Αμφισβητείται η χρήση του όρου «plant-based» λόγω προσθέτων μη φυτικής προέλευσης, ενώ την ίδια στιγμή περιστατικά ανακλήσεων αναδεικνύουν κενά στον έλεγχο επισήμανσης και διαχείρισης αλλεργιογόνων
Η χρήση του όρου «plant-based» στα φυτικά ροφήματα βρίσκεται στο επίκεντρο δικαστικής διαμάχης στις Ηνωμένες Πολιτείες, με αγωγή κατά της αλυσίδας Walmart που αμφισβητεί την ακρίβεια της επισήμανσης. Η υπόθεση κατατέθηκε σε ομοσπονδιακό δικαστήριο της Φλόριντα. Ο λιανοπωλητής πωλεί μια σειρά από γάλατα αμυγδάλου, βρώμης και σόγιας με την επωνυμία ιδιωτικής ετικέτας Bettergoods, τα οποία αναγράφουν τον όρο «φυτικής προέλευσης» σε περίοπτη θέση στο μπροστινό μέρος της συσκευασίας, όπως συμβαίνει με τις περισσότερες εναλλακτικές λύσεις γάλακτος.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ| LIDL Fr: Ανακαλεί 8 παρτίδες καρότων με επικίνδυνη ουσία που επηρεάζει τη λειτουργία του θυροειδούς
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ρύζι και διαβήτης: Το «κόλπο» για να μειώνεται ο γλυκαιμικός δείκτης σύμφωνα με νέα μελέτη
Η αγωγή υποστηρίζει ότι ο χαρακτηρισμός «plant-based» δημιουργεί την εντύπωση πως όλα τα συστατικά προέρχονται από φυτά, ενώ στην πράξη περιλαμβάνονται ενώσεις όπως ανθρακικό ασβέστιο, διφωσφορικό κάλιο και παλμιτική βιταμίνη Α. Πρόκειται για πρόσθετα που είτε προέρχονται από ορυκτές πηγές είτε παράγονται συνθετικά. Η κατηγορία επικεντρώνεται στο ότι ο μέσος καταναλωτής δεν αναμένει τέτοιου τύπου συστατικά σε προϊόν που προβάλλεται ως φυτικό.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ| Ανακαλείται μεταλλικός τρίφτης τυριού που πωλήθηκε σε μεγάλη αλυσίδα – Κίνδυνος πνιγμού από μεταλλικά κομμάτια
Παράλληλα, η αγωγή αναφέρει ότι η συσκευασία ενισχύει αυτή την αντίληψη μέσω εικόνων καρπών και φυτικών πρώτων υλών, χωρίς αναφορά στην προέλευση των ενισχυτικών στοιχείων. Ζητείται αποζημίωση για παραπλάνηση και αθέμιτη εμπορική πρακτική.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ| Η τεχνητή νοημοσύνη ανακάλυψε νέο «αντίπαλο» του Ozempic, ο οποίος μάλιστα δεν έχει παρενέργειες
Το κρίσιμο σημείο είναι ότι τα συγκεκριμένα πρόσθετα δεν αποτελούν εξαίρεση αλλά κανόνα στην κατηγορία. Εταιρείες όπως η Oatly χρησιμοποιούν αντίστοιχες ουσίες για τεχνολογικούς και διατροφικούς λόγους. Το ανθρακικό ασβέστιο προστίθεται για να προσεγγίσει τα επίπεδα ασβεστίου του γάλακτος, το διφωσφορικό κάλιο σταθεροποιεί το προϊόν σε υψηλές θερμοκρασίες και αποτρέπει τον διαχωρισμό, ενώ βιταμίνες όπως η Α και η Β12 καλύπτουν διατροφικά κενά.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Έχετε ακόμη κόκκινα αυγά; Ήρθε η ώρα να τα πετάξετε ΑΜΕΣΩΣ
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τι απάντησε (και τι δεν απάντησε) ο ΕΟΔΥ στο cibum για το κρούσμα λιστερίωσης που οδήγησε σε ανάκληση φέτας
Η υπόθεση αναδεικνύει ένα ευρύτερο ζήτημα: τον ορισμό του «φυτικού». Για τη βιομηχανία, ο όρος περιγράφει την ταυτότητα του προϊόντος ως εναλλακτική του γάλακτος. Για τον ενάγοντα, αφορά το σύνολο των συστατικών. Το αποτέλεσμα της δίκης μπορεί να επηρεάσει συνολικά την επισήμανση των προϊόντων, είτε με αυστηρότερες διατυπώσεις είτε με υποχρεωτικές διευκρινίσεις.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ| Ευρωπαϊκός συναγερμός για την γνωστή πραλίνα φουντουκιού-κακάο που προκάλεσε έναν θάνατο και 40 δηλητηριάσεις
