Η διατροφή και τα βακτήρια του εντέρου ενδέχεται να επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο αντιδρά ο οργανισμός μετά τον εμβολιασμό. Αυτό προκύπτει από μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Science, με αντικείμενο τους μηχανισμούς που ενδέχεται να εξηγούν γιατί ορισμένοι άνθρωποι εμφανίζουν πυρετό μετά τη χορήγηση εμβολίου κατά της COVID-19, ενώ άλλοι όχι. Η έρευνα, με τίτλο «The human gut microbiome primes fever after vaccination», εξετάζει τον ρόλο του εντερικού μικροβιώματος και της φλεγμονής στις αντιδράσεις μετά τον εμβολιασμό. Τα ευρήματα υποδεικνύουν ότι ορισμένα βακτήρια του εντέρου, μέσω της παραγωγής συγκεκριμένων πρωτεϊνών, μπορεί να επηρεάζουν την ένταση της ανοσολογικής απόκρισης. Οι επιστήμονες εντόπισαν, παράλληλα, συσχετίσεις μεταξύ διατροφικών συνηθειών και χαρακτηριστικών του μικροβιώματος που συνδέονταν με την εμφάνιση πυρετού.
Οι ερευνητές παρακολούθησαν 171 υγιείς ενήλικες που έλαβαν εμβόλια mRNA κατά του SARS-CoV-2. Ανέλυσαν δείγματα κοπράνων για να μελετήσουν το εντερικό μικροβίωμα, κατέγραψαν τη θερμοκρασία του σώματος και εξέτασαν ανοσολογικούς δείκτες, προκειμένου να διερευνήσουν τη σχέση μεταξύ των μικροοργανισμών του εντέρου και των αντιδράσεων μετά τον εμβολιασμό. Η ανάλυση έδειξε ότι η εμφάνιση πυρετού συνδεόταν με μικροβιακά χαρακτηριστικά που σχετίζονταν με αυξημένη παραγωγή φλαγγελίνης. Πρόκειται για πρωτεΐνη που αποτελεί βασικό συστατικό του μαστιγίου ορισμένων βακτηρίων και μπορεί να ενεργοποιήσει μηχανισμούς φλεγμονής μέσω της αναγνώρισής της από το ανοσοποιητικό σύστημα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μπανάνες: Έως και 6 φυτοφάρμακα σε ένα φρούτο – Έρευνα σε δείγματα από αλυσίδες σούπερ μάρκετ
Τα άτομα που εμφάνισαν εντονότερες πυρετικές αντιδράσεις παρουσίαζαν, ήδη πριν από τον εμβολιασμό, χαρακτηριστικά του μικροβιώματος που συνδέονταν με αυξημένη δραστηριότητα αυτών των μηχανισμών. Η παρατήρηση υποδεικνύει ότι η κατάσταση του εντερικού περιβάλλοντος πριν από τη χορήγηση του εμβολίου ενδέχεται να επηρεάζει τη μετέπειτα φλεγμονώδη αντίδραση.
Ο ρόλος των βακτηρίων και της φλεγμονής
Για να διερευνήσουν αν η σχέση αυτή έχει βιολογική βάση, οι επιστήμονες πραγματοποίησαν πρόσθετα πειράματα σε ανθρώπινα εντερικά οργανοειδή, δηλαδή εργαστηριακά μοντέλα εντερικού ιστού, και σε ποντίκια. Στα οργανοειδή, μικροβιώματα που προέρχονταν από άτομα με εντονότερες πυρετικές αντιδράσεις συνδέθηκαν με ισχυρότερες φλεγμονώδεις αποκρίσεις. Στα πειραματικά μοντέλα ποντικών, οι ερευνητές παρατήρησαν επίσης ότι η φλαγγελίνη συμμετείχε στις αντιδράσεις μετά τον εμβολιασμό. Τα αποτελέσματα ενισχύουν την υπόθεση ότι συγκεκριμένα βακτηριακά συστατικά μπορούν να επηρεάζουν την ανοσολογική απόκριση. Δεν αποδεικνύουν, ωστόσο, ότι ο ίδιος μηχανισμός εξηγεί όλες τις ανεπιθύμητες αντιδράσεις στους ανθρώπους.
