Πού εντοπίζονται τα οκτώ πρόσθετα που βρέθηκαν στο επίκεντρο της έρευνας, πώς αναγράφονται στις ετικέτες και σε ποια συσκευασμένα τρόφιμα χρησιμοποιούνται συχνότερα
Οκτώ ευρέως χρησιμοποιούμενα πρόσθετα που βρίσκονται σε χιλιάδες συσκευασμένα τρόφιμα συνδέθηκαν με αυξημένο κίνδυνο υπέρτασης και καρδιαγγειακών παθήσεων, σύμφωνα με γαλλική μελέτη που δημοσιεύθηκε στην επιστημονική επιθεώρηση European Heart Journal της Ευρωπαϊκής Καρδιολογικής Εταιρείας – μπορείτε να διαβάσετε παρακάτω σχετικό πίνακα με το πως αναγράφονται στις συσκευασίες και σε ποια τρόφιμα μπορεί να υπάρχουν-. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από επιστήμονες του Γαλλικού Εθνικού Ινστιτούτου Υγείας και Ιατρικής Έρευνας (INSERM), του Université Sorbonne Paris Nord και του Université Paris Cité, στο πλαίσιο της μεγάλης μελέτης NutriNet-Santé, η οποία παρακολουθεί εδώ και χρόνια τις διατροφικές συνήθειες και την υγεία δεκάδων χιλιάδων πολιτών στη Γαλλία.
Οι ερευνητές ανέλυσαν στοιχεία από 112.395 ενήλικες και κατέγραψαν με λεπτομέρεια τα τρόφιμα και τα ποτά που κατανάλωναν οι συμμετέχοντες, καθώς και τα πρόσθετα που περιείχαν τα προϊόντα συγκεκριμένων εμπορικών σημάτων. Η παρακολούθηση διήρκεσε κατά μέσο όρο περίπου οκτώ χρόνια, διάστημα κατά το οποίο καταγράφηκαν περισσότερα από 5.500 νέα περιστατικά υπέρτασης και 2.450 περιστατικά καρδιαγγειακής νόσου. Σχεδόν όλοι οι συμμετέχοντες είχαν εκτεθεί σε συντηρητικά τροφίμων. Μέσα στα δύο πρώτα χρόνια της μελέτης, το 99,5% είχε καταναλώσει τουλάχιστον ένα τέτοιο πρόσθετο.
Η ανάλυση έδειξε ότι τα άτομα με τη μεγαλύτερη κατανάλωση μη αντιοξειδωτικών συντηρητικών είχαν 29% υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης υπέρτασης και 16% υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης καρδιαγγειακής νόσου σε σύγκριση με όσους κατανάλωναν τις μικρότερες ποσότητες. Παράλληλα, όσοι κατανάλωναν τις μεγαλύτερες ποσότητες αντιοξειδωτικών συντηρητικών εμφάνιζαν 22% αυξημένο κίνδυνο υπέρτασης.
Από τα 17 συντηρητικά που εξετάστηκαν ξεχωριστά, οκτώ βρέθηκαν να συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο υψηλής αρτηριακής πίεσης. Πρόκειται για το
- σορβικό κάλιο (E202)
- μεταδιθειώδες κάλιο (E224)
- νιτρώδες νάτριο (E250)
- ασκορβικό οξύ (E300)
- ασκορβικό νάτριο (E301)
- ερυθορβικό νάτριο (E316)
- κιτρικό οξύ (E330)
- εκχυλίσματα δεντρολίβανου (E392)
Επιπλέον, το ασκορβικό οξύ (E300) συσχετίστηκε και με αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου. Για τους καταναλωτές, η αναγνώριση των συγκεκριμένων προσθέτων δεν είναι δύσκολη, καθώς αναγράφονται υποχρεωτικά στις λίστες συστατικών είτε με το όνομά τους είτε με τον κωδικό “Ε”. Το σορβικό κάλιο εμφανίζεται ως E202 ή Potassium Sorbate και χρησιμοποιείται συχνά σε ψωμί του τοστ, αρτοσκευάσματα, τυριά, σάλτσες και προϊόντα ζύμης. Το μεταδιθειώδες κάλιο αναγράφεται ως E224 ή Potassium Metabisulphite και συναντάται κυρίως σε κρασιά, αποξηραμένα φρούτα, τουρσιά και ορισμένες σάλτσες.
