Η αύξηση των κρουσμάτων σε νεαρότερες ηλικίες, οι πιθανοί παράγοντες και τα συμπτώματα που δεν πρέπει να αγνοούμε
Παρά την συνολική μείωση των θανάτων από καρκίνο στους ενήλικες κάτω των 50 ετών, ο καρκίνος του παχέος εντέρου και του ορθού ξεχωρίζει ως η μόνη μορφή που αυξάνεται σταθερά και πλέον αποτελεί την κύρια αιτία θανάτου από καρκίνο σε αυτή την ηλικιακή ομάδα, σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Journal of the American Medical Association (JAMA) στις 22 Ιανουαρίου 2026. Η εξέλιξη αυτή είναι ιδιαίτερα ανησυχητική, καθώς δείχνει μια τάση που δεν ακολουθεί την γενική πρόοδο στη μάχη κατά του καρκίνου.
Η μελέτη παρακολούθησε τις πέντε κυριότερες αιτίες θανάτου από καρκίνο σε άτομα κάτω των 50 ετών από το 1990 έως σήμερα. Το 1990, η πρώτη θέση ανήκε στον καρκίνο του πνεύμονα και των βρόγχων, ακολουθούμενος από τον καρκίνο του μαστού, τη λευχαιμία, τους όγκους του εγκεφάλου και άλλων τμημάτων του νευρικού συστήματος και, τέλος, τον καρκίνο του παχέος εντέρου. Στα επόμενα χρόνια, οι θάνατοι από τις περισσότερες από αυτές τις μορφές καρκίνου μειώθηκαν σημαντικά: από το 2014 και μετά, οι θάνατοι από καρκίνο του πνεύμονα μειώνονται ετησίως κατά 5,7%, από τον καρκίνο του μαστού κατά 1,4%, από τη λευχαιμία κατά 2,3% και από τους όγκους του εγκεφάλου κατά 0,3%. Αντίθετα, οι θάνατοι από καρκίνο του παχέος εντέρου αυξάνονται κατά 1,1% κάθε χρόνο, γεγονός που οδήγησε στην κορυφή της κατάταξης.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλούνται πάνω από 1,4 εκ. συσκευασίες απορρυπαντικών για τα ρούχα – Ενδέχεται να περιέχουν βακτήρια που προκαλούν λοιμώξεις
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ελλάδα – Προσοχή: Εάν έχετε αυτό το ποτήρι πετάξτε το! Καρκινογόνες ουσίες σε σκεύος γνωστής αλυσίδας
Η αύξηση αυτή δεν είναι τυχαία, αλλά αντικατοπτρίζει και την αύξηση των περιστατικών καρκίνου του παχέος εντέρου σε νεότερες ηλικίες. Έρευνες δείχνουν ότι από το 2000 τα κρούσματα σε άτομα κάτω των 50 ετών αυξάνονται κατά περίπου 1,4% ετησίως, ενώ στους ενήλικες άνω των 50 οι περιπτώσεις μειώνονται κατά σχεδόν 3,1% ετησίως. Οι επιστήμονες, ωστόσο, δεν έχουν καταλήξει σε έναν μοναδικό παράγοντα που να εξηγεί την τάση αυτή, αλλά θεωρούν ότι πρόκειται για συνδυασμό πολλών αιτίων.
