Δύο επιστημονικές μελέτες εξετάζουν τη θρεπτική σύσταση άσπερμων και συμβατικών ποικιλιών και καταγράφουν σημαντικές διαφορές στο πολυφαινολικό τους προφίλ
Η θέση των σταφυλιών ως ένα από τα πιο αγαπημένα φρούτα στην Ελλάδα είναι δεδομένη. Οι ελληνικές ποικιλίες, λευκές, κόκκινες και μαύρες, έχουν βαθιά παράδοση στην καθημερινή διατροφή, όχι μόνο χάρη στη γεύση και την ευκολία κατανάλωσης, αλλά και λόγω της ισχυρής παρουσίας τους στην αμπελουργική κουλτούρα της Ελλάδας. Ειδικότερα τα σταφύλια χωρίς κουκούτσια (άσπερμα) γνωρίζουν τα τελευταία χρόνια μεγάλη άνοδο στη ζήτηση, καθώς ανταποκρίνονται σε μια γενικότερη τάση για πρακτικά φρούτα που καταναλώνονται εύκολα και γρήγορα. Όμως οι καταναλωτές ενδεχομένως αναρωτιούνται αν τα σταφύλια χωρίς κουκούτσι είναι το ίδιο θρεπτικά με τα παραδοσιακά σταφύλια με κουκούτσι. Στο ερώτημα έρχονται να απαντήσουν δύο επιστημονικές έρευνες.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τι θα συμβεί εάν πίνετε για 60 ημέρες καθημερινά χυμό πορτοκαλιού – Επιστημονικό πείραμα
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανάκληση παραδοσιακής ιταλικής σάλτσας λόγω υψηλής ισταμίνης – Σύσταση των αρχών για καταστροφή του προϊόντος [φωτο]
Τα δεδομένα από δύο μελέτες αναδεικνύουν μια εικόνα που έρχεται να ανατρέψει την κοινή αντίληψη ότι τα σταφύλια χωρίς κουκούτσι είναι λιγότερο θρεπτικά από τα παραδοσιακά σταφύλια με κουκούτσι. Η σύγκριση διαφορετικών άσπερμων ποικιλιών δείχνει ότι η θρεπτική τους αξία καθορίζεται πρωτίστως από τη γενετική τους ταυτότητα και τις χρωματικές τους ιδιότητες και όχι από την παρουσία των σπόρων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ελλάδα: Υπολείμματα φυτοφαρμάκων στις πατάτες – Τα ευρήματα νέας μελέτης από ΑΠΘ και Μεσογειακό Πανεπιστήμιο
Στη μελέτη που εξετάζει νέες άσπερμες ποικιλίες με κόκκινη σάρκα, την οποία πραγματοποίησε ερευνητική ομάδα του Πανεπιστημίου Μούρθια σε συνεργασία με το AINIA και τη Bloom Fresh International, και η οποία δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Foods, οι ερευνητές καταγράφουν εντυπωσιακή διακύμανση στη συγκέντρωση φαινολικών συστατικών, με τιμές που ξεπερνούν ακόμη και εκείνες εμπορικών ποικιλιών που θεωρούνται πλούσιες σε αντιοξειδωτικά. Τα επίπεδα ολικών φαινολικών κυμαίνονται από 52.4 έως 187.3 mg/100 g FW, ενώ η αντιοξειδωτική ικανότητα φτάνει έως και 762.7 mg TE/100 g FW, υπερβαίνοντας ποικιλίες όπως οι Timpson, Krissy και Melody. Παράλληλα, οι ανθοκυανίνες εμφανίζονται σε εξαιρετικά υψηλές συγκεντρώσεις σε ποικιλίες όπως η RF04, ξεπερνώντας ακόμη και επίπεδα που συναντώνται σε ορισμένα κόκκινα σταφύλια οινοποίησης. Τα στοιχεία αυτά δείχνουν ότι η απουσία κουκουτσιών δεν αποτελεί εμπόδιο στη συσσώρευση πολυφαινολών, ενώ ορισμένες άσπερμες ποικιλίες φαίνεται μάλιστα να υπερτερούν σε αυτόν τον τομέα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Η χημική ουσία που εντοπίστηκε σε 20 από τα 22 ενεργειακά ποτά – Αποτελέσματα της δοκιμής του ÖKO-TEST
Το ίδιο συμπέρασμα ενισχύεται και από τη δεύτερη μελέτη, που πραγματοποιήθηκε από ομάδα του Ινστιτούτου Τεχνολογίας Τροφίμων και Διατροφής του Ισπανικού Ερευνητικού Συμβουλίου (ICTAN-CSIC), και δημοσιεύτηκε επίσης στο περιοδικό Foods το 2022. Η έρευνα εξετάζει έξι άσπερμες επιτραπέζιες ποικιλίες διαφορετικού χρώματος και δείχνει ότι οι μαύρες και κόκκινες ποικιλίες παρουσιάζουν σημαντικά υψηλότερη αντιοξειδωτική ικανότητα σε σχέση με τις λευκές. Η αναλυτική χρωματογραφική τους ταυτοποίηση αποκαλύπτει υψηλά επίπεδα ανθοκυανινών, με κυρίαρχη τη μαλβιδίνη στις μαύρες ποικιλίες και την πεονιδίνη στις κόκκινες, ενώ σε όλες τις ποικιλίες καταγράφεται παρουσία φλαβονολών και φλαβανόλων. Η επίδραση της πέψης επηρεάζει σημαντικά τη βιοδιαθεσιμότητα των περισσότερων πολυφαινολών, όμως οι φλαβανόλες εμφανίζουν μεγαλύτερη σταθερότητα στο πεπτικό περιβάλλον, γεγονός που υποδηλώνει ότι ορισμένα οφέλη διατηρούνται και μετά τη γαστρεντερική επεξεργασία.
Από τη σύνθεση των δύο ερευνών προκύπτει ότι τα σταφύλια χωρίς κουκούτσι δεν υστερούν θρεπτικά έναντι των σταφυλιών με κουκούτσι. Αντιθέτως, η γενετική βελτίωση και η στοχευμένη επιλογή ποικιλιών έχουν οδηγήσει σε άσπερμες μορφές με ιδιαίτερα υψηλή περιεκτικότητα σε πολυφαινόλες και αξιοσημείωτη αντιοξειδωτική δράση. Η χρωματική κατηγορία και η ποικιλία φαίνεται να αποτελούν τους καθοριστικούς παράγοντες για το πολυφαινολικό προφίλ, ενώ ο ρόλος των κουκουτσιών στη συνολική θρεπτική αξία δεν είναι καθοριστικός. Συμπερασματικά οι άσπερμες ποικιλίες, μπορούν όχι μόνο να ανταγωνιστούν τις παραδοσιακές αλλά και να τις ξεπεράσουν σε κρίσιμους δείκτες θρεπτικής ποιότητας.
