Τμηματοποίηση καταναλωτών με βάση τα πρότυπα συμπεριφοράς του στόματος
Ο τρόπος που τρώμε ίσως λέει περισσότερα για εμάς απ’ όσο φανταζόμαστε. Πέρα από τη γεύση, τη μυρωδιά ή την εμφάνιση του φαγητού, υπάρχει μια λιγότερο γνωστή αλλά καθοριστική παράμετρος της διατροφικής εμπειρίας: η αίσθηση της υφής και ο τρόπος που το φαγητό «δουλεύεται» μέσα στο στόμα. Η υφή, όπως εξηγούν οι ερευνητές, είναι μια πολυδιάστατη εμπειρία που διαμορφώνεται δυναμικά κατά τη διάρκεια της μάσησης. Δεν είναι κάτι στατικό, αλλά ένα αίσθημα που εξελίσσεται όσο το φαγητό αναμειγνύεται, θρυμματίζεται ή λιώνει στο στόμα. Κάθε άνθρωπος το κάνει αυτό με τον δικό του, σχεδόν ασυνείδητο τρόπο — και εκεί βρίσκεται το ενδιαφέρον.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πάνω από 111 τόνοι (!) ζυμαρικών ανακαλούνται λόγω λιστέριας – Τέσσερις νεκροί, μια αποβολή και δεκάδες νοσηλείες
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Απάτη με “100% φυσικό” χυμό — Μεγάλο σουπερμάρκετ παραπλανεί τους καταναλωτές με χυμό ιδιωτικής ετικέτας
Η έννοια του “mouth behavior”, δηλαδή της συμπεριφοράς του στόματος κατά τη μάσηση, προτάθηκε το 2014 από την ερευνήτρια Jeltema και την ομάδα της, οι οποίοι ανέλυσαν χρόνια παρατήρησης και πειραμάτων. Διαπίστωσαν ότι οι άνθρωποι τείνουν να ανήκουν σε τέσσερις βασικές κατηγορίες. Οι Crunchers (απολαμβάνουν να δαγκώνουν δυνατά και να νιώθουν το «κρακ» στο στόμα) αντλούν ικανοποίηση από την έντονη, τραγανή διάσπαση του φαγητού· οι Chewers προτιμούν την αργή, παρατεταμένη μάσηση· οι Smooshers πιέζουν το φαγητό με τη γλώσσα και τον ουρανίσκο, απολαμβάνοντας την κρεμώδη αίσθηση· ενώ οι Suckers προτιμούν τα σκληρά τρόφιμα που λιώνουν ή διαλύονται αργά στο στόμα. Αν και όλοι εκτελούν την ίδια βασική λειτουργία, ο τρόπος και ο ρυθμός αυτής της διαδικασίας φαίνεται να καθορίζει ποια υφή και ποια τρόφιμα τους ικανοποιούν περισσότερο.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ |Πώς να διώξετε τα ποντίκια από τον κήπο σας – Αρκεί μία απλή κίνηση
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Καταιγίδα ανακλήσεων σοκολάτας – Νέο «χτύπημα» από την M&S
Οι μελέτες που ακολούθησαν ενίσχυσαν αυτή την ιδέα. Σε πειράματα τύπου “μπουφέ”, οι συμμετέχοντες επέλεγαν αυθόρμητα τρόφιμα που ταίριαζαν με το δικό τους στυλ μάσησης: οι Crunchers προτιμούσαν ωμά λαχανικά ή κράκερ, οι Smooshers μαλακά τυριά και πουρέδες, οι Chewers κρέατα ή σάντουιτς που απαιτούν χρόνο, και οι Suckers σκληρές καραμέλες ή παστίλιες. Η σύνδεση μεταξύ τρόπου μάσησης και προτίμησης φάνηκε να είναι σταθερή και συνειδητή. Μάλιστα, έρευνες με μεγάλα δείγματα έδειξαν ότι ακόμη και όταν οι συμμετέχοντες δοκίμαζαν το ίδιο προϊόν, η εμπειρία τους ήταν διαφορετική. Για παράδειγμα, ένα μπισκότο shortbread μπορούσε να περιγραφεί ταυτόχρονα ως τραγανό, μαλακό ή μαστιχωτό, ανάλογα με τον τύπο “mouth behavior” του ατόμου.
Αυτό το πεδίο έρευνας δείχνει ότι η εμπειρία της γεύσης δεν είναι αντικειμενική. Δεν υπάρχει ένας «σωστός» τρόπος να απολαύσει κανείς ένα τρόφιμο, γιατί κάθε στόμα επεξεργάζεται το φαγητό διαφορετικά. Ο τρόπος που δαγκώνουμε, πιέζουμε, λιώνουμε ή μασάμε καθορίζει τη συνολική μας εντύπωση — από την υφή και την πυκνότητα έως την αίσθηση κορεσμού και απόλαυσης.
Αν και η κατηγοριοποίηση του mouth behavior δεν εξηγεί από μόνη της όλες τις διαφορές στις προτιμήσεις, δίνει ένα νέο εργαλείο για τη βιομηχανία τροφίμων και τη γαστρονομία. Οι εταιρείες μπορούν να χρησιμοποιήσουν αυτά τα ευρήματα για να προσαρμόσουν την υφή των προϊόντων τους στις διαφορετικές «προσωπικότητες μάσησης» του κοινού. Για παράδειγμα, ένα παγωτό με πιο παχύρρευστη υφή μπορεί να στοχεύει στους Smooshers, ενώ ένα τραγανό δημητριακό στους Crunchers. Είναι ένα βήμα προς τη δημιουργία προϊόντων που δεν είναι απλώς νόστιμα, αλλά και “σωστά” στην αίσθηση του στόματος του κάθε καταναλωτή.
Η ιδέα ότι μπορούμε να κατηγοριοποιήσουμε τους ανθρώπους από το πώς μασούν μπορεί να ακούγεται απλή ή ακόμα και αστεία, όμως αγγίζει μια βαθύτερη αλήθεια: η απόλαυση του φαγητού είναι μια προσωπική, σωματική εμπειρία. Δεν είναι μόνο θέμα γεύσης ή διατροφής, αλλά τρόπου ύπαρξης. Ο καθένας έχει τον δικό του «ρυθμό» στο φαγητό, κι αυτός ο ρυθμός είναι ίσως το πιο υποτιμημένο κομμάτι της γαστρονομικής ταυτότητάς μας.
