Η κατηγορία χωρίζεται σε εγκεκριμένα φάρμακα με ισχυρά δεδομένα και σε αρρύθμιστα σκευάσματα με αδιευκρίνιστους κινδύνους
Στο TikTok και στις κλινικές wellness, τα πεπτίδια παρουσιάζονται ως η νέα απάντηση σε όλα: Απώλεια βάρους, ανάπτυξη μυών, επιβράδυνση γήρανσης, γρηγορότερη αποκατάσταση από τραυματισμούς. Αθλητές, influencers και απλοί καταναλωτές τα αγοράζουν ολοένα και πιο συχνά, πολλές φορές χωρίς ιατρική συνταγή. Αλλά η ευρεία κατηγορία των «πεπτιδίων» κρύβει μια κρίσιμη διαφορά που οι περισσότεροι αγνοούν.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Δυσανεξία στη λακτόζη ή στο γάλα; Οι διαφορές που πρέπει να γνωρίζετε
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Σοκολατοποιία – κολοσσός στο μικροσκόπιο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για ύποπτες πρακτικές καρτέλ
Τα πεπτίδια είναι σύντομες αλυσίδες αμινοξέων, τα δομικά στοιχεία των πρωτεϊνών, που λειτουργούν ως χημικοί αγγελιοφόροι στον οργανισμό. Ρυθμίζουν διαδικασίες όπως η παραγωγή ορμονών, η αρτηριακή πίεση, η ανοσολογική απόκριση και ο μεταβολισμός. Οι εταιρείες παράγουν πλέον συνθετικά πεπτίδια που μιμούνται φυσικές διαδικασίες του οργανισμού, με στόχο να τις ενισχύσουν. Η τεχνολογία σύνθεσής τους έχει γίνει φθηνότερη και πιο προσβάσιμη, εξηγώντας εν μέρει την έκρηξη ενδιαφέροντος.
Εγκεκριμένα και μη εγκεκριμένα
Εδώ είναι το σημείο που πολλοί συγχέουν. Υπάρχουν δύο εντελώς διαφορετικές κατηγορίες πεπτιδίων. Η πρώτη αφορά τα εγκεκριμένα φάρμακα, κυρίως τους αγωνιστές υποδοχέων GLP-1 όπως η σεμαγλουτίδη (Wegovy) και η τιρζεπατίδη (Zepbound), για τα οποία υπάρχει εκτεταμένη κλινική τεκμηρίωση. Η σεμαγλουτίδη οδήγησε σε μέση απώλεια βάρους 15% σε 68 εβδομάδες σε μεγάλες κλινικές δοκιμές, ενώ η τιρζεπατίδη ξεπερνά το 20%. Οι παρενέργειες, κυρίως γαστρεντερικές, είναι γνωστές και στην πλειονότητα των περιπτώσεων ήπιες.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ| Τσιμπούρια: Ποιες ασθένειες μπορούν να μεταδώσουν, πώς να προστευθείτε και τι να κάνετε σε περίπτωση τσιμπήματος
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ| Lidl It: Συναγερμός για «premium» δημοφιλές προϊόν με επικίνδυνο βακτήριο που προκαλεί σοβαρές λοιμώξεις
Η δεύτερη κατηγορία αφορά τα μη εγκεκριμένα σκευάσματα που κυκλοφορούν online και σε κλινικές wellness, όπως τα BPC-157, TB-500, Sermorelin, CJC-1295 και πολλά άλλα. Για αυτά, τα κλινικά δεδομένα σε ανθρώπους είναι ελάχιστα ή ανύπαρκτα. Ορισμένα έχουν δείξει ενδιαφέροντα αποτελέσματα σε ζωικά μοντέλα, αλλά η μετάφραση από τα ζώα στον άνθρωπο δεν είναι αυτονόητη. Ειδικός του Πανεπιστημίου Virginia τονίζει ότι τα μη εγκεκριμένα πεπτίδια ενέχουν σοβαρούς κινδύνους, συμπεριλαμβανομένης της μόλυνσης με τοξικά στοιχεία όπως αρσενικό και μόλυβδος, σφάλματα δοσολογίας και σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες που έχουν καταγραφεί στην FDA.
Η «γκρίζα αγορά» και οι κίνδυνοι της
Πολλά από τα πεπτίδια που κυκλοφορούν online είναι «research-grade», δηλαδή σχεδιασμένα για εργαστηριακή χρήση και όχι για ανθρώπινη κατανάλωση. Διατίθενται χωρίς συνταγή, αλλά δεν υπόκεινται στους ίδιους ελέγχους καθαρότητας και ασφάλειας με τα ιατρικής ποιότητας σκευάσματα. Το να τα εγχύεις στο σώμα σου εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν τα πεπτίδια μελανοτάνης για μαύρισμα, που αν και αποτελεσματικά, έχουν συνδεθεί με περιστατικά μελανώματος.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | ΕΟΦ: Συναγερμός για επικίνδυνο after shave – Δείτε τι μπορεί να προκαλέσει
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Σαλάμι με επικίνδυνο παθογόνο πωλήθηκε από μεγάλη αλυσίδα σούπερ μάρκετ – Τα συμπτώματα που πρέπει να ανησυχήσουν τους καταναλωτές
Η ουσία για τον καταναλωτή είναι απλή: τα εγκεκριμένα πεπτίδια φάρμακα, χορηγούμενα από γιατρό με κατάλληλη αξιολόγηση, έχουν αποδεδειγμένη αποτελεσματικότητα και γνωστό προφίλ ασφάλειας. Τα υπόλοιπα, ανεξάρτητα από τις υποσχέσεις τους, κινούνται σε έδαφος αβέβαιο τόσο ως προς την αποτελεσματικότητα όσο και ως προς τους κινδύνους.
