Η καθημερινή διατροφή των ενηλίκων στη Φινλανδία παρουσιάζει σημαντικές αποκλίσεις από τις διατροφικές συστάσεις των σκανδιναβικών χωρών, με την κατανάλωση των περισσότερων φυτικών τροφίμων να παραμένει χαμηλή και αρκετών ζωικών τροφίμων να ξεπερνά τα προτεινόμενα επίπεδα. Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα νέας μελέτης ερευνητών του Φινλανδικού Ινστιτούτου Υγείας και Πρόνοιας, η οποία δημοσιεύθηκε στο Food & Nutrition Research και αξιολόγησε την τήρηση των ποσοτικών συστάσεων των Νορδικών Διατροφικών Συστάσεων του 2023.
Η ανάλυση βασίστηκε στα δεδομένα της εθνικής έρευνας FinDiet 2017 και περιέλαβε 1.655 ενήλικες ηλικίας 18 έως 74 ετών, από τους οποίους 780 ήταν άνδρες και 875 γυναίκες. Οι συμμετέχοντες κατέγραψαν τη διατροφή τους σε δύο μη συνεχόμενες ημέρες, ενώ οι ερευνητές χρησιμοποίησαν ειδική στατιστική μέθοδο για να εκτιμήσουν τη συνήθη κατανάλωση και όχι απλώς τι έφαγαν σε μία ή δύο συγκεκριμένες ημέρες. Στη συνέχεια εξέτασαν επτά ομάδες τροφίμων για τις οποίες οι Νορδικές Διατροφικές Συστάσεις περιλαμβάνουν συγκεκριμένους ποσοτικούς στόχους.
Μεγάλες ελλείψεις σε δημητριακά, λαχανικά και φρούτα
Στα δημητριακά ολικής άλεσης, η σύσταση είναι τουλάχιστον 90 γραμμάρια την ημέρα, όμως η μέση συνήθης κατανάλωση ήταν μόλις 56 γραμμάρια στους άνδρες και 43 γραμμάρια στις γυναίκες. Μόνο το 11% των ανδρών και το 4% των γυναικών έφτανε τον συγκεκριμένο στόχο. Ακόμη μεγαλύτερη ήταν η απόσταση στην κατανάλωση λαχανικών, φρούτων και μούρων, για τα οποία η σύσταση είναι 500 έως 800 γραμμάρια ημερησίως. Οι άνδρες κατανάλωναν κατά μέσο όρο 301 γραμμάρια και οι γυναίκες 362 γραμμάρια, ενώ τη σύσταση κάλυπτε μόλις το 11% και το 18% αντίστοιχα. Παρόμοια εικόνα καταγράφηκε και στα φυτικά έλαια. Η σύσταση προβλέπει τουλάχιστον 25 γραμμάρια την ημέρα, αλλά η μέση κατανάλωση έφτανε τα 22 γραμμάρια στους άνδρες και τα 15 γραμμάρια στις γυναίκες. Μόλις το 34% των ανδρών και το 14% των γυναικών κάλυπτε τον στόχο. Συνολικά, η μελέτη διαπιστώνει ότι το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού βρισκόταν κάτω από τις συστάσεις για τις φυτικές ομάδες τροφίμων, με το ποσοστό να φτάνει έως και το 96% στις γυναίκες για τα δημητριακά ολικής άλεσης.
Η εικόνα αντιστρεφόταν στις περισσότερες ομάδες ζωικών τροφίμων. Για το κόκκινο και επεξεργασμένο κρέας, οι Νορδικές Διατροφικές Συστάσεις θέτουν ανώτατο όριο 50 γραμμάρια την ημέρα. Οι άνδρες κατανάλωναν κατά μέσο όρο 112 γραμμάρια και οι γυναίκες 62 γραμμάρια. Μόνο το 7% των ανδρών και το 31% των γυναικών βρισκόταν εντός της σύστασης, ενώ το 93% των ανδρών και το 69% των γυναικών την ξεπερνούσε. Η διαφορά μεταξύ των δύο φύλων ήταν ιδιαίτερα έντονη, καθώς οι άνδρες κατανάλωναν σχεδόν διπλάσια ποσότητα κόκκινου και επεξεργασμένου κρέατος από τις γυναίκες.
