Το πράσινο τσάι συχνά αναφέρεται ως ένα από τα ροφήματα που μπορεί να βοηθήσουν στη διαχείριση των λιπιδίων του αίματος, κυρίως χάρη στις κατεχίνες που περιέχει και ιδιαίτερα την επιγαλλοκατεχίνη-3-γαλλική (EGCG). Όταν όμως εξεταστούν οι κλινικές μελέτες συνολικά, η εικόνα είναι πιο σύνθετη. Τα στοιχεία για πιθανή μείωση των τριγλυκεριδίων υπάρχουν, αλλά δεν είναι αρκετά σταθερά ώστε να θεωρείται δεδομένο ότι η κατανάλωση πράσινου τσαγιού μειώνει τις τιμές σε όλους. Μία από τις σημαντικότερες μετα-αναλύσεις δημοσιεύθηκε το 2020 στο Nutrition Journal και συμπεριέλαβε 31 τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες μελέτες με συνολικά 3.321 συμμετέχοντες. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η κατανάλωση πράσινου τσαγιού συνδεόταν με σημαντική μείωση της ολικής και της LDL χοληστερόλης. Για τα τριγλυκερίδια, όμως, η μείωση που παρατηρήθηκε δεν ήταν στατιστικά σημαντική. Το αποτέλεσμα αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς δείχνει ότι η πιθανή επίδραση του πράσινου τσαγιού δεν είναι ίδια σε όλους τους δείκτες λιπιδίων.
Τα τριγλυκερίδια δεν συμπεριφέρονται το ίδιο σε όλες τις ομάδες
Διαφορετική εικόνα προκύπτει όταν εξετάζονται συγκεκριμένες ομάδες ανθρώπων ή όταν χρησιμοποιούνται εκχυλίσματα πράσινου τσαγιού αντί για το συνηθισμένο ρόφημα. Μετα-ανάλυση επτά μελετών σε ασθενείς με διαβήτη τύπου 2, η οποία δημοσιεύθηκε στο Diabetes & Metabolic Syndrome: Clinical Research & Reviews, έδειξε ότι η συμπληρωματική λήψη εκχυλίσματος πράσινου τσαγιού μπορούσε να μειώσει τα επίπεδα τριγλυκεριδίων. Η επίδραση ήταν πιο έντονη στις παρεμβάσεις που διαρκούσαν περισσότερο από οκτώ εβδομάδες και χρησιμοποιούσαν περισσότερα από 800 mg εκχυλίσματος την ημέρα. Το εύρημα αυτό, ωστόσο, δεν μπορεί να μεταφραστεί απευθείας σε «πιείτε περισσότερο πράσινο τσάι». Οι συγκεκριμένες μελέτες αφορούσαν συμπληρώματα εκχυλίσματος, με πολύ μεγαλύτερη και πιο συμπυκνωμένη πρόσληψη των δραστικών συστατικών σε σχέση με ένα φλιτζάνι τσαγιού. Πρόκειται επομένως για διαφορετική παρέμβαση, με διαφορετικές δόσεις και διαφορετικά δεδομένα ασφάλειας.
Μια ακόμη μετα-ανάλυση, που δημοσιεύθηκε το 2023 στο Heliyon, εξέτασε 11 τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες μελέτες στις οποίες συμμετείχαν 613 υπέρβαρα ή παχύσαρκα άτομα. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η συμπληρωματική χορήγηση κατεχινών πράσινου τσαγιού συνδεόταν με μικρή αλλά στατιστικά σημαντική μείωση των τριγλυκεριδίων, κατά περίπου 0,18 mmol/L, καθώς και με αύξηση της HDL χοληστερόλης. Η μελέτη, όμως, αφορούσε συμπληρώματα κατεχινών και όχι απλώς την κατανάλωση του ροφήματος.
Αντίστοιχα, μετα-ανάλυση 15 τυχαιοποιημένων κλινικών δοκιμών με 1.818 υπέρβαρες ή παχύσαρκες γυναίκες, η οποία δημοσιεύθηκε στο International Journal for Vitamin and Nutrition Research, βρήκε σημαντικές μειώσεις στην ολική και την LDL χοληστερόλη μετά τη λήψη πράσινου τσαγιού. Για τα τριγλυκερίδια, ωστόσο, τα αποτελέσματα δεν έδωσαν την ίδια σαφή εικόνα.
