Σχεδόν οι μισές συμβατικές τροφές με υπολείμματα φυτοφαρμάκων – Αύξηση των πολυ-υπολειμμάτων σύμφωνα με το νέο dossier της Legambiente
Μια ανησυχητική εικόνα για την παρουσία φυτοφαρμάκων στα τρόφιμα αποτυπώνει το νέο dossier Stop pesticidi nel piatto 2025 της Legambiente, μίας από τις σημαντικότερες και πιο δραστήριες περιβαλλοντικές οργανώσεις της Ιταλίας, αποκαλύπτοντας ότι η υπόσχεση για μια πραγματικά ασφαλή και βιώσιμη γεωργία παραμένει ακόμη μακριά. Η έκθεση, η οποία πραγματοποιήθηκε με την υποστήριξη των AssoBio και Consorzio Il Biologico, ανέλυσε 4.682 δείγματα από φρούτα, λαχανικά, δημητριακά, μεταποιημένα προϊόντα και τρόφιμα ζωικής προέλευσης, προερχόμενα τόσο από συμβατική όσο και από βιολογική γεωργία.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τυριά: Τα πηκτικά, πρόσθετα και συντηρητικά (ακόμη και στα ΠΟΠ) που κρύβουν οι ετικέτες – Έρευνα σε 1.200 ποικιλίες
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Εορταστικό ωράριο: Τι ισχύει για τα σούπερ μάρκετ
Τα δεδομένα δείχνουν μια σαφή επιδείνωση της κατάστασης. Περισσότερο από το μισό των συμβατικών προϊόντων (50,94%) δεν περιείχε υπολείμματα φυτοφαρμάκων, όμως το ποσοστό αυτό έχει μειωθεί σε σχέση με το προηγούμενο έτος, όταν ήταν στο 57,32%. Αντίθετα, σχεδόν το 48% των δειγμάτων βρέθηκαν να περιέχουν ένα ή περισσότερα υπολείμματα. Το 17,33% έφερε ένα μόνο υπόλειμμα, ενώ το 30,26% κατατάσσεται στην κατηγορία του πολυ-υπολείμματος, σημειώνοντας σημαντική αύξηση κατά 14,93% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος. Το εύρημα αυτό είναι κρίσιμο, καθώς το λεγόμενο «φαινόμενο κοκτέιλ» εξακολουθεί να μην λαμβάνεται υπόψη από τη νομοθεσία της ΕΕ, που εξακολουθεί να αξιολογεί τις ουσίες μεμονωμένα, σαν οι καταναλωτές να μην εκτίθενται ταυτόχρονα σε πολλαπλά χημικά.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλούνται χιλιάδες συσκευές που μπορούν να προκαλέσουν εγκαύματα και φωτιά – Τι πρέπει να προσέξουν οι Έλληνες καταναλωτές
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | 43 άτομα με δηλητηρίαση μετά από γεύμα σε εστιατόριο – Το λάθος στο πιάτο που επέτρεψε την ανάπτυξη του «ένοχου» βακτηρίου
Ο πιο προβληματικός τομέας παραμένει η φρουτοπαραγωγή. Τρία στα τέσσερα δείγματα (75,57%) βρέθηκαν με πολυ-υπολείμματα, ενώ το 2,21% κρίθηκε μη συμμορφούμενο, με συχνές υπερβάσεις των ορίων ασφαλείας. Στα λαχανικά, η εικόνα είναι πιο ήπια αλλά όχι καθησυχαστική: το 40,17% περιείχε υπολείμματα, με μόλις το 1,03% να ξεπερνά τα νομικά όρια. Η κατάσταση βελτιώνεται στα μεταποιημένα προϊόντα, όπου υπολείμματα καταγράφονται στο 32,89% των δειγμάτων. Ο πλέον καθαρός κλάδος είναι αυτός των τροφίμων ζωικής προέλευσης, με σχεδόν το 88% των δειγμάτων να μην παρουσιάζουν ίχνη φυτοφαρμάκων. Ωστόσο, η Legambiente επισημαίνει ότι η ανάλυση θα πρέπει να επεκταθεί ώστε να περιλάβει και άλλες ουσίες, όπως τα αντιβιοτικά.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Είναι επικίνδυνοι οι κρύσταλλοι τρυγικού οξέος που σχηματίζονται σε κάποιους χυμούς φρούτων;
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Online αγορές: Καταναλωτικές οργανώσεις ζητούν αυστηρούς κανόνες για εισαγωγή ασφαλέστερων προϊόντων στην ΕΕ
Ανάμεσα στα πιο συχνά ανιχνευόμενα φυτοφάρμακα βρίσκονται γνωστά εντομοκτόνα και μυκητοκτόνα, όπως τα Acetamiprid, Boscalid, Pirimetanil, Azoxystrobin και Fludioxonil. Ακόμη πιο ανησυχητικές είναι περιπτώσεις όπου εντοπίζονται ουσίες απαγορευμένες εδώ και χρόνια, όπως ιταλικά πιπεριά που βρέθηκαν με Tetramethrin, παρότι η χρήση του έχει διακοπεί από το 2002, ή ίχνη DDT σε πατάτες και κολοκύθια, δείχνοντας την ανθεκτικότητα των παλιών ρύπων στο περιβάλλον.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Έλεγε φακές αλλά περιείχε… άλλα! Η λάθος συσκευασία σε έτοιμο γεύμα που θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο την υγεία καταναλωτών
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μεταλλικά θραύσματα σε λουκάνικα και σαλάμι – Άμεση ανάκληση
Σε πλήρη αντίθεση, η βιολογική γεωργία παρουσιάζει ένα πολύ θετικό προφίλ. Το 87,7% των βιολογικών δειγμάτων δεν έφερε κανένα υπόλειμμα, ενώ σημειώθηκε μόλις μία περίπτωση μη συμμόρφωσης, πιθανότατα λόγω μεταφοράς ψεκαστικών ουσιών από γειτονικές καλλιέργειες. Σύμφωνα με τη Legambiente, τα αποτελέσματα αυτά επιβεβαιώνουν ότι τα συστήματα παραγωγής με χαμηλή χρήση χημικών είναι ήδη μια αποτελεσματική και βιώσιμη λύση.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Κτηνίατροι προειδοποιούν: Μην χρησιμοποιείται αυτά τα απορρυπαντικά αν έχετε κατοικίδια
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Απίθανα καθαριστικά κόλπα με… αφρό ξυρίσματος!
