Η έγκαιρη προστασία, η σωστή ενημέρωση και η προσοχή μετά από δραστηριότητες στη φύση παραμένουν τα πιο αποτελεσματικά μέσα για τον περιορισμό των κινδύνων.
Τα τσιμπούρια, μικρά αιμομυζητικά παράσιτα που ζουν στη φύση, έχουν οκτώ πόδια και κεραίες. Μοιάζουν στο μέγεθος με κουκούτσι σταφυλιού γκριζωπού χρώματος, όταν είναι νηστικά. Όταν όμως είναι χορτάτα το μέγεθος της κοιλιάς τους διογκώνεται. Τα τσιμπούρια τρέφονται με αίμα. Δεν πετάνε, δεν πηδάνε, αλλά μετακινούνται περπατώντας. Έχουν ως κύριο στόχο τους τα θηλαστικά, τα ερπετά, και τα πτηνά. Παρασιτούν, όμως, και στον άνθρωπο. Το σώμα τους είναι ιδιαίτερα σκληρό κι ανθεκτικό. Δεν έχουν φυσικούς εχθρούς. Μπορούν να ζήσουν ως και 14 χρόνια και είναι πολύ ανθεκτικά στη πείνα. Συγκεκριμένα, τα τσιμπούρια αντέχουν χωρίς τροφή μέχρι και 7 χρόνια. Ένα θηλυκό μπορεί να κάνει ως και 18,000 αυγά, ενώ μερικά τσιμπούρια αναπαράγονται παρθενογεννετικά, κάτι που διευκολύνει το γρήγορο, ανεξέλεγκτο πολλαπλασιασμό τους. Οι ιδανικές συνθήκες για τα τσιμπούρια είναι την άνοιξη και το φθινόπωρο, όταν η θερμοκρασία βρίσκεται στους 15-20 βαθμούς κελσίου.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αναψυκτικά διαίτης: Η «παγίδα» χωρίς θερμίδες που αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη, καρδιαγγειακών παθήσεων και εγκεφαλικού
Τα τσιμπούρια δεν αποτελούν πλέον απειλή μόνο τους θερμούς μήνες. Οι ηπιότεροι χειμώνες και η γενικότερη άνοδος της θερμοκρασίας έχουν οδηγήσει σε μεγαλύτερη διάρκεια δραστηριότητάς τους μέσα στο έτος, γεγονός που αυξάνει την πιθανότητα επαφής τους με ανθρώπους και κατοικίδια ακόμη και σε περιόδους που παλαιότερα θεωρούνταν «ασφαλείς». Η παρουσία τους καταγράφεται σε δασικές, αγροτικές αλλά και ημιαστικές περιοχές, ενώ οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η εξάπλωσή τους δεν περιορίζεται πλέον αυστηρά σε συγκεκριμένες ζώνες κινδύνου.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Eξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο: Τι αλλάζει σε ποιότητα και γεύση μετά το άνοιγμα της φιάλης
Ποιες ασθένειες μπορούν να μεταδώσουν
Υπάρχουν δύο κύρια είδη τσιμπουριών. Το ένα είδος είναι τα στείρα τσιμπούρια που δεν είναι φορείς ασθενειών και λοιμώξεων, όμως ο άνθρωπος μπορεί να παρουσιάσει αλλεργικές αντιδράσεις εξίσου επικίνδυνες. Τρεις ώρες μετά το τσίμπημα μπορεί να παρουσιαστούν συμπτώματα όπως, κνησμός, υπνηλία, ρίγη, κόπωση, πόνος στις αρθρώσεις, αρρυθμίες στην καρδιά και πρήξιμο των λεμφαδένων. Οι αλλεργικές αντιδράσεις είναι κυρίως αντίδραση στο σάλιο που απελευθερώνει το τσιμπούρι κατά την απομύζηση αίματος. Το δεύτερο είδος είναι πιο επικίνδυνο. Είναι τα μολυσμένα τσιμπούρια που μεταφέρουν ιούς, βακτήρια και άλλες ασθένειες επικίνδυνες για τον άνθρωπο.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ζεστός ή παγωμένος καφές; Ποιος έχει περισσότερη καφεΐνη και αντιοξειδωτικά;
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Βρετανία: Προετοιμασία για ελλείψεις τροφίμων και καυσίμων λόγω του συνεχιζόμενου πολέμου