Πώς συνδέεται η διατροφή με τα ευρήματα
Ένα σημαντικό σκέλος της έρευνας αφορούσε την επίδραση των διατροφικών συνηθειών στη λειτουργία του μικροβιώματος. Οι ερευνητές εντόπισαν συσχετίσεις μεταξύ της κατανάλωσης φρούτων και λαχανικών και ηπιότερων πυρετικών αντιδράσεων. Παράλληλα, πειραματικά δεδομένα έδειξαν ότι ορισμένοι διατροφικοί παράγοντες μπορούν να μεταβάλουν τη δραστηριότητα των βακτηρίων του εντέρου. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασε η καρβοξυμεθυλοκυτταρίνη, ένα πρόσθετο τροφίμων που χρησιμοποιείται ως πηκτικό και σταθεροποιητικό μέσο. Στα πειράματα, η έκθεση στην ουσία αύξησε την έκφραση γονιδίων που σχετίζονται με την παραγωγή φλαγγελίνης από ορισμένα βακτήρια.
Επιπλέον, σε πειραματικά μοντέλα ποντικών, διατροφή δυτικού τύπου, πλούσια σε λιπαρά, ενίσχυσε τις φλεγμονώδεις αντιδράσεις μετά τον εμβολιασμό. Τα ευρήματα υποδεικνύουν ότι η διατροφή μπορεί να επηρεάζει το μικροβιακό περιβάλλον του εντέρου και, κατ’ επέκταση, ορισμένες ανοσολογικές διεργασίες. Χρειάζεται, ωστόσο, να διαχωριστούν τα αποτελέσματα των πειραμάτων από τις παρατηρήσεις στους ανθρώπους. Η μελέτη δεν αποδεικνύει ότι όλα τα επεξεργασμένα τρόφιμα έχουν την ίδια επίδραση ούτε ότι η κατανάλωση συγκεκριμένων πρόσθετων οδηγεί αναγκαστικά σε εντονότερες παρενέργειες.
Επηρεάζεται η αποτελεσματικότητα των εμβολίων;
Οι ερευνητές δεν διαπίστωσαν ότι οι παράγοντες που εξέτασαν επηρέαζαν την απόκριση των αντισωμάτων στα εμβόλια. Επομένως, τα ευρήματα αφορούν κυρίως τη διακύμανση των αντιδράσεων, ιδιαίτερα του πυρετού, και όχι ένδειξη ότι τα επεξεργασμένα τρόφιμα μειώνουν την αποτελεσματικότητα του εμβολιασμού. Επιπλέον, ο πυρετός μετά τον εμβολιασμό δεν αποτελεί από μόνος του αξιόπιστο δείκτη ισχυρότερης προστασίας. Η ένταση των συμπτωμάτων δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να εκτιμηθεί πόσο αποτελεσματικά έχει ανταποκριθεί ο οργανισμός στο εμβόλιο.
Η μελέτη προσθέτει νέα δεδομένα στη διερεύνηση της σχέσης μεταξύ διατροφής, εντερικού μικροβιώματος και ανοσοποιητικού συστήματος. Παράλληλα, ανοίγει τον δρόμο για περαιτέρω έρευνα σχετικά με το αν η τροποποίηση του μικροβιώματος θα μπορούσε να περιορίσει ορισμένες ανεπιθύμητες αντιδράσεις μετά τον εμβολιασμό. Απαιτούνται μεγαλύτερες μελέτες σε διαφορετικούς πληθυσμούς, ώστε να διευκρινιστεί αν οι συσχετίσεις που παρατηρήθηκαν στους ανθρώπους αντανακλούν αιτιώδη σχέση και κατά πόσο τα ευρήματα μπορούν να αξιοποιηθούν στην κλινική πράξη.
Επιστημονική τεκμηρίωση: «The human gut microbiome primes fever after vaccination», Science, 8 Οκτωβρίου 2026,
DOI: 10.1126/science.aea7733. Διαβάστε την Πρωτότυπη μελέτη.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Συναγερμός για δημοφιλή παιδικά παπούτσια λόγω αυξημένης περιεκτικότητας μολύβδου – Τι πρέπει να προσέξουν οι γονείς (φωτο)
- Καρτέλ ακόμη και στα αυγά: Στο στόχαστρο δώδεκα επιχειρήσεις για χειραγώγηση παραγωγής και τιμών
- Διατροφική δήλωση, Nutri-Score, μέσα κοινωνικής δικτύωσης – Όταν η υπερβολική πληροφορία «σκοτώνει» την πληροφορία
- Πόσο νερό πρέπει να πίνουμε όταν έχουμε υψηλή πίεση;
- Το τερμάτησαν τα πατατάκια Pringles: Προσφέρουν δοχείο τέφρας στο σχήμα της συσκευασίας τους σε «τυχερό» καταναλωτή