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Συνδέεται η κατανάλωση φρούτων και λαχανικών με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου του πνεύμονα; Ανησυχία από τα αποτελέσματα νέας μελέτης
Η αντιπαράθεση αυτή έρχεται να προστεθεί σε μια σειρά περιστατικών που δείχνουν ότι η επισήμανση στα φυτικά προϊόντα δεν είναι πάντα ακριβής. Πρόσφατη ανάκληση ροφήματος καρύδας, αποκάλυψε παρουσία καζεϊνικού νατρίου, παράγωγου γάλακτος, χωρίς σχετική αναγραφή. Αποσύρθηκαν 12.677 συσκευασίες λόγω έκθεσης καταναλωτών σε μη δηλωμένο αλλεργιογόνο. Το καζεϊνικό νάτριο χρησιμοποιείται ως γαλακτωματοποιητής και η παρουσία του σε προϊόν που διατίθεται ως φυτικό υποδηλώνει αστοχία στον έλεγχο παραγωγής και επισήμανσης.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ| Ανακαλούνται σκεύη αλουμινίου μιας χρήσης λόγω μετανάστευσης χημικών ουσιών στα τρόφιμα
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ| Μετά τα ποτήρια που προκάλεσαν πανικό στην Ελλάδα, η γνωστή εταιρεία προχωρά και σε νέα ανάκληση – Δείτε φωτογραφία
Αντίστοιχα περιστατικά έχουν καταγραφεί και στο παρελθόν. Το 2012, μέσω του ευρωπαϊκού συστήματος έγκαιρης προειδοποίησης, ενημερώθηκε ο ΕΦΕΤ για προϊόν αμυγδάλου που περιείχε μη δηλωμένο συστατικό γάλακτος. Στις ΗΠΑ, η εταιρεία HP Hood LLC προχώρησε σε ανάκληση άνω των 145.000 συσκευασιών αμυγδαλόγαλου μετά από αναφορά αλλεργικής αντίδρασης από γάλα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τι συμβαίνει στο ήπαρ όταν τρώτε ένα πορτοκάλι κάθε μέρα για έναν μήνα
Το ζήτημα δεν περιορίζεται σε λάθη επισήμανσης. Το Υπουργείο Υγείας του Ισραήλ έχει επισημάνει ότι οι ενδείξεις «vegan» ή «φυτικό» δεν αποκλείουν την παρουσία αλλεργιογόνων. Η έγκριση χρήσης της πρωτεΐνης β-λακτογλοβουλίνης (BLG), που προέρχεται από γάλα αλλά μπορεί να ενσωματωθεί σε μη ζωικά προϊόντα, επιβεβαιώνει ότι η κατηγορία εξελίσσεται τεχνολογικά χωρίς να ακολουθεί πάντα σαφείς ορισμούς για τον καταναλωτή. Στη βιομηχανία, τα αίτια εντοπίζονται σε ανεπαρκή διαχωρισμό γραμμών παραγωγής, ελλιπή έλεγχο πρώτων υλών και αστοχίες στην αντιστοίχιση συνταγής και ετικέτας. Οι πιέσεις για ταχύτητα και κόστος επιβαρύνουν τη διαδικασία.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ| Γιγαντιαίος γύρος κατέρρευσε την ώρα του ψησίματος – Σώοι οι εργαζόμενοι (βίντεο)
Αποτέλεσμα όλων των παραπάνω είναι ότι άτομα με αλλεργία στο γάλα εκτίθενται σε κίνδυνο, ενώ όσοι επιλέγουν φυτικά προϊόντα για διατροφικούς ή θρησκευτικούς λόγους μπορεί να καταναλώνουν κάτι διαφορετικό από αυτό που πιστεύουν. Η έκβαση της υπόθεσης κατά της Walmart αναμένεται να καθορίσει το πώς θα χρησιμοποιούνται όροι όπως «plant-based» στο ράφι. Μέχρι τότε, η πραγματική εικόνα των προϊόντων παραμένει στην πίσω πλευρά της συσκευασίας, στην αναλυτική λίστα συστατικών.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Καρκινογόνες ουσίες σε κουρτίνες μπάνιου που πωλούνται και στην Ελλάδα – Ευρωπαϊκή ειδοποίηση για διακοπή της χρήσης τους (φωτο)