Νέα μελέτη δείχνει ότι γυναίκες με χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D παρουσίασαν εντονότερο μετεγχειρητικό πόνο και αυξημένη ανάγκη για οπιοειδή μετά από χειρουργική επέμβαση καρκίνου του μαστού
Ερευνητές υποστηρίζουν ότι ολοένα και περισσότερα στοιχεία υποδεικνύουν ότι η βιταμίνη D παίζει σημαντικό ρόλο στον τρόπο με τον οποίο το σώμα αισθάνεται και ρυθμίζει τον πόνο, λέγοντας ότι αυτό μπορεί να σχετίζεται με τις αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες της βιταμίνης και τις επιδράσεις της στο ανοσοποιητικό σύστημα. Η ανεπάρκεια βιταμίνης D παρατηρείται επίσης συχνά σε άτομα με καρκίνο του μαστού. Για να διερευνήσουν τη σύνδεση, οι ερευνητές πραγματοποίησαν μια προοπτική παρατηρητική μελέτη στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Φαγιούμ στην Αίγυπτο μεταξύ Σεπτεμβρίου 2024 και Απριλίου 2025. Τα ευρήματα της έρευνας που δημοσιεύτηκαν στο περιοδικό Regional Anesthesia & Pain Medicine.
Η μελέτη περιελάμβανε 184 γυναίκες με καρκίνο του μαστού που ετοιμάζονταν να υποβληθούν σε χειρουργική επέμβαση για την αφαίρεση του ενός μαστού. Οι μισές από τις συμμετέχουσες είχαν ανεπάρκεια βιταμίνης D (κάτω των 30 nmol/L), ενώ οι άλλες μισές είχαν επίπεδα βιταμίνης D πάνω από 30 nmol/L. Οι δύο ομάδες ήταν κατά τα άλλα παρόμοιες, με μέσο όρο ηλικίας 44 και 42 έτη. Οι γιατροί και οι νοσηλευτές που φρόντιζαν τους ασθενείς δεν γνώριζαν την κατάσταση της βιταμίνης D τους. Όλοι οι συμμετέχοντες έλαβαν την τυπική θεραπεία του νοσοκομείου πριν, κατά τη διάρκεια και μετά την επέμβαση.
Κατά τη διάρκεια της επέμβασης, στους ασθενείς χορηγήθηκε φαιντανύλη για τον έλεγχο του οξέος πόνου. Μετά την επέμβαση, όλοι λάμβαναν ενδοφλέβια παρακεταμόλη κάθε οκτώ ώρες. Οι ασθενείς ήταν επίσης σε θέση να χορηγούν μόνοι τους τραμαδόλη, ένα άλλο οπιοειδές παυσίπονο, πατώντας ένα κουμπί ελέγχου. Τα επίπεδα πόνου καταγράφηκαν αμέσως μετά την επέμβαση και ξανά στις 6, 12, 18 και 24 ώρες αργότερα. Οι ερευνητές παρακολούθησαν επίσης τη ναυτία, τον έμετο, τα επίπεδα καταστολής και τη διάρκεια της νοσηλείας.
Οι ασθενείς με ανεπάρκεια βιταμίνης D είχαν τρεις φορές περισσότερες πιθανότητες να εμφανίσουν μέτριο έως έντονο πόνο κατά τη διάρκεια των πρώτων 24 ωρών μετά την επέμβαση σε σύγκριση με τους ασθενείς που είχαν επαρκή επίπεδα βιταμίνης D. Η ομάδα με ανεπάρκεια βιταμίνης D χρειάστηκε επίσης περισσότερη φαρμακευτική αγωγή με οπιοειδή. Κατά μέσο όρο, αυτοί οι ασθενείς έλαβαν 8 μg περισσότερη φαιντανύλη κατά τη διάρκεια της χειρουργικής επέμβασης, την οποία οι ερευνητές περιέγραψαν ως μέτρια αύξηση. Ωστόσο, μετά την επέμβαση, η διαφορά έγινε πολύ μεγαλύτερη. Οι ασθενείς με χαμηλή βιταμίνη D χρησιμοποίησαν κατά μέσο όρο 112 mg περισσότερη τραμαδόλη από εκείνους με επαρκή επίπεδα βιταμίνης D. Το φάρμακο ήταν ελεγχόμενο από τον ασθενή, με δόσεις που περιορίζονταν στα 50 mg ανά ώρα. Η μελέτη διαπίστωσε επίσης, ότι η μετεγχειρητική ναυτία εμφανιζόταν συχνότερα σε ασθενείς με ανεπάρκεια βιταμίνης D. Έμετος αναφέρθηκε μόνο στην ομάδα με ανεπάρκεια, αν και οι ερευνητές δήλωσαν ότι η διαφορά ήταν πολύ μικρή για να θεωρηθεί στατιστικά σημαντική.
Η μελέτη κατέληξε πως οι γυναίκες με χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D ενδέχεται να αντιμετωπίσουν μια πιο επώδυνη ανάρρωση μετά από χειρουργική επέμβαση καρκίνου του μαστού και θα μπορούσαν να χρειαστούν σημαντικά περισσότερη φαρμακευτική αγωγή με οπιοειδή στη συνέχεια. Τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι ασθενείς με καρκίνο του μαστού με ανεπάρκεια βιταμίνης D (κάτω των 30 nmol/L) θα μπορούσαν να ωφεληθούν από τη λήψη συμπληρωμάτων βιταμίνης D πριν από την υποβολή σε ριζική μαστεκτομή.
Οι ερευνητές αναγνώρισαν αρκετούς περιορισμούς στη μελέτη. Επειδή ήταν παρατηρητική και διεξήχθη σε ένα μόνο ιατρικό κέντρο, δεν μπορεί να αποδείξει ότι η χαμηλή βιταμίνη D προκάλεσε άμεσα την αύξηση του πόνου. Η ομάδα επίσης δεν μέτρησε φλεγμονώδεις δείκτες που θα μπορούσαν να εξηγήσουν πώς η βιταμίνη D επηρεάζει τον πόνο. Επιπλέον, δεν συλλέχθηκαν πληροφορίες σχετικά με το άγχος, την κατάθλιψη, το στάδιο του καρκίνου, προηγούμενες θεραπείες και προβλήματα ύπνου πριν από τη χειρουργική επέμβαση.
Ακόμη και με αυτούς τους περιορισμούς, οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι «η ανεπάρκεια βιταμίνης D σχετίζεται με υψηλότερη εμφάνιση μέτριου έως σοβαρού μετεγχειρητικού πόνου και αυξημένη κατανάλωση οπιοειδών σε ασθενείς που υποβάλλονται σε μονομερή τροποποιημένη ριζική μαστεκτομή».
Πηγή : BMJ Group https://rapm.bmj.com/content/early/2026/05/04/rapm-2025-107495
ναφορά:Mahdy Ahmed Abdelhady, Maged Labib Boulos, Mohamed Ahmed Hamed, Doha Hamad Masry, Safaa Gaber Ragab, Mohamed Hasan Ragab. Συσχέτιση μεταξύ προεγχειρητικού επιπέδου βιταμίνης D και μετεγχειρητικού πόνου σε ασθενείς που υποβάλλονται σε χειρουργική επέμβαση καρκίνου του μαστού: μια προοπτική παρατηρητική μελέτη, 2026; rapm-2025-107495 DOI: 10.1136/rapm-2025-107495
