Οι επιτήδειοι της αγοράς τροφίμων επιστρατεύουν ολοένα και περισσότερα τεχνάσματα για να μειώσουν το κόστος παραγωγής και να αυξήσουν τα κέρδη τους, αντικαθιστώντας ακριβές πρώτες ύλες με φθηνότερα υποκατάστατα ή αλλοιώνοντας ακόμη και την εμφάνιση των προϊόντων, ώστε να εξακολουθούν να πωλούνται ως αυθεντικά. Η χρήση ηλιόσπορων και χρωστικών τροφίμων σε μπακλαβάδες που πωλούνται με ένδειξη ότι περιέχουν κελυφωτά φιστίκια, βρίσκεται στο επίκεντρο των ελέγχων των αρμόδιων αρχών στην Τουρκία. Η νέα λίστα με προϊόντα στα οποία διαπιστώθηκαν περιπτώσεις νοθείας ή παραπλάνησης, την οποία δημοσιοποίησε στις 12 Οκτωβρίου 2026 το τουρκικό υπουργείο Γεωργίας και Δασών, περιλαμβάνει δύο τέτοια γλυκά ανάμεσα στα 44 προϊόντα που ανακοινώθηκαν.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | ΥΠΑΑΤ: Επείγουσα αποστολή δειγμάτων με επικίνδυνα παθογόνα στη Γαλλία – Ερωτήματα για τη δημόσια υγεία
Στην περίπτωση της εταιρείας Fıstıksan Gıda Sanayi ve Dış Ticaret A.Ş., η οποία δραστηριοποιείται στην περιοχή Bağcılar της Κωνσταντινούπολης, στον «Fıstıklı Baklava (Dilber Dudağı)» εντοπίστηκαν τόσο ηλιόσποροι όσο και χρωστική τροφίμων. Πρόκειται για ένα γλυκό που διατίθεται ως μπακλαβάς με φιστίκι, με την παρουσία ηλιόσπορων να εγείρει ερωτήματα για την πραγματική σύνθεση της γέμισης. Χρωστική τροφίμων εντοπίστηκε και στον μπακλαβά με φιστίκι της Arzu Pastanesi, επιχείρησης του Ergün Kutluk στην περιοχή Kurtalan της επαρχίας Siirt. Τα στοιχεία που δημοσιοποιήθηκαν από τις τουρκικές αρχές δεν προσδιορίζουν το είδος και την ποσότητα της χρωστικής, ούτε το ποσοστό των ηλιόσπορων στο πρώτο προϊόν.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αντιρυτιδικές κρέμες προσώπου: Οι πασίγνωστες μάρκες με τις επικίνδυνες ουσίες που εντοπίστηκαν σε εργαστηριακό τεστ
Πράσινες χρωστικές για να μοιάζει η γέμιση με φιστίκι
Ανάλογες περιπτώσεις έχουν καταγραφεί και στη Γερμανία. Πολυετείς έλεγχοι του Ινστιτούτου Υγιεινής και Περιβάλλοντος του Αμβούργου (Institut für Hygiene und Umwelt) σε δείγματα μπακλαβά, οι οποίοι ξεκίνησαν το 2015, αποκάλυψαν επανειλημμένα ενδείξεις παραπλάνησης ως προς τη σύνθεση των προϊόντων. Σύμφωνα με ανακοίνωση των γερμανικών αρχών που δημοσιεύθηκε στις 19 Αυγούστου 2025, σε ορισμένα δείγματα μπακλαβά που πωλούνταν ως προϊόν με γέμιση φιστικιού εντοπίστηκαν οι χρωστικές E102, γνωστή ως ταρτραζίνη, και E133, γνωστή ως Brilliant Blue FCF. Ο συνδυασμός των δύο χρωστικών μπορεί να δώσει πράσινη απόχρωση στη γέμιση, δημιουργώντας την εντύπωση ότι το προϊόν περιέχει περισσότερο φιστίκι από όσο πραγματικά περιέχει.
Οι γερμανικοί έλεγχοι εντόπισαν επίσης περιπτώσεις στις οποίες είχαν χρησιμοποιηθεί ηλιόσποροι ή αράπικα φιστίκια αντί για κελυφωτά φιστίκια που είναι ακριβότερα, χωρίς η σύνθεση να αποτυπώνεται σωστά. Από τα σχεδόν 100 δείγματα που εξετάστηκαν με τις κλασικές αναλυτικές μεθόδους, σχεδόν τα δύο τρίτα παρουσίασαν ευρήματα που οδήγησαν σε ενστάσεις από τις αρμόδιες αρχές. Οι υποθέσεις στις οποίες διαπιστώθηκαν ενδείξεις απάτης παραπέμφθηκαν στην εισαγγελία.
Η γερμανική έρευνα αναδεικνύει μια πρακτική που μπορεί να συνδυάζει την αντικατάσταση ενός ακριβού συστατικού με την αλλοίωση της εμφάνισης του τροφίμου, ώστε αυτό να φαίνεται πιο κοντά στις προσδοκίες του καταναλωτή.
Όταν το χρώμα δεν αποκαλύπτει τη σύνθεση
Το φιστίκι Αιγίνης είναι μια ακριβή πρώτη ύλη και η αντικατάστασή του με φθηνότερα συστατικά μπορεί να μειώσει το κόστος παραγωγής. Όταν παράλληλα χρησιμοποιούνται χρωστικές που αλλάζουν την όψη της γέμισης, ο καταναλωτής μπορεί να δυσκολεύεται να αντιληφθεί ότι το προϊόν δεν έχει τη σύνθεση που περιμένει. Η παρουσία χρωστικής δεν αποτελεί από μόνη της απόδειξη νοθείας, καθώς η νομιμότητα της χρήσης της εξαρτάται από το είδος της ουσίας και την κατηγορία του τροφίμου. Το κρίσιμο ζήτημα είναι αν η σύνθεση και η επισήμανση είναι σύμφωνες με τη νομοθεσία και αν η παρουσίαση του προϊόντος παραπλανά ως προς τα συστατικά του.
Το ερώτημα που ανακύπτει είναι σαφές: όταν ένας μπακλαβάς πωλείται ως προϊόν που περιέχει φιστίκι, περιέχει πράγματι το συστατικό που υπόσχεται ή η εμφάνισή του δημιουργεί μια διαφορετική εικόνα;
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Ψάρια στην ΕΕ: Σοβαρά κενά στους ελέγχους και διπλάσιο ποσοστό προβληματικών δειγμάτων διαπιστώνει έκθεση της Κομισιόν
- Σκεύη Tefal: Αίτηση ασφαλιστικών μέτρων κατά του εργοστασίου παραγωγής για ρύπανση και έκθεση των κατοίκων σε καρκινογόνες ουσίες
- Ρύζι: Πότε πρέπει να μπαίνει στο ψυγείο και πότε αρκεί το ντουλάπι για την αποθήκευσή του;
- Ελαιόλαδο: Πότε πρέπει να το καταναλώσετε κατά τη διάρκεια του γεύματος για να «φρενάρετε» το σάκχαρο;
- Πόσες φορές πρέπει να μασάμε την τροφή μας για καλύτερη πέψη;
