Η χάραξη πολιτικής δεν μπορεί να βασίζεται αποκλειστικά στην τοξικολογική ιδιότητα ενός φυτού, αλλά πρέπει να συνεκτιμάται η συχνότητα και η σοβαρότητα των καταγεγραμμένων περιστατικών
Με αφορμή τη νέα ανακοίνωση τύπου του Γεωτεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας (ΓΕΩΤ.Ε.Ε.), η συζήτηση για την παρουσία της πικροδάφνης στους σχολικούς χώρους και γενικότερα στο αστικό περιβάλλον φαίνεται να αποκτά νέα δυναμική, σε συνέχεια της πρόσφατης δημόσιας αντιπαράθεσης που προκλήθηκε από την εγκύκλιο του Υπουργείου Παιδείας και τις επισημάνσεις του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ).
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Σοκολατοποιία – κολοσσός στο μικροσκόπιο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για ύποπτες πρακτικές καρτέλ
Το ΓΕΩΤ.Ε.Ε., στην τοποθέτησή του με τίτλο «Οι τελευταίες εξελίξεις σχετικά με την πικροδάφνη», παρεμβαίνει εκ νέου στον δημόσιο διάλογο, εστιάζοντας στην ανάγκη πιο ισορροπημένης προσέγγισης ως προς τη διαχείριση του φυτού σε χώρους όπου κινούνται παιδιά. Η παρέμβαση αυτή έρχεται σε μια χρονική στιγμή όπου έχει ήδη διαμορφωθεί έντονη αντιπαράθεση μεταξύ της λογικής της προληπτικής απομάκρυνσης και της λογικής της στοχευμένης διαχείρισης του κινδύνου.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | ΕΟΦ: Συναγερμός για επικίνδυνο after shave – Δείτε τι μπορεί να προκαλέσει
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ| Lidl It: Συναγερμός για «premium» δημοφιλές προϊόν με επικίνδυνο βακτήριο που προκαλεί σοβαρές λοιμώξεις
Σύμφωνα με το περιεχόμενο της ανακοίνωσης, ο ΕΟΔΥ επανέρχεται στο ζήτημα επισημαίνοντας εκ νέου τους κινδύνους που απορρέουν από την έκθεση σε τμήματα της πικροδάφνης, όπως τα φύλλα, τα άνθη και ο γαλακτώδης χυμός της, τα οποία περιέχουν καρδιακές γλυκοσίδες με γνωστή τοξική δράση. Ωστόσο, όπως τονίζει το ΓΕΩΤ.Ε.Ε., η νεότερη τοποθέτηση του ΕΟΔΥ φαίνεται να διαφοροποιείται ως προς την αρχική αυστηρότητα της προσέγγισης, καθώς δεν επαναλαμβάνεται η ρητή σύσταση για καθολική εκρίζωση του φυτού από «ευαίσθητους» χώρους όπως σχολεία και παιδικές χαρές.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Σαλάμι με επικίνδυνο παθογόνο πωλήθηκε από μεγάλη αλυσίδα σούπερ μάρκετ – Τα συμπτώματα που πρέπει να ανησυχήσουν τους καταναλωτές
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ελληνικό γιαούρτι: Γιατί εξαφανίζεται από τα ράφια στο εξωτερικό εν ριπή οφθαλμού; Η εξήγηση του Πανεπιστημίου Νέας Νότιας Ουαλίας
Στο ίδιο πλαίσιο, γίνεται αναφορά στα επιδημιολογικά δεδομένα που παρατίθενται από το Κέντρο Δηλητηριάσεων, σύμφωνα με τα οποία τα περιστατικά έκθεσης ή δηλητηρίασης παιδιών από πικροδάφνη στην Ελλάδα παραμένουν περιορισμένα σε αριθμό και, κατά κανόνα, ήπιας βαρύτητας. Όπως υπογραμμίζεται, σε ετήσια βάση καταγράφονται περίπου 15 έως 20 περιστατικά, χωρίς να έχει καταγραφεί ανάγκη χορήγησης ειδικού αντιδότου ή νοσηλείας, στοιχείο που ενισχύει το επιχείρημα περί αναλογικότητας στη λήψη μέτρων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Κρέας και άνοια: Ποιο είδος προστατεύει τον εγκέφαλο και ποιο τον επιβαρύνει; – Μελέτη
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Έτοιμες σαλάτες: Πώς η Listeria επιβιώνει από το χωράφι μέχρι το πιάτο και τι προκαλεί στον άνθρωπο