Μεταξύ των πιο γνωστών νοσημάτων είναι η κροτωνογενής εγκεφαλίτιδα, μια ιογενής λοίμωξη που μπορεί να προκαλέσει φλεγμονές στον εγκέφαλο και το νευρικό σύστημα και να οδηγήσει, μεταξύ άλλων, σε μηνιγγίτιδα, εγκεφαλίτιδα ή μυελίτιδα (φλεγμονή των μηνίγγων, του εγκεφάλου ή του νωτιαίου μυελού), καθώς και η Βορρελίωση (Νόσος του Lyme), μια βακτηριακή λοίμωξη που εμφανίζεται συχνά με δερματικά ή νευρολογικά συμπτώματα. Όταν εμφανιστούν συμπτώματα, είναι ποικίλα και σπάνια σαφή, ανάλογα με την πληγείσα περιοχή του σώματος – δέρμα, αρθρώσεις, νευρικό σύστημα, καρδιά. Ένα τυπικό σύμπτωμα είναι το μεταναστευτικό ερύθημα, ένας κόκκινος δακτύλιος που συνήθως σχηματίζεται και εξαπλώνεται γύρω από το σημείο του τσιμπήματος από το τσιμπούρι. Το τοπικό πρήξιμο και ένας κοκκινωπό-μωβ αποχρωματισμός του δέρματος μπορούν επίσης να υποδηλώνουν νόσο του Lyme.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ| Lidl UK: Κατηγορείται για κρυφή προώθηση junk food
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Σοκολατοποιία – κολοσσός στο μικροσκόπιο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για ύποπτες πρακτικές καρτέλ
Στην περίπτωση της εγκεφαλίτιδας δεν υπάρχει ειδική θεραπεία, όμως υπάρχει αποτελεσματικός εμβολιασμός που προσφέρει υψηλό επίπεδο προστασίας. Αντίθετα, για τη Βορρελίωση (Νόσος του Lyme) δεν υπάρχει εμβόλιο, αλλά η νόσος αντιμετωπίζεται με αντιβιοτική αγωγή όταν διαγνωστεί έγκαιρα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ| Lidl It: Συναγερμός για «premium» δημοφιλές προϊόν με επικίνδυνο βακτήριο που προκαλεί σοβαρές λοιμώξεις
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Η χρόνια φλεγμονή ξεκινά από το ράφι του σούπερ μάρκετ – Δείτε ποια τρόφιμα ΔΕΝ πρέπει να βάζετε στο καλάθι σας
Νέες απειλές και μεταναστευτικά είδη
Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται η εμφάνιση νέων ειδών τσιμπουριών σε περιοχές όπου παλαιότερα δεν εντοπίζονταν. Θερμόφιλα είδη που προέρχονται από πιο νότιες περιοχές της Ευρώπης, της Αφρικής ή της Ασίας καταγράφονται πλέον και σε βορειότερες χώρες, καθώς βρίσκουν πιο ευνοϊκές συνθήκες επιβίωσης.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Κρέας και άνοια: Ποιο είδος προστατεύει τον εγκέφαλο και ποιο τον επιβαρύνει; – Μελέτη
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Έτοιμες σαλάτες: Πώς η Listeria επιβιώνει από το χωράφι μέχρι το πιάτο και τι προκαλεί στον άνθρωπο
Ορισμένα από αυτά τα είδη έχουν τη δυνατότητα να μεταφέρουν παθογόνα που δεν ήταν μέχρι πρόσφατα γνωστά στην Ευρώπη, γεγονός που αυξάνει την ανάγκη παρακολούθησης και ενημέρωσης. Αν και οι περισσότερες εμφανίσεις παραμένουν μεμονωμένες, οι επιστήμονες τονίζουν ότι η κλιματική αλλαγή μπορεί να διευκολύνει την εγκατάστασή τους σε νέες περιοχές.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Σαλάμι με επικίνδυνο παθογόνο πωλήθηκε από μεγάλη αλυσίδα σούπερ μάρκετ – Τα συμπτώματα που πρέπει να ανησυχήσουν τους καταναλωτές
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ| FDA: Ανακλήσεις αφού έχουν ήδη εκτεθεί οι καταναλωτές στον κίνδυνο – Τι αποκαλύπτει η ανάλυση της PIRG
Πώς μπορούμε να προστατευτούμε
Η πρόληψη αποτελεί το πιο σημαντικό μέτρο προστασίας. Η χρήση κλειστών παπουτσιών και ρούχων που καλύπτουν το σώμα μειώνει σημαντικά την πιθανότητα τσιμπήματος, ενώ τα ανοιχτόχρωμα υφάσματα βοηθούν στον εντοπισμό των εντόμων. Η αποφυγή πυκνής βλάστησης και η παραμονή σε καθαρά μονοπάτια επίσης περιορίζουν τον κίνδυνο.
Επιπλέον, η χρήση εντομοαπωθητικών σκευασμάτων μπορεί να προσφέρει πρόσθετη προστασία, ειδικά κατά τις εξορμήσεις στη φύση. Μετά την επιστροφή στο σπίτι, συνιστάται προσεκτικός έλεγχος του σώματος, ιδιαίτερα σε σημεία όπως οι μασχάλες, η περιοχή πίσω από τα γόνατα, η μέση και το τριχωτό της κεφαλής.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ελληνικό γιαούρτι: Γιατί εξαφανίζεται από τα ράφια στο εξωτερικό εν ριπή οφθαλμού; Η εξήγηση του Πανεπιστημίου Νέας Νότιας Ουαλίας
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | ΕΟΦ: Συναγερμός για επικίνδυνο after shave – Δείτε τι μπορεί να προκαλέσει
Μέτρα πρόληψης πρέπει να εφαρμόζονται και στα κατοικίδια ζώα, καθώς και τα σκυλιά και οι γάτες «ελκύουν» τα τσιμπούρια και γίνονται μέσο μεταφοράς προς τον άνθρωπο.
Η καταπολέμηση των τσιμπουριών διαφέρει ανάλογα με την περίπτωση που έχουμε να αντιμετωπίσουμε αλλά και από την ένταση του προβλήματος και γίνεται από ειδικούς με υπολειμματικούς ψεκασμούς με βιοκτόνα υγειονομικής σημασίας, εσωτερικά και εξωτερικά των σπιτιών.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τοξική πικροδάφνη: Το Γεωτεχνικό Επιμελητήριο διαχωρίζει τον θεωρητικό κίνδυνο από την πραγματική επιδημιολογική εικόνα
Τι πρέπει να κάνουμε σε περίπτωση τσιμπήματος
Αν εντοπιστεί τσιμπούρι στο δέρμα, είναι σημαντικό να αφαιρεθεί το συντομότερο δυνατό με κατάλληλο εργαλείο ή με προσεκτικό τρόπο, χωρίς πίεση του σώματός του. Μετά την αφαίρεση, η περιοχή πρέπει να απολυμανθεί και να παρακολουθηθεί για πιθανές αντιδράσεις, όπως ερυθρότητα που επεκτείνεται ή συμπτώματα ίωσης.
Σε κάθε περίπτωση, που υπάρχει υπόνοια για τσιμπούρι, πρέπει να παρακολουθείτε την υγεία σας. Η τυχόν μόλυνση εκδηλώνεται μέσα σε δύο έως έξι εβδομάδες μετά την προσκόλληση και το τσίμπημα του τσιμπουριού. Συμπτώματα όπως πυρετός, πόνοι στους μύες, εξάνθημα, πονοκέφαλος, νευρολογικές διαταραχές, πρέπει να οδηγήσουν αμέσως στον γιατρό για περαιτέρω έλεγχο και εξετάσεις.
