Η καθημερινή επαφή με ζώα, αίμα, βιολογικά υγρά, γάλα, τοκετούς, αποβολές αλλά και νεκρά ζώα μπορεί να εκθέσει τους κτηνοτρόφους σε σοβαρούς υγειονομικούς κινδύνους. Πρόκειται για ένα επαγγελματικό περιβάλλον στο οποίο η προστασία της υγείας των ζώων συνδέεται άμεσα με την προστασία της υγείας των ανθρώπων που τα φροντίζουν. Αυτό ακριβώς επιχειρεί να αναδείξει ο οδηγός «Υγιή Ζώα – Ασφαλείς Άνθρωποι» της Γενικής Διεύθυνσης Κτηνιατρικής του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, εστιάζοντας στην πρόληψη και στα μέτρα βιοασφάλειας που πρέπει να αποτελούν μέρος της καθημερινότητας κάθε κτηνοτροφικής εκμετάλλευσης.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πραλίνα: Σε ισχύ ο Ευρωπαϊκός συναγερμός για δημοφιλή μάρκα – Διανομή και στην Ελλάδα, ανακαλούνται όλες οι παρτίδες (φωτο)
Οι ζωοανθρωπονόσοι είναι νοσήματα που μπορούν να μεταδοθούν μεταξύ ζώων και ανθρώπων και στον επίσημο οδηγό αναφέρονται, μεταξύ άλλων, η βρουκέλλωση, η φυματίωση, ο πυρετός της Κοιλάδας του Rift, η σαλμονέλλωση, ο πυρετός Q και η λύσσα.
Βιοασφάλεια στην εκμετάλλευση
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην εφαρμογή μέτρων βιοασφάλειας. Οι κτηνοτρόφοι καλούνται να διαθέτουν ασφαλή περίφραξη, να εφαρμόζουν προγράμματα μυοκτονίας και απεντόμωσης και να ακολουθούν τα πρωτόκολλα εμβολιασμού, αποπαρασιτισμού και θεραπείας του κτηνιάτρου τους. Παράλληλα, τα ζώα που αγοράζονται πρέπει να προέρχονται από αξιόπιστες πηγές, να ελέγχονται και να απομονώνονται επαρκώς πριν ενταχθούν στο κοπάδι. Ο οδηγός συστήνει επίσης να αποφεύγεται η κοινή βόσκηση με ζώα άγνωστης κατάστασης υγείας, καθώς και η κοινή χρήση ζώων, εργαλείων και προσωπικού με άλλες εκτροφές.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | 113 τα κρούσματα Campylobacter από γάλα και 11 νοσηλείες – Τρεις γαλακτοκομικές μονάδες στο επίκεντρο της έρευνας
Στις βασικές οδηγίες περιλαμβάνονται ακόμη ο συστηματικός καθαρισμός και η απολύμανση εγκαταστάσεων, εξοπλισμού και οχημάτων, αλλά και η σωστή διαχείριση των νεκρών ζώων σύμφωνα με τις οδηγίες των αρμόδιων κτηνιατρικών αρχών.
Ποιες εργασίες χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή
Ο χειρισμός άρρωστων ή νεκρών ζώων, οι τοκετοί και οι αποβολές, το άρμεγμα και ο χειρισμός γάλακτος, η επαφή με αίμα και βιολογικά υγρά, το κούρεμα και η περιποίηση των χηλών, αλλά και οι εμβολιασμοί, οι θεραπείες και ο καθαρισμός των εγκαταστάσεων κατατάσσονται στις εργασίες που απαιτούν αυξημένη προσοχή.
Για τις εργασίες υψηλού κινδύνου, όπως οι τοκετοί, οι αποβολές και ο χειρισμός νεκρών ζώων, προβλέπεται χρήση Μέσων Ατομικής Προστασίας, μεταξύ των οποίων γάντια μιας χρήσης, μάσκα, προστατευτικά γυαλιά, κάλυμμα κεφαλής, ποδονάρια και προστατευτική φόρμα. Σε χώρους καραντίνας ή κατά τον χειρισμό ασθενών ζώων συστήνεται ενισχυμένη ατομική προστασία.
Το πλύσιμο των χεριών ως βασική γραμμή άμυνας
Ξεχωριστή αναφορά γίνεται στην προσωπική υγιεινή. Το σχολαστικό πλύσιμο των χεριών χαρακτηρίζεται ως ο αποτελεσματικότερος τρόπος για να κρατηθούν οι ασθένειες μακριά από το σπίτι. Οι κτηνοτρόφοι πρέπει να πλένουν τα χέρια τους μετά τις επικίνδυνες εργασίες, μετά την αφαίρεση των γαντιών, πριν από το φαγητό, το νερό ή το κάπνισμα και πριν αποχωρήσουν από τον στάβλο. Παράλληλα, συστήνεται η χρήση ρούχων αποκλειστικά για την κτηνοτροφική εκμετάλλευση και το ξεχωριστό πλύσιμό τους.
Άμεση αντίδραση στα ύποπτα σημάδια
Κρίσιμο στοιχείο αποτελεί η έγκαιρη αναγνώριση πιθανής ασθένειας. Ο οδηγός καλεί τους παραγωγούς να ζητούν άμεσα κτηνιατρική συμβουλή όταν εντοπίζουν ύποπτα σημάδια, όπως αποβολές ή μείωση της παραγωγής. Τονίζεται ότι η έγκαιρη αναγνώριση μιας ασθένειας και η άμεση ενημέρωση του κτηνιάτρου συμβάλλουν τόσο στην προστασία της υγείας των ζώων όσο και της δημόσιας υγείας.
Οι οδηγίες δεν περιορίζονται, ωστόσο, στον στάβλο. Συνιστάται να μην καταναλώνονται μη παστεριωμένο γάλα και γαλακτοκομικά προϊόντα, ούτε ωμό ή ανεπαρκώς μαγειρεμένο κρέας. Επίσης, σκύλοι και γάτες δεν πρέπει να τρέφονται με ωμό κρέας και σπλάχνα, ενώ πρέπει να λαμβάνεται μέριμνα για τον εμβολιασμό και την αποπαρασίτωσή τους. Τέλος, εάν κάποιος εμφανίσει πυρετό ή άλλα συμπτώματα μετά από επαφή με ζώα ή ζωικά προϊόντα, ο οδηγός συστήνει να ενημερώσει άμεσα τον γιατρό του και να επισημάνει το επάγγελμά του.