Δεν πρόκειται μόνο για την εμφάνιση — πρόκειται για τη διατήρηση του εγκεφάλου σας υγιέστερου για περισσότερο καιρό.
Μια πρόσφατη επαναστατική μελέτη αποκαλύπτει ότι η διαρκής μείωση του σπλαχνικού λίπους —του βαθιού, κρυμμένου λίπους γύρω από τα όργανα— μπορεί να αποτελεί έναν ισχυρό τρόπο προστασίας του εγκεφάλου καθώς μεγαλώνετε. Η έρευνα παρακολούθησε 533 ενήλικες (μέση ηλικία 61 ετών) για 5 έως 16 χρόνια, χρησιμοποιώντας μαγνητικές τομογραφίες (MRI) και γνωστικές εξετάσεις. Τα ευρήματα; Η μείωση του σπλαχνικού λίπους, ακόμη και χωρίς σημαντική απώλεια βάρους, συνδέεται με βραδύτερη συρρίκνωση του εγκεφάλου, μεγαλύτερους όγκους εγκεφάλου, καθώς και βελτιωμένη μνήμη και γνωστικές ικανότητες.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | O ΕΦΕΤ ανακαλεί δημοφιλές επιδόρπιο που πωλείται στα LIDL μετά από καταγγελίες καταναλωτών (μάρκα και φωτογραφία)
Γιατί το σπλαχνικό λίπος αποτελεί μια σιωπηλή απειλή για τον εγκέφαλο
«Δεν είναι όλα τα λίπη ίδια. Ενώ το λίπος κάτω από το δέρμα (υποδερμικό λίπος) μπορεί να μην αποτελεί μεγάλη απειλή, το σπλαχνικό λίπος είναι διαφορετικό. Είναι μεταβολικά ενεργό, πράγμα που σημαίνει ότι απελευθερώνει επιβλαβείς ουσίες, όπως φλεγμονώδεις κυτοκίνες (π.χ. IL-6, TNF-α), οι οποίες μπορούν να διαταράξουν τη λειτουργία του εγκεφάλου. Με την πάροδο του χρόνου, αυτό μπορεί να οδηγήσει σε ανθεκτικότητα στην ινσουλίνη, κακή αιματική ροή προς τον εγκέφαλο και ακόμη και βλάβη στα εγκεφαλικά κύτταρα» επισημαίνει η κ. Δήμητρα Ευθυμιοπούλου, Διαιτολόγος-Διατροφολόγος, και συνεχίζει:
«Η μελέτη διαπίστωσε ότι οι άνθρωποι με χαμηλότερα επίπεδα σπλαχνικού λίπους με την πάροδο του χρόνου είχαν υψηλότερες βαθμολογίες στις γνωστικές εξετάσεις, ιδίως όσον αφορά τη μνήμη. Επιπλέον, αυτή η σύνδεση ισχύει ακόμη και μετά τη λήψη υπόψη παραγόντων όπως η ηλικία, το φύλο, ο δείκτης μάζας σώματος και η διατροφή. Αυτό υποδηλώνει ότι το σπλαχνικό λίπος μπορεί να αρχίσει να επηρεάζει τον εγκέφαλο νωρίς, πριν εμφανιστούν προφανή σημάδια βλάβης.
Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι άλλα είδη λίπους, όπως το βαθύ ή το επιφανειακό υποδερμικό λίπος, δεν έδειξαν την ίδια επίδραση. Αυτό τονίζει πόσο το σπλαχνικό λίπος είναι μοναδικά επιβλαβές για την υγεία του εγκεφάλου».
Τα οφέλη του εγκεφάλου από τη μείωση του σπλαχνικού λίπους
Η μελέτη παρακολούθησε πώς οι αλλαγές στο σπλαχνικό λίπος επηρέαζαν τη δομή του εγκεφάλου με την πάροδο του χρόνου. Οι συμμετέχοντες που μείωσαν το σπλαχνικό τους λίπος κατά μέσο όρο 24% κατά τη διάρκεια μιας παρέμβασης 18 μηνών είχαν μεγαλύτερο συνολικό όγκο εγκεφάλου, περισσότερη φαιά ουσία και μεγαλύτερο όγκο ιπποκάμπου, στοιχεία που είναι κρίσιμα για τη μνήμη και τη σκέψη. Για εκείνους που υποβλήθηκαν σε πολλαπλές μαγνητικές τομογραφίες (στην αρχή, στους 18 μήνες και στα 5 χρόνια), τα χαμηλότερα επίπεδα σπλαχνικού λίπους συνδέονταν με βραδύτερη ατροφία του εγκεφάλου. Αυτό ίσχυε ιδιαίτερα για τον ιππόκαμπο και τη φαιά ουσία, περιοχές ζωτικής σημασίας για τη μάθηση και τη μνήμη.
