Νέα πρόκληση για την αγροτική παραγωγή με τον ιό Mop-Top που προκαλεί παραμορφώσεις στους κονδύλους
Ο ιός Mop-Top της πατάτας (Potato mop-top virus, PMTV) αναγνωρίστηκε για πρώτη φορά στη Σουηδία τη δεκαετία του 1970, αν και εκτιμάται ότι υπήρχε σε ευρωπαϊκές καλλιέργειες ήδη από τις δεκαετίες του 1950–1960. Σήμερα είναι διαδεδομένος σε πολλές χώρες με ισχυρή παραγωγή πατάτας, όπως στη Βόρεια Ευρώπη (Σουηδία, Νορβηγία, Ηνωμένο Βασίλειο, Γερμανία), αλλά και στην Ιαπωνία, τη Βόρεια και Νότια Αμερική. Ο ιός μεταδίδεται μέσω του πρωτόζωου Spongospora subterranea, του ίδιου οργανισμού που προκαλεί την ασθένεια powdery scab. Επειδή το παθογόνο αυτό παραμένει για χρόνια στο έδαφος, η εκρίζωσή του είναι εξαιρετικά δύσκολη.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Στο μικροσκόπιο οι σαλάτες για τη μόλυνση 12 ατόμων από νέα παραλλαγή επικίνδυνου παρασίτου
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Εντοπίστηκε αφρόλουτρο με βακτήρια που οδηγούν σε σηψαιμία – Επείγουσα ανάκληση

Τα συμπτώματα του PMTV περιλαμβάνουν παραμορφώσεις στους κονδύλους και σκουριαστές γραμμές ή καμπύλες στο εσωτερικό τους, με αποτέλεσμα οι πατάτες να χάνουν την εμπορική τους αξία. Αν και δεν επηρεάζει την ασφάλεια του τροφίμου για τον άνθρωπο, ο ιός μπορεί να προκαλέσει σοβαρές οικονομικές απώλειες για τους παραγωγούς λόγω χαμηλότερων αποδόσεων και μη εμπορεύσιμων προϊόντων. Μέχρι σήμερα δεν υπάρχει θεραπεία· η διαχείριση στηρίζεται σε προληπτικά μέτρα, όπως η χρήση πιστοποιημένου σπόρου, η αποφυγή μολυσμένων εδαφών, η σωστή αμειψισπορά και ο έλεγχος του Spongospora subterranea.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ποια μεγάλη αλυσίδα σούπερ μάρκετ βρίσκεται στα πρόθυρα χρεωκοπίας;
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Lidl Fr: Καταδικάστηκε για τηλεοπτικές προσφορές σε προϊόντα χωρίς επαρκές απόθεμα – Την «κάρφωσε» η Carrefour
Αν και η Αυστραλία είχε καταφέρει να μείνει “καθαρή” μέσω αυστηρών μέτρων βιοασφάλειας η πρόσφατη ανίχνευσή του στην Τασμανία είναι σημαντική, γιατί η πολιτεία είναι μεγάλος εξαγωγέας πατάτας και μια επιδημία θα είχε σοβαρές συνέπειες στο εμπόριο.
Η Υπηρεσία Βιοασφάλειας Τασμανίας (Biosecurity Tasmania) ανακοίνωσε ότι ο ιός επιβεβαιώθηκε τον Ιούλιο, έπειτα από διαγνωστικές εξετάσεις σε φάρμα στη βορειοδυτική περιοχή του νησιού. Αμέσως συγκροτήθηκε ειδική ομάδα διαχείρισης περιστατικών για να αξιολογηθεί η κατάσταση και να ερευνηθεί το εύρος της εξάπλωσης.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μολυσμένα τυριά: Ανακαλούνται και πίτσες υπό τον φόβο νέου θανατηφόρου κρούσματος
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τι συμβαίνει στο σώμα μας όταν τρώμε μια μπανάνα κάθε πρωί
Τι προκαλεί ο ιός
Ο mop-top virus μεταδίδεται μέσω παθογόνων του εδάφους που συνδέονται με την εμφάνιση “σκουριασμένων κηλίδων” στις πατάτες. Τα μολυσμένα φυτά εμφανίζουν παραμορφώσεις, ενώ οι κόνδυλοι παρουσιάζουν ρωγμές και καφέ ή σκουριαστές γραμμές στο εσωτερικό. Σύμφωνα με την επίσημη ενημέρωση, δεν υπάρχει κανένας κίνδυνος για τη δημόσια υγεία, καθώς οι πατάτες παραμένουν ασφαλείς για κατανάλωση. Ωστόσο, η ποιότητά τους μειώνεται σημαντικά, με άμεσες συνέπειες στις αποδόσεις και στο εισόδημα των παραγωγών.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Οι χρυσοί κανόνες για να επιλέξετε ελαιόλαδο
Οι αντιδράσεις των αρχών
Η επικεφαλής φυτοπροστασίας της Biosecurity Tasmania, Susanna Driessen, δήλωσε ότι βρίσκονται σε αρχικό στάδιο διερεύνησης: «Εργαζόμαστε με τον καλλιεργητή για να κατανοήσουμε πώς το υλικό ενδέχεται να μετακινήθηκε και πώς εισήλθε το παθογόνο στην ιδιοκτησία. Αυτή είναι η πρώτη ανίχνευση στην Αυστραλία, αλλά ίσως δεν είναι το σημείο αρχικής εισαγωγής».
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Έτσι θα μαλακώσετε τις πετσέτες που έχουν σκληρύνει κι έχουν χάσει την απαλότητά τους
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Η κλιματική αλλαγή «χτυπά» και την μπανάνα – Νέες ασθένειες πλήττουν τις καλλιέργειες
Παράλληλα, ο υπουργός Πρωτογενούς Παραγωγής της Τασμανίας και παραγωγός πατάτας, Gavin Pearce, τόνισε τη σημασία της γρήγορης αντίδρασης: «Η βιοασφάλεια είναι θεμελιώδης για την πολιτεία μας και τις αγροτικές βιομηχανίες. Έχουμε ήδη σε εξέλιξη ένα σχέδιο που θα στηρίξει τους παραγωγούς και θα περιορίσει τις συνέπειες». Οι αρχές προσπαθούν τώρα να καθορίσουν εάν ο ιός περιορίζεται στη συγκεκριμένη φάρμα ή αν έχει εξαπλωθεί και σε άλλες περιοχές. Το αποτέλεσμα αυτής της έρευνας θα κρίνει και τα μέτρα που θα ληφθούν στη συνέχεια.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πώς να αφαιρέσετε τα άλατα από την κεφαλή του ντους
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πώς να διατηρήσετε τις πιπεριές για μήνες στην κατάψυξη
Η τελευταία γνωστή εμφάνιση του ιού Potato mop-top virus (PMTV) πριν την πρόσφατη ανίχνευσή του στην Αυστραλία αναφέρθηκε στη Νέα Ζηλανδία, το Σεπτέμβριο του 2018, σε πατάτα που είχε ληφθεί από αποθηκευτική εγκατάσταση στην περιοχή του Canterbury. Παρόλο που αρχικά θεωρήθηκε μεμονωμένο περιστατικό, σύντομα διαπιστώθηκε ότι ο ιός είχε εξαπλωθεί σε αρκετά χωράφια, γεγονός που ώθησε τις αρχές να μεταβάλουν την στρατηγική από προσπάθεια εξάλειψης σε διαχείριση της εισβολής. Έκτοτε, δεν έχουν καταγραφεί άλλες δημόσια γνωστές περιπτώσεις μέχρι την πρόσφατη απεικόνισή του στην Τασμανία.