Από τα κοινωνικά δίκτυα στην επιστημονική πραγματικότητα — ο πραγματικός ρόλος της κορτιζόλης στο στρες, τον μεταβολισμό και τη λειτουργία του σώματος
Το τελευταίο διάστημα, στα κοινωνικά δίκτυα κυκλοφορούν ολοένα και περισσότερα βίντεο που παρουσιάζουν την κορτιζόλη ως υπαίτια για μια σειρά από προβλήματα υγείας. Από την έντονη κόπωση και τις διαταραχές ύπνου έως τις αλλαγές στη διάθεση και την αύξηση του σωματικού λίπους στην κοιλιακή χώρα, η ορμόνη αυτή έχει αναχθεί σε «εχθρό» της σύγχρονης ευεξίας. Ωστόσο, αυτή η εικόνα απέχει σημαντικά από την επιστημονική πραγματικότητα.
Η κορτιζόλη είναι μια ορμόνη που παράγεται από τα επινεφρίδια, τα οποία βρίσκονται πάνω από τα νεφρά. Η έκκρισή της ρυθμίζεται μέσω ενός πολύπλοκου μηχανισμού που ξεκινά από τον εγκέφαλο, συγκεκριμένα από τον υποθάλαμο και την υπόφυση. Η παραγωγή της ακολουθεί έναν κιρκάδιο ρυθμό, δηλαδή έναν κύκλο περίπου 24 ωρών, με υψηλότερα επίπεδα τις πρωινές ώρες που βοηθούν τον οργανισμό να ξυπνήσει και σταδιακή μείωση μέσα στην ημέρα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | 7 άτομα στο νοσοκομείο από αλλοιωμένο τόνο – Πώς επιτήδειοι «αναζωογονούν» τα ψάρια για να φαίνονται φρέσκα
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Από τον χανταϊό στον νοροϊό: Δεύτερο σοβαρό υγειονομικό περιστατικό σε κρουαζιερόπλοιο μέσα σε λίγες ημέρες – Πάνω από 102 ασθενείς
Ο ρόλος της κορτιζόλης δεν περιορίζεται μόνο στη ρύθμιση της εγρήγορσης. Αντιθέτως, αποτελεί βασικό παράγοντα για την προσαρμογή του οργανισμού σε καταστάσεις στρες. Σε συνθήκες άμεσου κινδύνου, ενεργοποιείται παράλληλα με την αδρεναλίνη, συμβάλλοντας στην άμεση αντίδραση του σώματος. Η αδρεναλίνη αυξάνει τους παλμούς και την αναπνοή, ενώ η κορτιζόλη εξασφαλίζει τη διαθεσιμότητα ενέργειας μέσω της αύξησης της γλυκόζης στο αίμα, υποστηρίζοντας τόσο τη μυϊκή λειτουργία όσο και τη λειτουργία του εγκεφάλου.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | H τσίχλα που μπορεί να βοηθήσει στην καταπολέμηση του καρκίνου – Νέα έρευνα
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ντομάτες: Ο λόγος που τις τελευταίες δεκαετίες έχασαν την πραγματική γεύση και το άρωμά τους
Πέρα από την αντίδραση στο στρες, η κορτιζόλη συμμετέχει στη ρύθμιση του μεταβολισμού, του ανοσοποιητικού συστήματος, της αρτηριακής πίεσης, αλλά και σε λειτουργίες που σχετίζονται με τα οστά και το καρδιαγγειακό σύστημα. Πρόκειται δηλαδή για μια ορμόνη με ευρύ και απαραίτητο ρόλο στη διατήρηση της ισορροπίας του οργανισμού.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Kαφές με αυγό: Το παγκόσμιο trend στα social με τους σοβαρούς κινδύνους για την υγεία
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Fitness Meals: Φέρνοντας τη μαζική σίτιση… στο 2040
Παρά τις διαδικτυακές αφηγήσεις που τη συνδέουν με πλήθος συμπτωμάτων σε περιπτώσεις «χρόνιου στρες», η επιστημονική τεκμηρίωση παραμένει περιορισμένη. Δεν υπάρχουν σαφείς αποδείξεις ότι η αυξημένη κορτιζόλη από μόνη της προκαλεί φαινόμενα όπως η χαρακτηριστική αλλαγή στο σχήμα του προσώπου ή η τοπική συσσώρευση λίπους στην κοιλιακή περιοχή, όπως συχνά υποστηρίζεται. Σε ορισμένες περιπτώσεις χρόνιου στρες, μάλιστα, παρατηρούνται ακόμη και χαμηλότερα επίπεδα της ορμόνης.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πατσάς: Τελικά πρόκειται για ελληνικό ή τουρκικό πιάτο;
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Το υλικό της κουζίνας που «κολλάρει» τα ρούχα
Η ανάδειξη της κορτιζόλης ως «κεντρικού ενόχου» φαίνεται να εξυπηρετεί κυρίως απλοποιημένες αφηγήσεις ευεξίας που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο, συχνά συνδεδεμένες με προγράμματα αυτοβελτίωσης ή συμπληρώματα διατροφής. Ωστόσο, η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη. Το στρες δεν μπορεί να αποδοθεί σε έναν μόνο βιολογικό δείκτη, ενώ η εστίαση αποκλειστικά στην ορμόνη απομακρύνει την προσοχή από τις πραγματικές αιτίες και τους πολυπαραγοντικούς μηχανισμούς που το προκαλούν.
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