Παράλληλα, η μελέτη διαπίστωσε ότι τα υψηλότερα επίπεδα σπλαχνικού λίπους συνδέονταν με ταχύτερη διεύρυνση των κοιλιών του εγκεφάλου, ένα γνωστό σημάδι γήρανσης του εγκεφάλου. Η μείωση του σπλαχνικού λίπους φάνηκε να επιβραδύνει αυτή τη διαδικασία. Αξιοσημείωτο είναι ότι τα οφέλη αυτά ήταν ανεξάρτητα από τον δείκτη μάζας σώματος (BMI), γεγονός που σημαίνει ότι η μείωση του σπλαχνικού λίπους από μόνη της μπορεί να προστατεύσει τον εγκέφαλο, ακόμη και όταν το συνολικό σωματικό βάρος δεν μεταβάλλεται σημαντικά.
Σάκχαρο στο αίμα: Ο χαμένος κρίκος μεταξύ λίπους και υγείας του εγκεφάλου
Η μελέτη εμβάθυνε για να κατανοήσει πώς το σπλαχνικό λίπος επηρεάζει τον εγκέφαλο. Η απάντηση φαίνεται να βρίσκεται στον έλεγχο του σακχάρου στο αίμα. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η γλυκόζη νηστείας και η HbA1c, δύο βασικοί δείκτες των επιπέδων σακχάρου στο αίμα, ήταν οι μόνοι βιοδείκτες που συνδέονταν σταθερά με τις αλλαγές στον εγκέφαλο. Αυτό υποδηλώνει ότι το σπλαχνικό λίπος μπορεί να βλάπτει τον εγκέφαλο διαταράσσοντας τον έλεγχο του σακχάρου στο αίμα, οδηγώντας σε κακή αιματική ροή προς τον εγκέφαλο, η οποία στερεί από τα εγκεφαλικά κύτταρα οξυγόνο και θρεπτικά συστατικά, σε μικροαγγειακή βλάβη, δηλαδή μικρές βλάβες στα αιμοφόρα αγγεία του εγκεφάλου, καθώς και σε μειωμένη απομάκρυνση επιβλαβών πρωτεϊνών, όπως η β-αμυλοειδής, που συνδέεται με τη νόσο Αλτσχάιμερ.
Το εύρημα αυτό συμφωνεί με προηγούμενες έρευνες που δείχνουν ότι η βελτίωση του ελέγχου του σακχάρου στο αίμα μπορεί να επιβραδύνει τη γήρανση του εγκεφάλου. Το συμπέρασμα είναι ότι η ταυτόχρονη διαχείριση του σπλαχνικού λίπους και του σακχάρου στο αίμα μπορεί να προσφέρει την καλύτερη δυνατή προστασία για την υγεία του εγκεφάλου.
Το πρώτο μήνυμα της μελέτης είναι ότι η προσοχή πρέπει να στρέφεται στο σπλαχνικό λίπος και όχι αποκλειστικά στο σωματικό βάρος. Το σπλαχνικό λίπος αποτελεί μεγαλύτερο κίνδυνο για την υγεία του εγκεφάλου από τη γενική παχυσαρκία. Αν και ο δείκτης μάζας σώματος χρησιμοποιείται ευρέως, δεν αποτυπώνει πλήρως τον κίνδυνο. Για τον λόγο αυτό συνιστάται η μέτρηση της περιφέρειας μέσης, καθώς τιμές άνω των 88 εκατοστών στις γυναίκες και 102 εκατοστών στους άνδρες μπορεί να υποδηλώνουν αυξημένο σπλαχνικό λίπος. Σε ειδικές περιπτώσεις, η μαγνητική ή η αξονική τομογραφία μπορεί να μετρήσει άμεσα την ποσότητα του σπλαχνικού λίπους.
Παράλληλα, η υιοθέτηση μιας διατροφής φιλικής προς τον εγκέφαλο μπορεί να συμβάλει σημαντικά στη μείωσή του. Οι συμμετέχοντες στη μελέτη ωφελήθηκαν από διατροφικά πρότυπα όπως η μεσογειακή διατροφή και οι δίαιτες χαμηλών υδατανθράκων. Η κατανάλωση περισσότερου ελαιολάδου, ξηρών καρπών και λιπαρών ψαριών, όπως ο σολομός, ο περιορισμός της ζάχαρης και των επεξεργασμένων υδατανθράκων, καθώς και η αυξημένη πρόσληψη φυτικών ινών από λαχανικά, φρούτα και δημητριακά ολικής άλεσης συμβάλλουν τόσο στη μείωση του σπλαχνικού λίπους όσο και στον καλύτερο έλεγχο του σακχάρου.
Εξίσου σημαντικός είναι ο αποτελεσματικός έλεγχος του σακχάρου στο αίμα. Όσοι έχουν προδιαβήτη ή διαβήτη τύπου 2 καλό είναι να παρακολουθούν συστηματικά τις τιμές της γλυκόζης, να συνεργάζονται με τον θεράποντα ιατρό ή διαιτολόγο και να παραμένουν σωματικά δραστήριοι, καθώς η άσκηση βελτιώνει την ευαισθησία στην ινσουλίνη και συμβάλλει στη μείωση τόσο του σακχάρου όσο και του σπλαχνικού λίπους.