Ακόμη μεγαλύτερη απόκλιση παρατηρήθηκε στα γαλακτοκομικά προϊόντα. Η συνιστώμενη ποσότητα αντιστοιχεί σε 350 έως 500 γραμμάρια την ημέρα, ενώ η μέση κατανάλωση έφτανε τα 818 γραμμάρια στους άνδρες και τα 639 γραμμάρια στις γυναίκες, όταν τα προϊόντα μετατρέπονταν σε ισοδύναμη ποσότητα γάλακτος. Μόλις το 11% των ανδρών και το 20% των γυναικών βρισκόταν μέσα στο προτεινόμενο εύρος, ενώ το 81% και το 66% αντίστοιχα το ξεπερνούσαν.
Λίγα και τα ψάρια
Στα ψάρια και τα θαλασσινά, η κατανάλωση δεν ήταν υπερβολική αλλά αντίθετα χαμηλότερη από τη σύσταση. Οι άνδρες κατανάλωναν κατά μέσο όρο 34 γραμμάρια την ημέρα και οι γυναίκες 26 γραμμάρια, ενώ η συνιστώμενη ποσότητα βρίσκεται στα 43 έως 64 γραμμάρια ημερησίως. Το 72% των ανδρών και το 87% των γυναικών βρισκόταν κάτω από το κατώτερο όριο. Οι αποκλίσεις δεν ήταν ίδιες σε όλες τις κοινωνικές ομάδες. Η μεγαλύτερη ηλικία, το υψηλότερο μορφωτικό επίπεδο και η μεγαλύτερη σωματική δραστηριότητα συνδέονταν γενικά με καλύτερη τήρηση των διατροφικών συστάσεων, ενώ οι γυναίκες ήταν συνολικά πιθανότερο από τους άνδρες να βρίσκονται εντός των προτεινόμενων ορίων. Για παράδειγμα, στην κατανάλωση λαχανικών, φρούτων και μούρων, το ποσοστό συμμόρφωσης ήταν υψηλότερο τόσο στα άτομα με υψηλότερη εκπαίδευση όσο και στους σωματικά δραστήριους συμμετέχοντες.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι τα αποτελέσματα δεν αφορούν απλώς μεμονωμένες διατροφικές επιλογές, αλλά δείχνουν ένα ευρύτερο μοτίβο όπου η κατανάλωση φυτικών τροφίμων παραμένει χαμηλή και η κατανάλωση αρκετών ζωικών τροφίμων υψηλότερη από τις συστάσεις. Η μελέτη βασίστηκε σε δεδομένα του 2017, επομένως δεν αποτελεί καταγραφή της σημερινής διατροφής των Φινλανδών. Παράλληλα, οι διατροφικές πληροφορίες προήλθαν από αυτοαναφερόμενες καταγραφές, γεγονός που αποτελεί έναν ακόμη περιορισμό. Οι συγγραφείς υπογραμμίζουν ότι απαιτούνται αποτελεσματικές παρεμβάσεις για να αυξηθεί η κατανάλωση φυτικών τροφίμων και να μειωθεί εκείνη των ζωικών προϊόντων.
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Μεγάλο σκάνδαλο με σολομούς: Πούλησαν 500 τόνους ακατάλληλους για κατανάλωση – Εξαγωγές σε δεκάδες χώρες και στην Ελλάδα
- ΕΦΕΤ: Αλλαγές στους ελέγχους νερού σε επιχειρήσεις τροφίμων και εστίαση – Ποια έγγραφα θα ζητούν οι επιθεωρητές
- Ανατροπή για τα προϊόντα κάνναβης και CBD στην Ελλάδα: Ποια είναι παράνομα και ποια νόμιμα – Νέα εγκύκλιος του Υπουργείου Υγείας
