Η άποψη ότι πρέπει να τρώμε κάθε δύο με τρεις ώρες για να διατηρούμε τον μεταβολισμό μας «ενεργό» και να καίμε περισσότερες θερμίδες αποτελεί μία από τις πιο διαδεδομένες διατροφικές πεποιθήσεις των τελευταίων δεκαετιών. Ωστόσο, σύμφωνα με τα σύγχρονα επιστημονικά δεδομένα, η συχνότητα των γευμάτων από μόνη της δεν αυξάνει σημαντικά την ενεργειακή δαπάνη του οργανισμού ούτε οδηγεί σε μεγαλύτερη καύση θερμίδων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Καρκινογόνο κάδμιο στο πιάτο μας: Πού κρύβεται και πώς μπορούμε να μειώσουμε την έκθεσή μας (πίνακας)
Όπως εξηγεί ο καθηγητής Μεταβολικής Φυσιολογίας του Πανεπιστημίου του Μπαθ, Τζέιμς Μπετς, όταν οι περισσότεροι άνθρωποι μιλούν για «μεταβολισμό», στην πραγματικότητα αναφέρονται στον μεταβολικό ρυθμό, δηλαδή στην ποσότητα ενέργειας που καταναλώνει το σώμα μέσα σε ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα. Ο μεταβολικός ρυθμός καθορίζεται κυρίως από παράγοντες όπως το σωματικό βάρος, η ηλικία, το φύλο και η σύσταση του σώματος, ιδιαίτερα η μυϊκή μάζα.
Η συνολική ημερήσια κατανάλωση ενέργειας προέρχεται από τρεις βασικές πηγές. Η πρώτη είναι ο βασικός μεταβολισμός, δηλαδή η ενέργεια που απαιτείται ώστε να λειτουργούν φυσιολογικά τα όργανα και οι ιστοί ακόμη και σε κατάσταση ηρεμίας. Η δεύτερη αφορά την ενέργεια που δαπανάται για την πέψη, την απορρόφηση και τον μεταβολισμό των θρεπτικών συστατικών της τροφής. Η τρίτη και περισσότερο μεταβαλλόμενη πηγή είναι η σωματική δραστηριότητα, από την καθημερινή κίνηση έως την οργανωμένη άσκηση.
Ένα από τα επιχειρήματα όσων υποστηρίζουν τα πολύ συχνά γεύματα βασίζεται στο λεγόμενο θερμικό αποτέλεσμα της τροφής. Πράγματι, η διαδικασία της μάσησης, της πέψης, της απορρόφησης και της αξιοποίησης των θρεπτικών συστατικών απαιτεί ενέργεια. Κατά μέσο όρο, περίπου το 10% των θερμίδων που προσλαμβάνει ένας άνθρωπος χρησιμοποιείται για αυτές τις μεταβολικές διεργασίες.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι όσο συχνότερα τρώει κάποιος τόσο περισσότερο αυξάνεται ο μεταβολισμός του. Ο οργανισμός καταναλώνει ενέργεια για να επεξεργαστεί την τροφή ανεξάρτητα από το αν οι ίδιες θερμίδες προέρχονται από τρία μεγαλύτερα γεύματα ή από έξι μικρότερα μέσα στην ημέρα. Εφόσον η συνολική θερμιδική πρόσληψη και η σύσταση της διατροφής παραμένουν ίδιες, η συνολική ενέργεια που θα δαπανηθεί για την πέψη είναι πρακτικά αντίστοιχη.
Ο καθηγητής Μπετς παρομοιάζει αυτή τη διαδικασία με τη φορολογία ενός εισοδήματος. Όπως ο εργαζόμενος δεν λαμβάνει ολόκληρο τον μικτό μισθό του επειδή ένα μέρος παρακρατείται ως φόρος, έτσι και οι θερμίδες που περιέχει ένα γεύμα δεν αξιοποιούνται εξ ολοκλήρου, αφού ένα μικρό ποσοστό απαιτείται για την ίδια τη διαδικασία της πέψης. Αν κάποιος καταναλώσει τροφή αξίας 100 θερμίδων, περίπου 10 θερμίδες θα χρησιμοποιηθούν για την επεξεργασία της, με αποτέλεσμα το καθαρό ενεργειακό όφελος να είναι περίπου 90 θερμίδες. Επομένως, η πέψη καταναλώνει ενέργεια, αλλά όχι σε βαθμό που να αντισταθμίζει τις θερμίδες που προσλαμβάνονται.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η σημαντικότερη μεταβλητή για την αύξηση της ημερήσιας ενεργειακής δαπάνης δεν είναι η συχνότητα των γευμάτων αλλά η σωματική δραστηριότητα. Το περπάτημα, η καθημερινή κίνηση, η άσκηση και η ενδυνάμωση των μυών έχουν πολύ μεγαλύτερη επίδραση στις συνολικές καύσεις σε σχέση με το αν κάποιος τρώει ανά δύο, τρεις ή πέντε ώρες.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η συχνότητα των γευμάτων δεν έχει καμία σημασία. Για ορισμένους ανθρώπους, τα μικρότερα και συχνότερα γεύματα μπορεί να βοηθούν στον καλύτερο έλεγχο της πείνας, στη σταθερότερη πρόσληψη ενέργειας μέσα στην ημέρα ή στη διαχείριση συγκεκριμένων ιατρικών καταστάσεων. Για άλλους, τρία κύρια γεύματα είναι εξίσου αποτελεσματικά. Δεν υπάρχει ένα ενιαίο μοντέλο που να ταιριάζει σε όλους.
Το βασικό συμπέρασμα της σύγχρονης επιστημονικής γνώσης είναι ότι η κατανάλωση τροφής κάθε δύο έως τρεις ώρες δεν αποτελεί στρατηγική για ουσιαστική επιτάχυνση του μεταβολισμού. Η συνολική ποιότητα της διατροφής, η ισορροπημένη πρόσληψη θερμίδων και η τακτική φυσική δραστηριότητα παραμένουν οι σημαντικότεροι παράγοντες για τη διατήρηση ενός υγιούς σωματικού βάρους και ενός φυσιολογικού μεταβολικού ρυθμού.
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Τι συμβαίνει με τα τηγάνια; Νέα ανάκληση σκεύους που πωλείται και στην Ελλάδα λόγω καρκινογόνων ουσιών (φωτο)
- Φρέσκα φασολάκια: Γιατί ανακηρύχθηκαν «Δηλητηριώδες Φυτό της Χρονιάς»: Πότε το αγαπημένο λαχανικό μπορεί να γίνει επικίνδυνο
- Ελληνικά κεράσια: Γιατί ενώ σε περιοχές της χώρας απορρίπτονται, στον πάγκο εξακολουθούν να πωλούνται «χρυσάφι»;
- Ανάκληση σπόρων σουσαμιού από μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ λόγω απαγορευμένου φυτοφαρμάκου
- Βακτηριακή μόλυνση σε σαμπουάν μάρκας που πωλείται και στην Ελλάδα – Μπορεί να προκαλέσει σοβαρή λοίμωξη (φωτογραφία)
- 200.000 προφυλακτικά – μαϊμού κατέκλυσαν την την Ευρώπη – Κυκλοφορούν με το όνομα και το λογότυπο γνωστής εμπορικής μάρκας