Το Γεωτεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας επαναφέρει έτσι στο επίκεντρο της συζήτησης τη διάκριση ανάμεσα στον θεωρητικό κίνδυνο και στην πραγματική επιδημιολογική εικόνα, υποστηρίζοντας ότι η χάραξη πολιτικής δεν μπορεί να βασίζεται αποκλειστικά στην τοξικολογική ιδιότητα ενός φυτού, αλλά πρέπει να συνεκτιμάται η συχνότητα και η σοβαρότητα των καταγεγραμμένων περιστατικών, καθώς και οι επιπτώσεις που θα είχε μια γενικευμένη παρέμβαση στο αστικό πράσινο.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Η χρόνια φλεγμονή ξεκινά από το ράφι του σούπερ μάρκετ – Δείτε ποια τρόφιμα ΔΕΝ πρέπει να βάζετε στο καλάθι σας
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ| FDA: Ανακλήσεις αφού έχουν ήδη εκτεθεί οι καταναλωτές στον κίνδυνο – Τι αποκαλύπτει η ανάλυση της PIRG
Στην ανακοίνωση τονίζεται επίσης ότι η πλήρης απομάκρυνση της πικροδάφνης από δημόσιους χώρους, σχολεία και παιδικές χαρές θα μπορούσε να δημιουργήσει σημαντικές λειτουργικές και περιβαλλοντικές συνέπειες. Η πικροδάφνη αποτελεί ένα από τα πλέον διαδεδομένα και ανθεκτικά φυτά του ελληνικού αστικού τοπίου, με σημαντική συμβολή στην αντοχή των φυτεύσεων σε υψηλές θερμοκρασίες, ξηρασία και ρύπανση. Για τον λόγο αυτό, το ΓΕΩΤ.Ε.Ε. εκτιμά ότι μια οριζόντια πολιτική εκρίζωσης θα είχε όχι μόνο οικονομικό κόστος, αλλά και περιβαλλοντική επίπτωση στη δομή και στη λειτουργία του αστικού πρασίνου.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ανάγκη διαμόρφωσης ενός πλαισίου διαχείρισης που δεν θα αντιμετωπίζει την παρουσία της πικροδάφνης ως απόλυτα ασύμβατη με τους χώρους όπου κινούνται παιδιά, αλλά ως ζήτημα ορθής πρόληψης και ενημέρωσης. Στο πλαίσιο αυτό, το Επιμελητήριο επαναφέρει τη θέση ότι η προστασία της δημόσιας υγείας και η διατήρηση του αστικού πρασίνου δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως αντικρουόμενοι στόχοι.
Η προσέγγιση που προτείνεται κινείται προς την κατεύθυνση της πρόληψης μέσω γνώσης και εκπαίδευσης, της ενημέρωσης των εκπαιδευτικών κοινοτήτων και των τεχνικών υπηρεσιών των δήμων, καθώς και της σωστής διαχείρισης των φυτών στους δημόσιους χώρους. Παράλληλα, επισημαίνεται η ανάγκη αποφυγής πρακτικών όπως η καύση φυτικών υπολειμμάτων πικροδάφνης, λόγω της πιθανής έκλυσης τοξικών αναθυμιάσεων.
Η νέα αυτή τοποθέτηση εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο αντιπαράθεσης που έχει ήδη διαμορφωθεί τις τελευταίες ημέρες, με την Πολιτεία να επιχειρεί να καθορίσει ενιαία γραμμή για την παρουσία της πικροδάφνης σε σχολικούς και δημόσιους χώρους. Από τη μία πλευρά βρίσκεται η λογική της αυξημένης προληπτικής προστασίας, που δίνει προτεραιότητα στην απομάκρυνση κάθε δυνητικά επικίνδυνου στοιχείου από χώρους όπου βρίσκονται ανήλικοι. Από την άλλη, αναπτύσσεται η προσέγγιση της αναλογικής διαχείρισης κινδύνου, η οποία βασίζεται στα πραγματικά δεδομένα και στη στάθμιση κόστους και οφέλους.
Σε αυτό το πλαίσιο, η πικροδάφνη αναδεικνύεται πλέον όχι μόνο ως βοτανικό ή τοξικολογικό ζήτημα, αλλά ως αφορμή για έναν ευρύτερο διάλογο σχετικά με το πώς σχεδιάζεται και διαχειρίζεται ο δημόσιος χώρος στην Ελλάδα. Η ισορροπία ανάμεσα στην ασφάλεια των πολιτών, ιδιαίτερα των παιδιών, και στη διατήρηση ενός λειτουργικού και ανθεκτικού αστικού πρασίνου φαίνεται να αποτελεί το κεντρικό διακύβευμα της αντιπαράθεσης.
