Η καθημερινότητά μας εκθέτει το σώμα μας σε χημικές ουσίες που συσσωρεύονται στο χρόνο, αποκαλύπτοντας την αόρατη παρουσία φυτοφαρμάκων γύρω μας.
Μέχρι πρόσφατα, η προσοχή μας για τα φυτοφάρμακα επικεντρωνόταν κυρίως στη διατροφή και στους ελέγχους των τροφίμων, με στόχο να διασφαλιστεί ότι λαχανικά, φρούτα και δημητριακά δεν περιέχουν επικίνδυνα υπολείμματα. Νέα δεδομένα όμως δείχνουν ότι η έκθεση δεν περιορίζεται πλέον μόνο σε ό,τι καταναλώνουμε· τα ίδια τα σώματά μας —και ειδικότερα τα μαλλιά μας— μπορούν να συγκρατούν υπολείμματα φυτοφαρμάκων και άλλων χημικών ουσιών, αποκαλύπτοντας την επίδραση του περιβάλλοντος και των καθημερινών προϊόντων οικιακής χρήσης.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Βούτυρο: Εταιρεία γαλακτοκομικών παραδέχεται ότι παραπλάνησε τους καταναλωτές με τους ισχυρισμούς της στην ετικέτα
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Nutella: Η απρόσμενη «διαστημική» εμφάνιση στο Artemis που αποτελεί την καλύτερη τυχαία διαφήμιση στην ιστορία (βίντεο)
Στην έρευνα που πραγματοποίησε το δημόσιο ελβετικό κανάλι RTS (γαλλόφωνο), αναλύθηκαν τρίχες 54 εθελοντών. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι 52 από τα δείγματα περιείχαν τουλάχιστον ένα φυτοφάρμακο. Ο αριθμός των διαφορετικών ουσιών ανά δείγμα κυμαινόταν από μία έως οκτώ, με μέσο όρο δύο ενεργά συστατικά ανά άτομο. Οι πιο συχνά ανιχνευόμενες ουσίες ήταν η περμεθρίνη και η τρανσφλουτρίνη, κοινά εντομοκτόνα και απωθητικά κουνουπιών.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πασίγνωστης μάρκας παντόφλες απειλούν την γονιμότητα! Πωλούνται και στην Ελλάδα (φωτογραφία)
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | TEMU: «Σταματήστε αμέσως τη χρήση!» – Σοβαρός κίνδυνος ηλεκτροπληξίας από δημοφιλές φωτιστικό (φωτογραφία)
Οι ειδικοί εξηγούν ότι τα μαλλιά αποτελούν έναν αξιόπιστο δείκτη μακροχρόνιας έκθεσης, καθώς μπορούν να συγκρατούν χημικά για μεγάλα χρονικά διαστήματα. Η τοξικολόγος Αουρέλι Μπερτέ από την Unisanté της Λωζάνης επισημαίνει ότι «ορισμένα φυτοφάρμακα περνούν στο αίμα και συσσωρεύονται εκεί, ενώ άλλα εισέρχονται στο σώμα μέσω της αναπνοής». Η ανάλυση κάλυψε τους 100 πιο διαδεδομένους τύπους φυτοφαρμάκων κατά τους τελευταίους έξι μήνες.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πάσχα στο εξοχικό: Πώς θα καταλάβετε ότι έχετε ποντίκια – Οι κίνδυνοι για την υγεία και τι πρέπει να προσέξετε στον καθαρισμό
Από τα είκοσι εντομοκτόνα που ανιχνεύτηκαν, η περμεθρίνη βρέθηκε στο 84% των συμμετεχόντων. Σημειώνεται ότι η περμεθρίνη δεν είναι εγκεκριμένη για γεωργική χρήση στην Ελβετία ή στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά κυκλοφορεί σε προϊόντα οικιακής χρήσης, θεραπείες κατά ψείρων και σκευάσματα για κατοικίδια. Οι γεωργικά εγκεκριμένες ουσίες αντιπροσωπεύουν μόλις το 8% των ανιχνευμένων ουσιών.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | «Μη μου μιλάς ακόμη, δεν έχω πιει καφέ!» – Η δύναμη του πρωινού καφέ στην ψυχική ισορροπία επιβεβαιώνεται από την Επιστήμη
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πώς η κατανάλωση ζάχαρης «καραμελώνει» το εσωτερικό του σώματος και επιταχύνει τη γήρανση
Η έρευνα επέτρεψε επίσης τον εντοπισμό της πηγής ορισμένων χημικών: για παράδειγμα, μια συμμετέχουσα από το Court της Βέρνης παρουσίασε στο δείγμα τρίχας προπικοναζόλη, ουσία που είχε χρησιμοποιηθεί πέντε χρόνια νωρίτερα για την επεξεργασία δοκών γκαράζ. Όπως σημειώνει η οικοτοξικολόγος Ναταλί Σέβρ από το Πανεπιστήμιο της Λωζάνης, «τα βερνίκια εκπέμπουν ουσίες στον αέρα όσο παραμένουν ενεργά, μερικές φορές για έως και δέκα χρόνια». Παράλληλα, στη Γενεύη, η χρήση οικιακών προϊόντων κατά των κουνουπιών τίγρης σχετίστηκε με την ανίχνευση περμεθρίνης και τρανσφλουτρίνης στα μαλλιά μιας άλλης συμμετέχουσας.
Όσον αφορά τις επιπτώσεις στην υγεία, οι ερευνητές επισημαίνουν ότι δεν υπάρχουν σαφή επιστημονικά δεδομένα για την εκτίμηση του ατομικού κινδύνου από τις συγκεντρώσεις που εντοπίστηκαν. Η Αουρέλι Μπερτέ τονίζει ότι «τα αποτελέσματα δείχνουν ότι ζούμε περιβαλλόμενοι από χημικές ουσίες, τοξικές για το περιβάλλον και τον άνθρωπο, χωρίς όμως να μπορούν να εκτιμηθούν με ακρίβεια οι προσωπικοί κίνδυνοι».
Το ρεπορτάζ της ελβετικής τηλεόρασης για την ανάλυση που εντόπισε φυτοφάρμακα στα μαλλιά μας:
Στην Ελλάδα (όπως και στις υπόλοιπες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης) η περμεθρίνη δεν είναι εγκεκριμένη δραστική ουσία για χρήση σε γεωργικά φυτοπροστατευτικά προϊόντα (δηλαδή σε ψεκασμούς σε χωράφια/καλλιέργειες). Στη ΕΕ η περμεθρίνη δεν εγκρίνεται για χρήση σε γεωργικά εντομοκτόνα και δραστήριες μορφές της δεν περιλαμβάνονται στη λίστα των εγκεκριμένων ουσιών φυτοπροστατευτικών προϊόντων, άρα δεν πρέπει να χρησιμοποιείται σε ψεκασμούς καλλιεργειών τροφίμων ή άλλων γεωργικών καλλιεργειών. Ωστόσο μπορεί να υπάρχει σε προϊόντα οικιακής χρήσης ή σε φαρμακευτικά/τοπικά προϊόντα — για παράδειγμα σε θεραπείες κατά ψείρων ή άλλα εντομοαπωθητικά σκευάσματα που πωλούνται στα φαρμακεία και καταστήματα, ή σε σκευάσματα για κατοικίδια — συνεπώς κυκλοφορεί στην αγορά για άλλες χρήσεις που δεν αφορούν γεωργία.