Το νιτρώδες νάτριο, γνωστό ως E250 ή Sodium Nitrite, χρησιμοποιείται ευρέως στα αλλαντικά, στα λουκάνικα, στο μπέικον και στα επεξεργασμένα κρέατα για την προστασία τους από βακτήρια και για τη διατήρηση του χαρακτηριστικού χρώματος. Το ασκορβικό οξύ, που πολλοί καταναλωτές αναγνωρίζουν ως βιταμίνη C, εμφανίζεται ως E300 ή Ascorbic Acid και βρίσκεται σε χυμούς, ψωμί, αλλαντικά, αναψυκτικά και έτοιμα γεύματα.
Το ασκορβικό νάτριο αναγράφεται ως E301 ή Sodium Ascorbate και χρησιμοποιείται κυρίως σε προϊόντα κρέατος και έτοιμα γεύματα. Το ερυθορβικό νάτριο εμφανίζεται ως E316 ή Sodium Erythorbate και συναντάται συχνά σε αλλαντικά και κονσέρβες κρέατος. Το κιτρικό οξύ αναγράφεται ως E330 ή Citric Acid και αποτελεί ένα από τα πιο διαδεδομένα πρόσθετα της βιομηχανίας τροφίμων, καθώς χρησιμοποιείται σε αναψυκτικά, χυμούς, γλυκά, σάλτσες, επιδόρπια και πολλά άλλα προϊόντα. Το εκχύλισμα δενδρολίβανου αναγράφεται ως E392 ή Rosemary Extract και χρησιμοποιείται σε σνακ, δημητριακά, κατεψυγμένα τρόφιμα και έτοιμα γεύματα.
Από τα συγκεκριμένα πρόσθετα, το κιτρικό οξύ, το ασκορβικό οξύ και το σορβικό κάλιο είναι πιθανό να καταναλώνονται συχνότερα σε καθημερινή βάση, καθώς βρίσκονται σε μεγάλο αριθμό συσκευασμένων τροφίμων και ποτών που αποτελούν μέρος της σύγχρονης διατροφής. Αντίθετα, το νιτρώδες νάτριο και το ερυθορβικό νάτριο συνδέονται κυρίως με την κατανάλωση αλλαντικών και άλλων επεξεργασμένων προϊόντων κρέατος. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της μελέτης, οι ισχυρότερες συσχετίσεις με την υπέρταση καταγράφηκαν για τα σορβικά συντηρητικά και ειδικότερα για το σορβικό κάλιο (E202). Αυξημένος κίνδυνος παρατηρήθηκε επίσης για το κιτρικό οξύ (E330), το νιτρώδες νάτριο (E250), το μεταδιθειώδες κάλιο (E224), το ασκορβικό οξύ (E300), το ασκορβικό νάτριο (E301) και το ερυθορβικό νάτριο (E316).
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η μελέτη είναι παρατηρησιακή και δεν αποδεικνύει σχέση αιτίας και αποτελέσματος. Ωστόσο, τονίζουν ότι τα ευρήματα βασίζονται σε εξαιρετικά λεπτομερή στοιχεία διατροφής και υγείας και ότι απαιτείται περαιτέρω αξιολόγηση των συγκεκριμένων προσθέτων από τις αρμόδιες ρυθμιστικές αρχές. Μέχρι να υπάρξουν νεότερα δεδομένα, οι συγγραφείς σημειώνουν ότι τα αποτελέσματα ενισχύουν τις συστάσεις για μεγαλύτερη κατανάλωση φρέσκων ή ελάχιστα επεξεργασμένων τροφίμων και περιορισμό των προϊόντων που περιέχουν μεγάλο αριθμό πρόσθετων ουσιών.
Ο πίνακας με τα πρόσθετα πως γράφονται στις συσκευασίες και σε ποια τρόφιμα μπορεί να υπάρχουν