Το ΓΕΩΤ.Ε.Ε. δηλώνει, τέλος, πρόθεση συμβολής στη διαμόρφωση ενός πιο ολοκληρωμένου και επιστημονικά τεκμηριωμένου πλαισίου διαχείρισης, το οποίο θα λαμβάνει υπόψη τόσο τις απαιτήσεις της δημόσιας υγείας όσο και τις ανάγκες του αστικού περιβάλλοντος, επιδιώκοντας λύσεις που δεν θα οδηγούν σε υποβάθμιση του ενός τομέα εις βάρος του άλλου.
Διαβάτε ολόκληρη την ανακοίνωση του Γεωτεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας (ΓΕΩΤ.Ε.Ε.)
Οι τελευταίες εξελίξεις σχετικά με την πικροδάφνη
Με νεότερη ανακοίνωσή του, ο Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ) επανέρχεται στο θέμα της πικροδάφνης και της φύτευσής της σε «ευαίσθητους» χώρους (σχολεία, παιδικές χαρές κ.λπ.). Στη νέα ανακοίνωσή του, ο ΕΟΔΥ επαναλαμβάνει τις επισημάνεις του για τους κινδύνους που ενέχει η φύτευση της πικροδάφνης στους χώρους αυτούς, φαίνεται εντούτοις να υιοθετεί μια πιο ήπια προσέγγιση για το χειρισμό του όλου θέματος, καθώς δεν επαναλαμβάνει την οδηγία του για πλήρη απομάκρυνση και εκρίζωσή της που είχε ζητήσει στην πρώτη του ανακοίνωση. Μάλιστα, ο ΕΟΔΥ τονίζει αυτή τη φορά ότι:
« …ΠΑΡΑ ΤΟΥΣ ΠΡΟΑΝΑΦΕΡΘΕΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥΣ ΠΟΥ ΠΡΟΚΥΠΤΟΥΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ ΣΕ ΜΕΓΑΛΕΣ ΠΟΣΟΤΗΤΕΣ ΣΥΣΤΑΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΠΙΚΡΟΔΑΦΝΗΣ, Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΕΧΕΙ ΔΕΙΞΕΙ ΟΤΙ ΤΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΩΝ ΕΙΝΑΙ ΛΙΓΑ ΚΑΙ ΕΛΑΦΡΑΣ ΜΟΡΦΗΣ.
ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΑΠΟ ΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΟ 2020 ΚΑΘΕ ΕΤΟΣ ΥΠΑΡΧΟΥΝ 15-20 ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΗ ΑΠΟ ΠΙΚΡΟΔΑΦΝΗ, ΠΟΥ ΟΜΩΣ ΚΑΝΕΝΑ ΔΕΝ ΕΜΦΑΝΙΣΕ ΣΟΒΑΡΟ ΣΥΜΠΤΩΜΑ ΚΑΙ ΔΕΝ ΧΡΕΙΑΣΤΗΚΕ ΝΑ ΛΑΒΕΙ ΑΝΤΙΔΟΤΟ Ή ΝΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΕΙ.»
Επισημαίνεται ότι το ΓΕΩΤ.Ε.Ε., με Δελτίο Τύπου του, είχε τονίσει ότι είναι βεβιασμένη και αδικαιολόγητη η οδηγία για οριζόντια απομάκρυνση της πικροδάφνης από σχολεία, παιδικές χαρές, πάρκα και πεζοδρόμια λόγω της τοξικότητάς της καθώς, με βάση τα στατιστικά στοιχεία του Κέντρου Δηλητηριάσεων, τα περιστατικά βρώσης είναι περιορισμένα ετησίως, παρουσιάζουν συνήθως ήπια συμπτωματολογία και —το κυριότερο— μέχρι σήμερα δεν έχει παραστεί ανάγκη χορήγησης ειδικού αντιδότου στην Ελλάδα.
Το ΓΕΩΤ.Ε.Ε. επαναλαμβάνει ότι η προστασία των παιδιών και η διατήρηση του αστικού πρασίνου δεν είναι έννοιες αντικρουόμενες και δηλώνει έτοιμο να συμβάλει άμεσα στη διαμόρφωση ενός σοβαρού συναφούς πλαισίου διαχείρισης που θα θωρακίζει την ασφάλεια και την υγεία των πολιτών, χωρίς να προκαλεί υποβάθμιση του φυσικού και του αστικού περιβάλλοντος.
Από το Γεωτεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας
