Η έκθεση σε διοξίνες και υπερ – και πολυφθοριωμένες αλκυλιωμένες ουσίες (PFAS) κατά την εγκυμοσύνη και τη βρεφική ηλικία ενδέχεται να σχετίζεται με την ανδρική αναπαραγωγική υγεία στην ενήλικη ζωή. Ωστόσο, νέα μελέτη που παρακολούθησε μια ομάδα νεαρών ανδρών από τη γέννησή τους έως την ηλικία των 20 ετών δεν διαπίστωσε στατιστικά σημαντική συσχέτιση μεταξύ της πρώιμης έκθεσης σε PFAS και των παραμέτρων ποιότητας του σπέρματος. Για τις διοξίνες παρατηρήθηκαν ενδείξεις πιθανής αρνητικής συσχέτισης, χωρίς όμως να τεκμηριώνεται με βεβαιότητα η ύπαρξη τέτοιας σχέσης. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από επιστήμονες του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Ινστιτούτου Αξιολόγησης Κινδύνων (BfR) και του Πανεπιστημίου του Ουλμ και δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Journal of Hazardous Materials Advances. Τα ευρήματα βασίζονται σε 98 ζεύγη μητέρων και γιων, τα οποία αποτελούσαν υποομάδα της μελέτης Ulm Birth Cohort Study, που ξεκίνησε το 2000.
Πώς διερευνήθηκε η έκθεση σε διοξίνες και PFAS
Οι διοξίνες και οι PFAS αποτελούν διαφορετικές κατηγορίες χημικών ουσιών που προκαλούν ανησυχία λόγω της επιμονής τους στο περιβάλλον και της δυνατότητάς τους να συσσωρεύονται στον οργανισμό. Η έκθεση του ανθρώπου πραγματοποιείται, μεταξύ άλλων, μέσω της τροφικής αλυσίδας, κυρίως από τρόφιμα ζωικής προέλευσης, όπως το κρέας, τα αυγά και τα ψάρια. Η μεταφορά των ουσιών μέσω του μητρικού γάλακτος αποτελεί επίσης οδό έκθεσης των βρεφών.
Για τις ανάγκες της μελέτης, οι ερευνητές αξιοποίησαν δείγματα μητρικού αίματος που είχαν συλλεχθεί κοντά στον τοκετό και δείγματα μητρικού γάλακτος που είχαν ληφθεί έξι εβδομάδες μετά τη γέννηση. Τα δείγματα είχαν διατηρηθεί στην κατάψυξη για περισσότερα από 20 χρόνια και αναλύθηκαν το 2022 και το 2023, αντίστοιχα, για τον προσδιορισμό των συγκεντρώσεων των συγκεκριμένων ουσιών.
Στο μητρικό γάλα μετρήθηκαν οι διοξίνες, οι φουράνιοι και τα πολυχλωριωμένα διφαινύλια με διοξινοειδή δράση, ενώ στο μητρικό αίμα προσδιορίστηκαν οι PFAS. Οι μετρήσεις χρησιμοποιήθηκαν για την εκτίμηση της προγεννητικής έκθεσης και της συνολικής έκθεσης κατά την περίοδο του θηλασμού. Περίπου δύο δεκαετίες μετά τη γέννηση, οι ερευνητές αξιολόγησαν την ποιότητα του σπέρματος των ανδρών που συμμετείχαν στη μελέτη, εξετάζοντας εάν υπήρχε συσχέτιση μεταξύ των πρώιμων επιπέδων έκθεσης και των αναπαραγωγικών παραμέτρων τους.
Τι έδειξαν τα αποτελέσματα
Για τις PFAS, η ανάλυση δεν ανέδειξε στατιστικά σημαντική αρνητική συσχέτιση μεταξύ της πρώιμης έκθεσης και των παραμέτρων ποιότητας του σπέρματος, όπως η συγκέντρωση των σπερματοζωαρίων. Το εύρημα αυτό δεν επιβεβαίωσε τα αποτελέσματα προηγούμενης δανικής μελέτης που είχε δημοσιευθεί το 2022.
Η εικόνα για τις διοξίνες ήταν λιγότερο ξεκάθαρη. Οι ερευνητές παρατήρησαν μια τάση προς αρνητική συσχέτιση, η οποία, ωστόσο, δεν επιβεβαιώθηκε στατιστικά σε όλες τις αναλύσεις. Παράλληλα, δεν διαπιστώθηκε ότι η υψηλότερη έκθεση σε διοξίνες συνδεόταν με συγκεντρώσεις σπερματοζωαρίων κάτω από το όριο των 15 εκατομμυρίων ανά χιλιοστόλιτρο. Οι συγγραφείς επισημαίνουν ότι το συγκεκριμένο όριο χρησιμοποιείται ως σημείο αναφοράς στην αξιολόγηση της ποιότητας του σπέρματος, αλλά δεν αποτελεί από μόνο του απόδειξη γονιμότητας ή υπογονιμότητας. Η αναπαραγωγική ικανότητα εξαρτάται από περισσότερες παραμέτρους και δεν μπορεί να προσδιοριστεί αποκλειστικά από τη συγκέντρωση των σπερματοζωαρίων.
