Πάνω από 16.000 χημικές ουσίες στα πλαστικά και αυξανόμενες ενδείξεις για επιπτώσεις των μικρο- και νανοπλαστικών στον ανθρώπινο οργανισμό
Μια διεθνής ομάδα επιστημόνων δημοσίευσε στις 16 Απριλίου 2026 στο επιστημονικό περιοδικό The Lancet ένα σχόλιο (commentary) στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας The Lancet Countdown on Health and Plastics, που χαρτογραφεί τις επιπτώσεις των πλαστικών στην ανθρώπινη υγεία και τον πλανήτη. Οι συγγραφείς υπογραμμίζουν ότι τα στοιχεία είναι πλέον «ισχυρά» για το ότι τα πλαστικά προκαλούν βλάβες σε κάθε στάδιο του κύκλου ζωής τους, από την παραγωγή έως την απόρριψη, και ζητούν συστηματική παρακολούθηση των επιπτώσεων και ισχυρή παγκόσμια δράση.
Ένας από τους κεντρικούς άξονες της ανησυχίας είναι οι πάνω από 16.000 χημικές ουσίες που εντοπίζονται στα πλαστικά, πολλές από τις οποίες έχουν γνωστές ή ύποπτες τοξικές ιδιότητες. Επιπλέον, τα πλαστικά συνδέονται με δύο επιπλέον διαδρομές βλάβης που συχνά παραβλέπονται, όπως η επιτάχυνση της κλιματικής αλλαγής, καθώς η παραγωγή και η αποσύνθεση πλαστικών εκπέμπουν σημαντικές ποσότητες αερίων του θερμοκηπίου, και η σύνδεσή τους με τα υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα, των οποίων η εξάπλωση εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη βιομηχανία πλαστικής συσκευασίας.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλούνται θαλασσινά με τοξίνες που προκαλούν απώλεια μνήμης ακόμη και θάνατο – Συλλέχθηκαν από απογορευμένη ζώνη αλιείας
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Χιλιάδες πίτσες σε ανάκληση από μεγάλα σουπερμάρκετ, λόγω μολυσμένης πρώτης ύλης
Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται στα μικρο- και νανοπλαστικά (MNPs), για τα οποία συσσωρεύονται αυξανόμενες ενδείξεις συσχέτισης με επιπτώσεις στην υγεία. Οι ερευνητές αντιμετωπίζουν ευθέως τις επικρίσεις που αμφισβητούν την αξιοπιστία μελετών που ανιχνεύουν MNPs σε ανθρώπινους ιστούς. Η επιστημονική συζήτηση, εξηγούν, είναι φυσιολογικό και αναπόσπαστο μέρος κάθε νέου ερευνητικού πεδίου, όπου οι αβεβαιότητες αναμένονται, αξιολογούνται και επαναδοκιμάζονται επανειλημμένα. Ωστόσο, η ύπαρξη συζήτησης δεν σημαίνει ότι τα MNPs απουσιάζουν από τον ανθρώπινο οργανισμό, ότι είναι αβλαβή ή ότι οι παρατηρούμενες επιπτώσεις μπορούν να αγνοηθούν. Αντίθετα, αυτές οι συζητήσεις υπογραμμίζουν την ανάγκη για αξιόπιστες αναλυτικές μεθόδους που θα χαρακτηρίζουν με ακρίβεια τα MNPs σε ανθρώπινους ιστούς.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Καλλυντικά: Πώς να μειώσετε σε 5 μέρες δισφαινόλη Α, parabens και φθαλικές ενώσεις από τη χρήση τους στο αίμα σας – Μελέτη
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ντελιβεράς πετροβολούσε γυναίκες ενώ έκανε διανομές με μηχανάκι σε Κηφισιά, Διόνυσο και Πολιτεία – 2 σοβαροί τραυματισμοί
Οι επιστήμονες τονίζουν ότι η πρόληψη των επιπτώσεων των πλαστικών απαιτεί ισχυρή παγκόσμια συνθήκη που να καλύπτει ολόκληρο τον κύκλο ζωής των πλαστικών και των χημικών ουσιών που περιέχουν. Η πέμπτη διαπραγματευτική σύνοδος του ΟΗΕ για τη διεθνή συνθήκη πλαστικών ολοκληρώθηκε χωρίς συμφωνία, γεγονός που η επιστημονική κοινότητα αντιμετωπίζει με ανησυχία. Παράλληλα με τη διεθνή δράση, οι ερευνητές τονίζουν την ανάγκη για εθνικά και τοπικά μέτρα, καθώς και για ενεργό ρόλο των επαγγελματιών υγείας και των ερευνητών στην ενημέρωση του κοινού και των αρχών για τους κινδύνους των πλαστικών.