Ρόλο παίζει και το πώς καταναλώνεται
Η διαφορά ανάμεσα στο ρόφημα και το εκχύλισμα είναι επομένως κρίσιμη. Ένα φλιτζάνι πράσινο τσάι περιέχει κατεχίνες, αλλά η ποσότητα εξαρτάται από την ποικιλία, την ποσότητα του τσαγιού, τη θερμοκρασία και τον χρόνο εκχύλισης. Τα συμπληρώματα μπορούν να παρέχουν πολύ υψηλότερες συγκεντρώσεις και δεν πρέπει να θεωρούνται απλώς μια πιο «δυνατή» εκδοχή του ροφήματος. Υπάρχουν μάλιστα δεδομένα που δείχνουν ότι η βραχυπρόθεσμη κατανάλωση τσαγιού δεν αρκεί απαραίτητα για να μεταβάλει σημαντικά τα λιπίδια. Συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση τυχαιοποιημένων δοκιμών που δημοσιεύθηκε το 2020 στο The American Journal of Clinical Nutrition εξέτασε 14 μελέτες με 798 συμμετέχοντες και δεν εντόπισε σημαντική επίδραση της κατανάλωσης πράσινου ή μαύρου τσαγιού στα τριγλυκερίδια, την ολική, την LDL ή την HDL χοληστερόλη. Οι παρεμβάσεις διαρκούσαν από τέσσερις έως 24 εβδομάδες, με μέση διάρκεια περίπου 7,4 εβδομάδες. Αυτό εξηγεί γιατί οι μελέτες δεν οδηγούν όλες στο ίδιο συμπέρασμα. Διαφέρουν ως προς τη διάρκεια, τη δόση, το αν χρησιμοποιείται τσάι ή εκχύλισμα, αλλά και ως προς τα χαρακτηριστικά των συμμετεχόντων. Ένα άτομο με διαβήτη τύπου 2 ή με παχυσαρκία μπορεί να ανταποκρίνεται διαφορετικά από έναν υγιή ενήλικα με φυσιολογικά επίπεδα λιπιδίων.
Τι σημαίνει για κάποιον με υψηλά τριγλυκερίδια
Τα τριγλυκερίδια επηρεάζονται από πολλούς παράγοντες, μεταξύ των οποίων η συνολική διατροφή, το σωματικό βάρος, η κατανάλωση αλκοόλ, τα πρόσθετα σάκχαρα και οι επεξεργασμένοι υδατάνθρακες, η σωματική δραστηριότητα και ορισμένες μεταβολικές παθήσεις. Επομένως, ένα ρόφημα δεν μπορεί να υποκαταστήσει τις συνολικές διατροφικές και θεραπευτικές παρεμβάσεις όταν οι τιμές είναι αυξημένες.
Το σκέτο πράσινο τσάι χωρίς προσθήκη ζάχαρης μπορεί να ενταχθεί σε μια ισορροπημένη διατροφή, αλλά δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία ώστε να αντιμετωπίζεται ως θεραπεία για τα υψηλά τριγλυκερίδια. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στα συμπληρώματα εκχυλίσματος, επειδή οι υψηλές δόσεις δεν είναι ισοδύναμες με την κατανάλωση του ροφήματος και έχουν διαφορετικό προφίλ ασφάλειας.
Η πιο ακριβής ανάγνωση των ερευνών είναι λοιπόν ότι το πράσινο τσάι παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον μεταβολισμό των λιπιδίων, αλλά η επίδρασή του στα τριγλυκερίδια εξαρτάται από την ομάδα που μελετάται και τον τρόπο χορήγησης. Τα ισχυρότερα θετικά αποτελέσματα εμφανίζονται σε ορισμένες μελέτες με συμπυκνωμένα εκχυλίσματα και συγκεκριμένους πληθυσμούς, ενώ οι ευρύτερες μετα-αναλύσεις της κατανάλωσης του ίδιου του ροφήματος δεν επιβεβαιώνουν σταθερή μείωση των τριγλυκεριδίων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Μεγάλο σκάνδαλο με σολομούς: Πούλησαν 500 τόνους ακατάλληλους για κατανάλωση – Εξαγωγές σε δεκάδες χώρες και στην Ελλάδα
- ΕΦΕΤ: Αλλαγές στους ελέγχους νερού σε επιχειρήσεις τροφίμων και εστίαση – Ποια έγγραφα θα ζητούν οι επιθεωρητές
- Ανατροπή για τα προϊόντα κάνναβης και CBD στην Ελλάδα: Ποια είναι παράνομα και ποια νόμιμα – Νέα εγκύκλιος του Υπουργείου Υγείας