Ο υπεύθυνος αγροτικών θεμάτων της Legambiente, Άντζελο Τζεντίλι, υπογραμμίζει ότι η απλή συμμόρφωση με τα νομικά όρια δεν επαρκεί για την προστασία της δημόσιας υγείας. Θεωρεί ότι απαιτείται μια σοβαρή μείωση της χρήσης φυτοφαρμάκων μέσω ευρωπαϊκών και εθνικών πολιτικών, καθώς και η υιοθέτηση παραγωγικών μοντέλων που προστατεύουν τα οικοσυστήματα και τις ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού. Επισημαίνει, επίσης, ότι η ιταλική γεωργία βρίσκεται σε δύσκολη θέση, επηρεασμένη από την κλιματική κρίση, την άφιξη ξενικών εντόμων, τη μείωση των αποδόσεων λόγω ξηρασίας, και τη συνεχιζόμενη απώλεια γονιμότητας των εδαφών.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Δικαστική νίκη καταναλωτικής οργάνωσης κατά της FIFA για παραπλανητική διαφήμιση στο Παγκόσμιο Κυπέλλο
Η Legambiente αναδεικνύει μια σειρά βιώσιμων εναλλακτικών λύσεων, όπως η εφαρμογή τεχνικών βιοελέγχου με φυσικές ουσίες – για παράδειγμα το πελαργονικό οξύ ως εναλλακτική του glyphosate –, οι καλλιεργητικές περιστροφές, οι χλωρές λίπανσεις, η προστασία των επικονιαστικών εντόμων και η ενίσχυση της αγροτικής βιοποικιλότητας. Παράλληλα, υποστηρίζει την ενδυνάμωση των μικρών, διαφανών εφοδιαστικών αλυσίδων που μειώνουν το περιβαλλοντικό αποτύπωμα και ενισχύουν τη σύνδεση μεταξύ παραγωγού και καταναλωτή.
Μεταξύ των προτάσεων που καταθέτει η Legambiente είναι η άμεση έγκριση του SUR σε επίπεδο ΕΕ, η ενίσχυση των συστημάτων παρακολούθησης, η θέσπιση σαφών ποινών για την παραγωγή και διακίνηση παράνομων φυτοφαρμάκων, καθώς και ουσιαστική στήριξη των αγροτών που επιλέγουν να μεταβούν στη βιολογική ή στην προηγμένη ολοκληρωμένη καλλιέργεια. Το dossier τονίζει ότι η πρόσβαση σε ασφαλή τρόφιμα δεν μπορεί να βασίζεται αποκλειστικά στους τελικούς ελέγχους ή στην «υπευθυνότητα» των καταναλωτών, αλλά απαιτεί μια συνολική δημόσια στρατηγική που θα ξεπερνά τις πιέσεις του αγροδιατροφικού λόμπι.
Τέλος, η οργάνωση ζητά ένα πλέγμα κινήτρων για τον βιολογικό τομέα: φορολογικές ελαφρύνσεις, μειωμένη φορολόγηση στα βιολογικά προϊόντα, απλοποίηση των διαδικασιών για τις επιχειρήσεις που υιοθετούν πρακτικές χαμηλού αντίκτυπου, καθώς και δέσμευση των δημόσιων φορέων να προμηθεύονται σταθερά τοπικά και ποιοτικά βιολογικά προϊόντα για τις συλλογικές δομές σίτισης. Η Legambiente υποστηρίζει ότι μόνο μέσα από τέτοιες πολιτικές μπορεί να υπάρξει πραγματική μεταμόρφωση της αγοράς, με όφελος τόσο για τους αγρότες όσο και για τους καταναλωτές, διασφαλίζοντας υγιεινά και προσιτά τρόφιμα για όλους.
Φωτογραφία άρθρου Shutterstock
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
