Η χρόνια ήπια αφυδάτωση επιταχύνει την έκπτωση της νεφρικής λειτουργίας μέσω ορμονικών μηχανισμών που παραμένουν ενεργοί για χρόνια χωρίς συμπτώματα
Οι νεφροί φιλτράρουν περίπου 200 λίτρα αίματος ημερησίως, αποβάλλουν τοξίνες και απόβλητα μέσω των ούρων και ρυθμίζουν την ισορροπία υγρών, ηλεκτρολυτών και αρτηριακής πίεσης. Για να επιτελέσουν αυτές τις λειτουργίες χρειάζονται επαρκή υδάτωση, και η έλλειψή της δεν επηρεάζει μόνο την άμεση λειτουργία τους αλλά μπορεί να προκαλέσει μόνιμη βλάβη μακροπρόθεσμα. Το πρόβλημα είναι ότι η χρόνια ήπια αφυδάτωση συχνά δεν συνοδεύεται από διψά, ιδιαίτερα σε ηλικιωμένους, καθιστώντας την αθόρυβη απειλή για τη νεφρική υγεία.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | IKEA: Στα δικαστήρια γιατί κράτησε τις αυξήσεις τιμών για τους πελάτες, ακόμα και αφού οι δασμοί Τραμπ κρίθηκαν παράνομοι
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μεταλλικά θραύσματα σε παγωτό γνωστής μάρκας – Αποσύρονται 5 γεύσεις
Όταν ο οργανισμός αντιλαμβάνεται έλλειψη υγρών, εκκρίνεται η αντιδιουρητική ορμόνη (βαζοπρεσσίνη) για να μειωθεί η αποβολή ούρων. Αν αυτή η κατάσταση παρατείνεται χρόνια, η διατεταμένη δράση της βαζοπρεσσίνης μπορεί να προκαλέσει αυξημένη πίεση στα νεφρικά σπειράματα, απελευθέρωση ρενίνης και υπέρταση, πολλαπλασιασμό μεσαγγειακών κυττάρων και μορφολογικές αλλαγές στον νεφρικό ιστό. Έρευνα που δημοσιεύτηκε στο American Journal of Nephrology επισήμανε ότι η μείωση της έκκρισης βαζοπρεσσίνης μέσω αυξημένης πρόσληψης νερού μπορεί να έχει ευεργετική επίδραση στη νεφρική λειτουργία σε ασθενείς με όλες τις μορφές χρόνιας νεφρικής νόσου. Ωστόσο, η αύξηση πρόσληψης υγρών αντενδείκνυται σε ασθενείς που υποβάλλονται σε αιμοκάθαρση.
Αφυδάτωση και χρόνια νεφρική νόσος
Η σχέση μεταξύ αφυδάτωσης και χρόνιας νεφρικής νόσου έχει αρχίσει να τεκμηριώνεται και επιδημιολογικά. Μεγάλη καναδική μελέτη έδειξε ότι υψηλότερος όγκος ούρων συνδέθηκε με βραδύτερη έκπτωση νεφρικής λειτουργίας σε διάστημα έξι ετών παρακολούθησης. Διατομικές αναλύσεις σε αυστραλιανές και αμερικανικές κοόρτες κατέγραψαν αντίστροφη συσχέτιση μεταξύ αυτοαναφερόμενης κατανάλωσης νερού και χρόνιας νεφρικής νόσου. Σημαντικό είναι ότι τα οφέλη παρατηρήθηκαν αποκλειστικά για κατανάλωση σκέτου νερού και όχι άλλων ποτών. Έρευνα έδειξε ότι η ενυδάτωση με ζαχαρούχα ποτά σε συνδυασμό με περιορισμένη πρόσληψη νερού επιδείνωσε δείκτες νεφρικής βλάβης, ενώ η ενυδάτωση με νερό ή ποτά με στέβια δεν έδειξε τις ίδιες αρνητικές επιδράσεις.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Παράσιτο σέρνεται για να βγει από το σούσι σε πιάτο εστιατορίου πριν καταναλωθεί – Απίστευτο βίντεο
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ομαδική αγωγή κατά κολοσσού ηλεκτρονικού εμπορίου γιατί «κρύβει» τα επικίνδυνα συστατικά στα αντηλιακά
Ιδιαίτερη περίπτωση αποτελεί η πολυκυστική νεφρική νόσος, όπου η αυξημένη πρόσληψη νερού έχει δείξει σε πειραματικά μοντέλα επιβράδυνση της ανάπτυξης νεφρικών κύστεων μέσω άμεσης καταστολής της βαζοπρεσσίνης. Εξίσου αποκαλυπτική είναι η επιδημία χρόνιας νεφρικής νόσου που έχει παρατηρηθεί στη Μεσοαμερική, κυρίως σε εργάτες που εργάζονται υπό καύσωνα, όπου η επαναλαμβανόμενη αφυδάτωση από θερμική καταπόνηση θεωρείται η πιθανότερη αιτία μιας υποκλινικής νεφρικής βλάβης που καταλήγει σε μόνιμη έκπτωση λειτουργίας με την πάροδο του χρόνου.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πώς θα φτιάξετε τα πιο νόστιμα μπισκότα λεμονιού με τις λεμονόκουπες που συνήθως πετάτε
Νεφρολιθίαση
Πέρα από τη χρόνια νεφρική νόσο, η επαρκής ενυδάτωση είναι η πιο τεκμηριωμένη μέθοδος πρόληψης νεφρολιθίασης. Η αυξημένη ροή ούρων αραιώνει τις ουσίες που μπορούν να κρυσταλλοποιηθούν και να σχηματίσουν λίθους. Ο στόχος για τους περισσότερους υγιείς ενήλικες είναι παραγωγή τουλάχιστον 2 λίτρων ούρων ημερησίως, κάτι που απαιτεί συνήθως κατανάλωση 2,5 έως 3 λίτρων υγρών. Το χρώμα των ούρων παραμένει ένας από τους πιο αξιόπιστους δείκτες ενυδάτωσης: ανοιχτό κίτρινο ή σχεδόν άχρωμο υποδηλώνει επαρκή ενυδάτωση, ενώ σκούρο κίτρινο ή πορτοκαλί υποδηλώνει ανάγκη για περισσότερα υγρά. Η διψά από μόνη της δεν είναι αξιόπιστος οδηγός, ιδιαίτερα για ηλικιωμένους στους οποίους ο μηχανισμός δίψας αμβλύνεται με την ηλικία.
Πηγές:
- https://karger.com/ajn/article/43/4/281/326473/Hydration-and-Chronic-Kidney-Disease-Progression-A
- https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5646211/ https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4737661/
- https://www.thelancet.com/campaigns/kidney/updates/can-water-intake-prevent-ckd
- https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7735828/
