Νέα επιστημονική μελέτη δείχνει ότι οι σημερινές δοκιμές μικροβιολογικής ασφάλειας ενδέχεται να μην αρκούν για όλα τα καλλυντικά με φυσικές πρώτες ύλες
Τα καλλυντικά που περιέχουν φυσικές πρώτες ύλες ή περιορισμένη ποσότητα συντηρητικών μπορεί να χρειάζονται πιο αυστηρούς ελέγχους για τη μικροβιολογική τους ασφάλεια, σύμφωνα με νέα επιστημονική μελέτη ερευνητών του Rhine-Waal University of Applied Sciences στη Γερμανία, σε συνεργασία με την εταιρεία BBMED Product GmbH. Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο διεθνές επιστημονικό περιοδικό Cosmetics της MDPI και εξετάζει κατά πόσο οι σημερινές μέθοδοι ελέγχου επαρκούν για να διασφαλίσουν την ασφάλεια των σύγχρονων καλλυντικών προϊόντων.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η αυξανόμενη χρήση φυσικών ή ελάχιστα επεξεργασμένων φυτικών συστατικών δημιουργεί νέες προκλήσεις, καθώς αυτά μπορεί να μεταφέρουν μικροοργανισμούς που δεν περιλαμβάνονται στις δοκιμές που εφαρμόζονται σήμερα πριν από την κυκλοφορία ενός προϊόντος στην αγορά.
Η ισχύουσα ευρωπαϊκή μέθοδος αξιολόγησης της αποτελεσματικότητας των συντηρητικών, το πρότυπο EN ISO 11930, βασίζεται σε έναν συγκεκριμένο αριθμό μικροοργανισμών αναφοράς. Ωστόσο, οι πραγματικές επιμολύνσεις μπορεί να προέρχονται από πρώτες ύλες, από το περιβάλλον της παραγωγής ή ακόμη και από τη χρήση του προϊόντος από τον καταναλωτή, γεγονός που σημαίνει ότι ορισμένοι μικροοργανισμοί ενδέχεται να μην ανιχνεύονται κατά τους συνήθεις ελέγχους.
Για τις ανάγκες της έρευνας παρασκευάστηκε μία βασική κρέμα τύπου γαλακτώματος και εξετάστηκαν τέσσερα διαφορετικά συστήματα συντήρησης. Εκτός από τους πέντε μικροοργανισμούς που προβλέπει το ευρωπαϊκό πρότυπο, οι ερευνητές πρόσθεσαν επτά ακόμη βακτήρια και μύκητες που είχαν εντοπιστεί σε κελύφη καρυδιών και βερίκοκων, φυσικά υλικά τα οποία χρησιμοποιούνται ως απολεπιστικοί παράγοντες σε καλλυντικά. Με αυτόν τον τρόπο επιδίωξαν να προσομοιώσουν καλύτερα τις πραγματικές συνθήκες που μπορεί να αντιμετωπίσει ένα προϊόν.
Όλες οι συνθέσεις που περιείχαν συντηρητικά πληρούσαν τα κριτήρια του ευρωπαϊκού προτύπου. Παρ’ όλα αυτά, εμφανίστηκαν σημαντικές διαφορές στην ταχύτητα με την οποία περιόριζαν την ανάπτυξη των μικροοργανισμών. Η σύνθεση που περιείχε 0,4% σορβικό κάλιο (potassium sorbate) παρουσίασε την ταχύτερη και ευρύτερη αντιμικροβιακή δράση απέναντι τόσο στους μικροοργανισμούς του προτύπου όσο και στους επιπλέον μικροοργανισμούς που συμπεριλήφθηκαν στη μελέτη. Αντίθετα, ο συνδυασμός σορβικού καλίου και βενζοϊκού νατρίου χρειάστηκε περισσότερο χρόνο για να επιτύχει αντίστοιχο αποτέλεσμα.
Οι ερευνητές επισημαίνουν επίσης ότι η αποτελεσματικότητα ορισμένων συντηρητικών επηρεάζεται από το pH του προϊόντος. Μικρές μεταβολές στη σύσταση μιας κρέμας μπορεί να επηρεάσουν την ικανότητα των συντηρητικών να περιορίζουν την ανάπτυξη βακτηρίων και μυκήτων, ιδιαίτερα όταν χρησιμοποιούνται χαμηλές συγκεντρώσεις συντηρητικών. Η μελέτη αναφέρεται και σε στοιχεία από προηγούμενες έρευνες, σύμφωνα με τα οποία χρησιμοποιημένα καλλυντικά μπορεί να εμφανίσουν μικροβιακή επιμόλυνση κατά τη διάρκεια της χρήσης τους. Η επαναλαμβανόμενη επαφή των χεριών με προϊόντα σε βαζάκια ή η συχνή έκθεση στον αέρα μπορεί να αυξήσει το μικροβιακό φορτίο με την πάροδο του χρόνου, γεγονός που καθιστά σημαντική την αποτελεσματική συντήρηση του προϊόντος.
Για τους καταναλωτές, τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η παρουσία συντηρητικών σε ένα καλλυντικό αποτελεί βασικό στοιχείο της ασφάλειάς του και δεν σχετίζεται μόνο με τη διάρκεια ζωής του προϊόντος. Η επιλογή προϊόντων που προβάλλονται ως «φυσικά» ή «με λιγότερα συντηρητικά» δεν σημαίνει από μόνη της ότι προσφέρουν καλύτερη μικροβιολογική προστασία. Η ασφάλεια εξαρτάται από τον τρόπο με τον οποίο έχει σχεδιαστεί συνολικά η σύνθεση και από το κατά πόσο το σύστημα συντήρησης μπορεί να προστατεύσει το προϊόν σε πραγματικές συνθήκες χρήσης.
Οι συγγραφείς προτείνουν οι δοκιμές ασφάλειας να προσαρμόζονται ανάλογα με τις πρώτες ύλες που χρησιμοποιούνται σε κάθε καλλυντικό, ώστε να περιλαμβάνουν και μικροοργανισμούς που είναι πιθανό να συναντώνται στις συγκεκριμένες πρώτες ύλες. Όπως σημειώνουν, η προσέγγιση αυτή θα μπορούσε να συμβάλει στη βελτίωση της μικροβιολογικής ασφάλειας των σύγχρονων καλλυντικών, ιδιαίτερα εκείνων που βασίζονται σε φυσικά συστατικά και χρησιμοποιούν μειωμένες ποσότητες συντηρητικών.
