Εκτεταμένες απώλειες από την άνθιση του μικροφύκους Pseudochattonella
Στις 24 Μαρτίου 2026, το νορβηγικό Ινστιτούτο Θαλάσσιας Έρευνας ανακοίνωσε ότι εκτεταμένη θνητότητα εκτρεφόμενων ψαριών καταγράφηκε στο Boknafjord μέσα στο προηγούμενο 24ωρο, αποτέλεσμα άνθισης του μικροφύκους Pseudochattonella. Ο κίνδυνος για την περιοχή αναβαθμίστηκε αυτόματα σε υψηλό, ενώ ελήφθησαν δείγματα για ανάλυση. Η ανακοίνωση ήλθε μετά από αλυσίδα προειδοποιήσεων που ξεκίνησε από τις 17 Μαρτίου, όταν το Ινστιτούτο εντόπισε επικίνδυνες συγκεντρώσεις του φύκους κατά μήκος της νότιας ακτής Skagerrak, από τον Oslofjord έως το Arendal και νοτιότερα έως το Farsund.
Το Pseudochattonella είναι γνωστός εχθρός της νορβηγικής ιχθυοκαλλιέργειας. Η πρώτη καταγεγραμμένη άνθιση στην περιοχή Kattegat-Skagerrak έγινε το 1998, και έκτοτε επαναλαμβάνεται ανά διαστήματα την άνοιξη, αμέσως μετά την ανοιξιάτικη άνθιση διατόμων. Το φύκος δρα καταστρέφοντας τα βράγχια των ψαριών, εμποδίζοντας την πρόσληψη οξυγόνου και προκαλώντας αλλαγές συμπεριφοράς πριν από τον θάνατο. Σε χαμηλότερες συγκεντρώσεις, κάτω από το θανατηφόρο επίπεδο, τα ψάρια ανεβαίνουν στην επιφάνεια και εμφανίζουν δυσχέρεια αναπνοής, σήμα που επιτρέπει στους παραγωγούς να αντιδράσουν. Σε υψηλές συγκεντρώσεις, η θνητότητα είναι αναπόφευκτη.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Σταφύλι ή μπανάνα: Ποιο επηρεάζει περισσότερο το σάκχαρο και ποιο να προτιμάτε
Η άνθιση του Μαρτίου 2026 έχει ιδιαίτερη βαρύτητα λόγω της γεωγραφικής εξάπλωσής της και της ταχύτητας με την οποία κινείται. Τα δείγματα που ελήφθησαν στις 23 Μαρτίου έδειξαν υψηλή πυκνότητα στα εξωτερικά τμήματα του συστήματος φιορδ και πιο μεταβλητή συγκέντρωση στο εσωτερικό. Βόρεια του Haugesund, όπου έχει αναφερθεί συμβάν, οι αναλύσεις εντόπισαν μέτριες έως υψηλές συγκεντρώσεις που μπορεί να προκαλέσουν αλλαγές συμπεριφοράς και αυξημένη θνητότητα. Για τα εξωτερικά τμήματα της ζώνης παραγωγής 3, από το Haugesund έως το Selbjørnsfjorden, ο κίνδυνος θεωρείται μέτριος, ενώ για το εσωτερικό τμήμα παραμένει χαμηλός λόγω έλλειψης δεδομένων. Νότια του Arendal, ο κίνδυνος παραμένει υψηλός.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αυτές είναι τροφές που «μαζεύουν» τα μικροπλαστικά από το έντερο και μας βοηθούν να τα αποβάλλουμε – Νέα μελέτη
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | 5χρονη με μόνιμες ουλές από εγκαύματα που προκάλεσε ζεστή σοκολάτα – Σε τι θερμοκρασία πρέπει να σερβίρονται τα ροφήματα στην εστίαση;
Η εξάπλωση της άνθισης εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη διεύθυνση και την ένταση του ανέμου, καθώς και από τα τοπικά ρεύματα. Το Ινστιτούτο Θαλάσσιας Έρευνας χρησιμοποίησε μοντέλα διασποράς βασισμένα στο σύστημα Norkyst της Νορβηγικής Μετεωρολογικής Υπηρεσίας για να εκτιμήσει την κατεύθυνση της εξέλιξης, αλλά επισημαίνει ότι χρειάζονται περισσότερα δεδομένα για πιο αξιόπιστες εκτιμήσεις. Οι παραγωγοί στις ζώνες παραγωγής 1, 2 και 3 έχουν ειδοποιηθεί να παρακολουθούν στενά την κατάσταση.
Στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, μια εντελώς διαφορετική απειλή εξαπλώνεται σιωπηλά. Όπως δημοσιεύσαμε πρόσφατα στο cibum, ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Βρετανικής Κολομβίας εκφράζουν έντονη ανησυχία για μια χημική ουσία που προέρχεται από τα ελαστικά αυτοκινήτων και φαίνεται να προκαλεί μαζικούς θανάτους σολομών στον δυτικό Καναδά και τις βορειοδυτικές ΗΠΑ. Η ουσία ονομάζεται 6PPD-quinone και δημιουργείται όταν ένα πρόσθετο προστασίας ελαστικών από φθορά αντιδρά με το όζον της ατμόσφαιρας. Τα μικροσκοπικά σωματίδια που προκύπτουν παρασύρονται από τη βροχή και καταλήγουν σε ρέματα και ποτάμια.
Μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Science συνέδεσε την ουσία με μαζικές απώλειες σολομού coho στον Ειρηνικό. Μετρήσεις σε δέκα περιοχές κοντά σε μεγάλους αυτοκινητόδρομους έδειξαν ότι σχεδόν κάθε φορά που έβρεχε, η συγκέντρωση της τοξίνης αυξανόταν σε επικίνδυνα επίπεδα σε σχεδόν όλα τα ρέματα που εξετάστηκαν. Η ουσία δεν επηρεάζει μόνο τον σολομό coho αλλά και άλλα είδη ψαριών, ενώ υπάρχουν ενδείξεις για χρόνιες επιπτώσεις σε φυτά και άλλους οργανισμούς υδάτινων οικοσυστημάτων.
