Έρευνες δείχνουν ότι η μακροχρόνια έκθεση σε υψηλά επίπεδα σακχάρων μπορεί να επηρεάσει αρθρώσεις, τένοντες και χόνδρους, ενώ ενδέχεται να συμβάλλει σε βλάβες των αιμοφόρων αγγείων που τροφοδοτούν τον εγκέφαλο.
Η ιδέα ότι η ζάχαρη «καραμελώνει» το εσωτερικό του ανθρώπινου σώματος μπορεί να ακούγεται υπερβολική, όμως βασίζεται σε έναν υπαρκτό βιοχημικό μηχανισμό που τα τελευταία χρόνια απασχολεί όλο και περισσότερο την επιστημονική κοινότητα. Στο επίκεντρο βρίσκονται τα Advanced Glycation End Products, γνωστά και ως AGEs, τα οποία σχηματίζονται όταν σάκχαρα όπως η γλυκόζη, η φρουκτόζη ή η σακχαρόζη αντιδρούν με πρωτεΐνες ή λίπη στον οργανισμό.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | TEMU: «Σταματήστε αμέσως τη χρήση!» – Σοβαρός κίνδυνος ηλεκτροπληξίας από δημοφιλές φωτιστικό (φωτογραφία)
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | «Μη μου μιλάς ακόμη, δεν έχω πιει καφέ!» – Η δύναμη του πρωινού καφέ στην ψυχική ισορροπία επιβεβαιώνεται από την Επιστήμη
Η διαδικασία αυτή θυμίζει σε μικροκλίμακα το μαγείρεμα τροφίμων σε υψηλή θερμοκρασία, όπου τα σάκχαρα «καραμελώνουν» και αλλάζουν τη δομή των συστατικών. Στο σώμα, όμως, το αποτέλεσμα δεν είναι γευστικό αλλά δυνητικά επιβλαβές, καθώς οι πρωτεΐνες που υφίστανται αυτή τη μετατροπή χάνουν τη φυσιολογική τους λειτουργία. Ειδικοί όπως ο Pankaj Kapahi από το Buck Institute for Research on Aging εξηγούν ότι τα AGEs μπορούν να δράσουν σαν «χημικές χειροπέδες», δεσμεύοντας πρωτεΐνες, απενεργοποιώντας ένζυμα και διαταράσσοντας βασικά κυτταρικά σήματα. Η συσσώρευσή τους έχει συνδεθεί με φαινόμενα πρόωρης γήρανσης, τόσο εξωτερικά όσο και εσωτερικά.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Φυτοφάρμακα ακόμη και στα μαλλιά μας! Δείτε τι έδειξε η ανάλυση σε τρίχες 54 εθελοντών (βίντεο)
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Απορρυπαντικά: Αυτά είναι τα προϊόντα που χρησιμοποιούμε στο σπίτι και αντί να μας προστατεύουν κάνουν τα μικρόβια πιο ανθεκτικά
Στο δέρμα, για παράδειγμα, η γλυκοζυλίωση επηρεάζει το κολλαγόνο, οδηγώντας σε απώλεια ελαστικότητας και εμφάνιση ρυτίδων. Πιο ανησυχητικές είναι οι πιθανές επιπτώσεις σε ζωτικά όργανα. Έρευνες δείχνουν ότι η μακροχρόνια έκθεση σε υψηλά επίπεδα σακχάρων μπορεί να επηρεάσει αρθρώσεις, τένοντες και χόνδρους, ενώ ενδέχεται να συμβάλλει σε βλάβες των αιμοφόρων αγγείων που τροφοδοτούν τον εγκέφαλο.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πασίγνωστης μάρκας παντόφλες απειλούν την γονιμότητα! Πωλούνται και στην Ελλάδα (φωτογραφία)
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ευρωπαϊκή προειδοποίηση για δημοφιλείς καραμέλες που πωλούνται και στην Ελλάδα
Παράλληλα, υπάρχουν ενδείξεις ότι τα AGEs σχετίζονται με τη συσσώρευση πρωτεϊνών που συνδέονται με νευροεκφυλιστικές νόσους, όπως το Alzheimer, καθώς και με αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακών προβλημάτων και ορισμένων μορφών καρκίνου, αν και η έρευνα σε αυτούς τους τομείς συνεχίζεται.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Κολονοσκόπηση: Σοβαρές λοιμώξεις σχετίζονται με μολυσμένα ενδοσκόπια – Σε εξέλιξη ομαδικές αγωγές
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μετά τη Ben’s Original κι άλλη γνωστή μάρκα ρυζιού αποσύρεται από τα ράφια λόγω κινδύνου πνιγμού
Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται σε τρόφιμα που προκαλούν απότομες αυξήσεις του σακχάρου στο αίμα. Τα ροφήματα με υψηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη, όπως οι χυμοί φρούτων, φαίνεται να επιταχύνουν τη διαδικασία, καθώς η φρουκτόζη απορροφάται γρήγορα και ενισχύει τη δημιουργία AGEs σε μεγαλύτερο βαθμό σε σχέση με τη γλυκόζη. Αντίθετα, η κατανάλωση ολόκληρων φρούτων θεωρείται ασφαλέστερη, επειδή οι φυτικές ίνες επιβραδύνουν την απορρόφηση των σακχάρων.
Εκτός από τη διατροφή, ρόλο παίζει και ο τρόπος μαγειρέματος. Τεχνικές όπως το ψήσιμο στη σχάρα ή το έντονο τηγάνισμα δημιουργούν υψηλά επίπεδα «προ-σχηματισμένων» AGEs στα τρόφιμα. Αντίθετα, μέθοδοι όπως το βράσιμο, το μαγείρεμα στον ατμό ή τα φαγητά κατσαρόλας με υγρασία φαίνεται να περιορίζουν σημαντικά τον σχηματισμό τους.
Παρά τη δημοσιότητα που λαμβάνει το θέμα, οι ειδικοί τονίζουν ότι δεν χρειάζεται πανικός ούτε πλήρης αποφυγή της ζάχαρης. Το βασικό μήνυμα παραμένει η ισορροπία. Η μέτρια κατανάλωση, η προτίμηση σε φυσικές τροφές και οι πιο ήπιες μέθοδοι μαγειρέματος μπορούν να μειώσουν την έκθεση στα AGEs, χωρίς να στερούν την απόλαυση του φαγητού.