Η έρευνα δείχνει ακόμη ότι οι επιδράσεις του σπλαχνικού λίπους στον εγκέφαλο αρχίζουν πολύ πριν εμφανιστούν συμπτώματα γνωστικής έκπτωσης. Επομένως, η έγκαιρη υιοθέτηση υγιεινών συνηθειών μπορεί να λειτουργήσει προληπτικά και να συμβάλει στη διατήρηση της γνωστικής λειτουργίας σε μεγαλύτερη ηλικία.
Τέλος, οι ερευνητές επισημαίνουν ότι τα οφέλη προέκυψαν από μακροχρόνια και σταθερή μείωση του σπλαχνικού λίπους και όχι από σύντομες δίαιτες. Η τακτική αερόβια άσκηση, όπως το περπάτημα και η κολύμβηση, σε συνδυασμό με προπόνηση δύναμης, η αποτελεσματική διαχείριση του στρες μέσω τεχνικών όπως ο διαλογισμός, οι βαθιές αναπνοές ή η γιόγκα, καθώς και η εξασφάλιση ποιοτικού ύπνου διάρκειας 7–9 ωρών κάθε βράδυ αποτελούν βασικά στοιχεία ενός τρόπου ζωής που συμβάλλει στη διατήρηση χαμηλού σπλαχνικού λίπους.
Η συγκεκριμένη έρευνα προσθέτει νέα στοιχεία που ενισχύουν την άποψη ότι το σπλαχνικό λίπος αποτελεί έναν τροποποιήσιμο παράγοντα κινδύνου για άνοια και γνωστική παρακμή. Ενώ προηγούμενες μελέτες είχαν δείξει τη σχέση μεταξύ αυξημένου σπλαχνικού λίπους και χειρότερης υγείας του εγκεφάλου, η νέα αυτή μελέτη είναι από τις πρώτες που δείχνουν ότι η ενεργή και διατηρήσιμη μείωσή του μπορεί να προσφέρει μακροπρόθεσμα οφέλη.
Παράλληλα, αμφισβητεί την αντίληψη ότι ο δείκτης μάζας σώματος αποτελεί το καλύτερο μέτρο εκτίμησης των κινδύνων που σχετίζονται με την παχυσαρκία, αναδεικνύοντας το σπλαχνικό λίπος ως σημαντικότερο στόχο για την προστασία της υγείας του εγκεφάλου. «Αυτή η μελέτη μεταφέρει ένα σαφές μήνυμα: Η μείωση του σπλαχνικού λίπους δεν αφορά μόνο το να χωράτε σε μικρότερα ρούχα — αφορά στην προστασία του εγκεφάλου σας. Υιοθετώντας έναν τρόπο ζωής που στοχεύει στο σπλαχνικό λίπος και ελέγχει το σάκχαρο στο αίμα, μπορείτε να επιβραδύνετε τη γήρανση του εγκεφάλου, να διατηρήσετε τη μνήμη σας και να μειώσετε τον κίνδυνο γνωστικής παρακμής. Το καλύτερο μέρος; Ποτέ δεν είναι αργά για να ξεκινήσετε. Αν είστε στα 40, 50 ή και παραπάνω, μικρές, βιώσιμες αλλαγές μπορούν να κάνουν μεγάλη διαφορά για το μέλλον του εγκεφάλου σας», καταλήγει η κ. Ευθυμιοπούλου.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Πατατάκια: Ανακλήθηκαν εκατοντάδες χιλιάδες σακούλες λόγω πιθανής μόλυνσης από παθογόνο βακτήριο
- Επείγουσα ανάκληση κρουασάν και Muffin Nutella σε επτά ευρωπαϊκές χώρες – Η ανακοίνωση της Ferrero
- Θύελλα αντιδράσεων από την απόφαση υπέρ της Bayer για τον καρκίνο από τη γλυφοσάτη – «Δώρο» στη βιομηχανία βλέπουν οι επικριτές
- Listeria σε κοτόπουλο που διανεμήθηκε σε νοσοκομεία
- Υπάλληλος αλυσίδας εστίασης κατηγορείται ότι έφτυσε σε φαγητό πελάτισσας και τη μόλυνε με έρπη
- PFAS και φυτοφάρμακα στη μπύρα: Τι έδειξε εργαστηριακό τεστ σε 18 δημοφιλείς μάρκες
- Ψάρι στο ψυγείο και στην κατάψυξη: Τα επικίνδυνα χημικά που απελευθερώνουν οι συσκευασίες στο τρόφιμο
- Πεπτίδια αντιγήρανσης: Όταν η αγορά και τα social «τρέχουν» πιο γρήγορα από την επιστήμη και υποτιμούν τους κινδύνους
- Επιστρέφει το best seller σεμινάριο Food Safety Culture Advanced Training Course μετά το έντονο ενδιαφέρον των επαγγελματιών του κλάδου
- Ελλάδα: Θωρακίστε την επιχείρησή σας από κακόβουλες ενέργειες – Διαδικτυακό σεμινάριο Food Defence από TÜV NORD Hellas και cibum