Γιατί απαιτείται προσοχή στην ερμηνεία
Ένας βασικός περιορισμός της μελέτης είναι το μικρό μέγεθος του δείγματος. Τα δεδομένα από 98 νεαρούς άνδρες δεν επαρκούν για να αποκλειστούν με βεβαιότητα πιθανές επιδράσεις, ιδιαίτερα όταν αυτές είναι μικρές ή επηρεάζονται από άλλους παράγοντες. Οι ερευνητές αναγνωρίζουν επίσης την πιθανότητα συστηματικών σφαλμάτων και συγχυτικών παραγόντων, οι οποίοι θα μπορούσαν να επηρεάσουν τα αποτελέσματα.
Επομένως, η απουσία στατιστικά σημαντικής συσχέτισης δεν αποδεικνύει ότι οι PFAS ή οι διοξίνες δεν μπορούν να επηρεάσουν την ανδρική αναπαραγωγική υγεία. Αντίστοιχα, η παρατηρούμενη αρνητική τάση για τις διοξίνες δεν αρκεί για να τεκμηριώσει ότι η πρώιμη έκθεση προκαλεί μείωση της ποιότητας του σπέρματος. Οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι μια πιθανή αρνητική επίδραση των διοξινών δεν μπορεί να αποκλειστεί. Η ανησυχία αυτή συνάδει με ευρήματα από μελέτες σε ζώα, καθώς και με δεδομένα από περιστατικά υψηλής έκθεσης, όπως το βιομηχανικό ατύχημα στο Σεβέζο της Ιταλίας το 1976. Ωστόσο, τέτοια δεδομένα δεν μπορούν να μεταφερθούν αυτομάτως σε συνθήκες χαμηλότερης έκθεσης στον γενικό πληθυσμό.
Η έκθεση έχει μειωθεί, αλλά τα ερωτήματα παραμένουν
Σύμφωνα με τους ερευνητές, η πρόσληψη διοξινών και PFAS στη Γερμανία έχει μειωθεί σημαντικά από τις αρχές της δεκαετίας του 2000, όπως έχει παρατηρηθεί και σε άλλες μελέτες. Η εξέλιξη αυτή αποτελεί θετική ένδειξη για τη μείωση της έκθεσης του πληθυσμού, χωρίς να απαντά από μόνη της σε όλα τα ερωτήματα σχετικά με τις πιθανές μακροπρόθεσμες επιπτώσεις. Η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) δεν μπόρεσε να συμπεριλάβει τη συγκεκριμένη μελέτη στην πρόσφατη επικαιροποίηση της αξιολόγησής της για τις διοξίνες.
Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η συγκεκριμένη έρευνα δεν τεκμηριώνει αρνητική συσχέτιση μεταξύ της πρώιμης έκθεσης σε PFAS και της ποιότητας του σπέρματος στην ηλικία των 20 ετών. Για τις διοξίνες, αντίθετα, τα ευρήματα αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο αρνητικής επίδρασης, χωρίς να παρέχουν οριστική απάντηση. Απαιτούνται μεγαλύτερες μελέτες, με επαρκή αριθμό συμμετεχόντων και προσεκτικό έλεγχο των πιθανών συγχυτικών παραγόντων, ώστε να αποσαφηνιστεί εάν η έκθεση κατά την εμβρυϊκή ζωή και τη βρεφική ηλικία επηρεάζει την ανδρική αναπαραγωγική υγεία δεκαετίες αργότερα. Διαβάστε την επιστημονική μελέτη στο ScienceDirect
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Air fryer: Το μέρος που ΔΕΝ πρέπει να βάλεις ΠΟΤΕ τη φριτέζα σου για να αποφύγεις ενδεχόμενο πυρκαγιάς
- Αποσύρεται καφές που περιέχει… ψάρι! Πώς μπορεί να βρέθηκε ένα τέτοιο συστατικό στο ρόφημα;
- Συναγερμός σε κέντρο διανομής μεγάλης αλυσίδας σούπερ μάρκετ – Δεκάδες εργαζόμενοι με συμπτώματα τροφικής δηλητηρίασης
