπτυξη του εμβρύου και πρόωρη γέννηση. Συγκεκριμένα, το πολυβινυλοχλωρίδιο (PVC) και το πολυπροπυλένιο (PP) συνδέθηκαν με μικρότερο μήκος τελομερών.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αμύγδαλα ή Φιστίκια: Ποιος καρπός έχει περισσότερες φυτικές ίνες και βοηθά στην απώλεια βάρους;
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Καπνιστός σολομός: Μόλυνση από δυνητικά θανατηφόρο βακτήριο – Ανάκληση προϊόντων από διαφορετικές μάρκες του ίδιου εργαστασίου
Τέλος, η μόλυνση των τροφίμων δεν προέρχεται μόνο από την ευρεία περιβαλλοντική ρύπανση. Συστηματική αξιολόγηση επιστημονικών μελετών έδειξε ότι η συνήθης και προβλεπόμενη χρήση πλαστικών συσκευασιών τροφίμων και άλλων αντικειμένων που έρχονται σε επαφή με τρόφιμα, όπως οι πλαστικές σανίδες κοπής, μπορεί να μολύνει τα τρόφιμα με μικρο- και νανοπλαστικά, καθιστώντας αυτήν την πηγή έναν υποτιμημένο κίνδυνο για την ανθρώπινη έκθεση.