Οι πιθανές αιτίες
Οι πιθανές αιτίες που συχνά αναφέρονται περιλαμβάνουν αλλαγές στη διατροφή, αύξηση της παχυσαρκίας, καθιστική ζωή, διαταραχές στο μικροβίωμα του εντέρου και περιβαλλοντικές εκθέσεις. Ωστόσο, όπως επισημαίνει η δρ Μέλισσα Λούμις, ακόμη είναι πολύ νωρίς για να καταλήξουμε σε ασφαλή συμπεράσματα, καθώς σε πολλές περιπτώσεις βλέπουμε νέους ανθρώπους που ακολουθούν υγιεινό τρόπο ζωής να εμφανίζουν τη νόσο. Αυτό υποδηλώνει ότι η εξήγηση είναι πιο σύνθετη και πιθανότατα περιλαμβάνει και βιολογικούς παράγοντες που δεν έχουν ακόμα πλήρως κατανοηθεί.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Επικίνδυνο γλύκισμα πωλείται σε όλον τον κόσμο! Προσοχή μην μπερδευτείτε! – Το σημείο στη συσκευασία που αποκαλύπτει την απάτη
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Καφετέρια σέρβιρε πράσινο τσάι με υπολείμματα από 4 διαφορετικά φυτοφάρμακα σε υψηλά επίπεδα, ως «άριστης ποιότητας»
Ένα ακόμα κρίσιμο στοιχείο είναι ότι οι νεότεροι ασθενείς συχνά διαγιγνώσκονται σε προχωρημένο στάδιο. Η μελέτη αναφέρει ότι περίπου τρία στα τέσσερα άτομα κάτω των 50 ετών διαγιγνώσκονται με προχωρημένο καρκίνο του παχέος εντέρου, κάτι που εξηγεί γιατί η θνησιμότητα αυξάνεται παρά τις προόδους στη θεραπεία. Η καθυστερημένη διάγνωση οφείλεται, εν μέρει, στο γεγονός ότι οι νεότεροι δεν θεωρούνται “υψηλού κινδύνου” και, συχνά, οι συμπτώματα αποδίδονται σε πιο κοινές και ακίνδυνες αιτίες.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ποιοι ΔΕΝ πρέπει να τρώνε τις πολύ ώριμες μπανάνες;
Ο ρόλος της πρόληψης
Η κατάσταση αυτή, όπως επισημαίνουν οι ειδικοί, απαιτεί άμεση επαγρύπνηση και αλλαγή νοοτροπίας σε επίπεδο πρόληψης. Οι σημερινές οδηγίες συνιστούν να ξεκινά η προληπτική εξέταση για καρκίνο του παχέος εντέρου από τα 45 έτη, ενώ για όσους έχουν οικογενειακό ιστορικό ή άλλους παράγοντες κινδύνου η εξέταση πρέπει να ξεκινά νωρίτερα. Σε περιπτώσεις όπου ένας πρώτου βαθμού συγγενής διαγνώστηκε πριν τα 50, η σύσταση είναι να γίνεται εξέταση δέκα χρόνια νωρίτερα από την ηλικία διάγνωσης του συγγενούς. Δηλαδή, αν ένα μέλος της οικογένειας διαγνώστηκε σε ηλικία 45 ετών, τότε η προληπτική εξέταση θα πρέπει να αρχίζει στα 35.
Η πρόληψη, ωστόσο, δεν πρέπει να βασίζεται μόνο στην ηλικία. Η έρευνα του 2023 εντόπισε τέσσερις “κόκκινες σημαίες” που είναι πιο συχνές σε ενήλικες κάτω των 50: κοιλιακός πόνος, αιμορραγία από το ορθό, διάρροια και αναιμία από έλλειψη σιδήρου. Η παρουσία τέτοιων συμπτωμάτων, ιδιαίτερα αν είναι επίμονα ή ανησυχητικά, πρέπει να οδηγήσει σε άμεση επικοινωνία με γιατρό και συζήτηση για επιλογές εξέτασης, καθώς η έγκαιρη διάγνωση παραμένει το ισχυρότερο όπλο για την αναστροφή αυτής της δυσμενούς τάσης.
Διαβάστε την έρευνα ΠΑΤΩΝΤΑΣ ΕΔΩ
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Κρυολόγημα: Γιατί κάποιοι το περνούν βαριά κι άλλοι ούτε που το καταλαβαίνουν;
Φωτογραφία άρθρου Shutterstock
