Έλεγχοι σε χριστουγεννιάτικα μπαχαρικά για το ενδεχόμενο επεξεργασίας με ιονίζουσα ακτινοβολία και για τη συμμόρφωσή τους με τις απαιτήσεις της ευρωπαϊκής και εθνικής νομοθεσίας σχετικά με την υποχρεωτική επισήμανση
Την περίοδο των Χριστουγέννων, μπαχαρικά όπως η κανέλα, το κάρδαμο, ο γλυκάνισος και το μοσχοκάρυδο αποτελούν σταθερό στοιχείο της προετοιμασίας του γιορτινού τραπεζιού και ιδιαίτερα της χριστουγεννιάτικης ζαχαροπλαστικής. Με δεδομένη τη μεγάλη κατανάλωση, το CVUA Karlsruhe και το Κεντρικό Εργαστήριο για τον Έλεγχο της Ακτινοβόλησης Τροφίμων προχώρησαν σε ελέγχους για το ενδεχόμενο επεξεργασίας αυτών των προϊόντων με ιονίζουσα ακτινοβολία.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Εσωτερικός πληροφοριοδότης αποκάλυψε παράνομη παραγωγή εξαιρετικού παρθένου ελαιολάδου
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Χημικές ουσίες «forever chemicals» σε θαλασσινά και άλλα τρόφιμα: Ανιχνεύσεις στο 7,2% των δειγμάτων του FDA το 2024
Στο πλαίσιο των ελέγχων εξετάστηκαν σκόνη κανέλας, ζάχαρη με κανέλα, καθώς και μείγματα μπαχαρικών για χριστουγεννιάτικα αρτοσκευάσματα. Η ακτινοβόληση επιτρέπεται για αποξηραμένα, αρωματικά βότανα και μπαχαρικά, θεωρείται επιστημονικά ασφαλής και εφαρμόζεται για τη μείωση παθογόνων μικροοργανισμών και την επιμήκυνση της διάρκειας ζωής των προϊόντων. Ωστόσο, σύμφωνα με τη νομοθεσία όταν ένα τρόφιμο ή συστατικό του έχει υποστεί ακτινοβόληση, αυτό πρέπει να αναγράφεται ρητά στη συσκευασία, ιδίως στα προσυσκευασμένα προϊόντα μέσω του καταλόγου συστατικών.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλούνται κατεψυγμένες πίτσες παγκόσμιας μάρκας μετά από κρούσματα τροφικών δηλητηριάσεων
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μεγάλη αύξηση στη χρήση στεροειδών από γυναίκες – Οι άγνωστες, σοβαρές και συχνά μη αναστρέψιμες παρενέργειες
Μέχρι στιγμής έχουν εξεταστεί οκτώ δείγματα, όλα χωρίς καμία ένδειξη ακτινοβόλησης στην επισήμανσή τους. Σε επτά από αυτά, οι εργαστηριακές αναλύσεις επιβεβαίωσαν ότι πράγματι δεν είχε εφαρμοστεί καμία επεξεργασία με ιονίζουσα ακτινοβολία. Σε ένα δείγμα σκόνης κανέλας, όμως, η ακτινοβόληση ανιχνεύθηκε αναλυτικά. Η συγκεκριμένη πρακτική ήταν νόμιμη, αλλά η απουσία σχετικής δήλωσης στη συσκευασία συνιστά παράβαση της υποχρέωσης ενημέρωσης του καταναλωτή.
Συνολικά, τα αποτελέσματα των ελέγχων δείχνουν ότι η αγορά των χριστουγεννιάτικων μπαχαρικών δεν παρουσιάζει εκτεταμένα προβλήματα. Οι καταναλωτές μπορούν να συνεχίσουν χωρίς ιδιαίτερη ανησυχία την παρασκευή των εορταστικών γλυκών τους, με τη διαπίστωση ότι οι περιπτώσεις μη συμμόρφωσης είναι μεμονωμένες και εντοπίζονται μέσω στοχευμένων και ουσιαστικών ελέγχων.
Η ακτινοβόληση τροφίμων στην Ελλάδα δεν είναι απαγορευμένη, αλλά δεν αποτελεί συνήθη πρακτική. Επιτρέπεται μόνο για πολύ συγκεκριμένα προϊόντα, ελέγχεται και πρέπει πάντα να δηλώνεται. Ο καταναλωτής στην Ελλάδα σπάνια θα συναντήσει ακτινοβολημένο τρόφιμο και, αν το συναντήσει, αυτό κατά κανόνα θα είναι εισαγόμενο.
Η ακτινοβόληση τροφίμων επιτρέπεται μόνο υπό αυστηρές προϋποθέσεις και μόνο για συγκεκριμένες κατηγορίες τροφίμων. Σε επίπεδο ΕΕ ισχύουν δύο βασικές οδηγίες: η 1999/2/ΕΚ, που θέτει το γενικό πλαίσιο, και η 1999/3/ΕΚ, που καθορίζει τη λεγόμενη «θετική λίστα» τροφίμων που επιτρέπεται να ακτινοβολούνται. Στην πράξη, σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η κοινή επιτρεπόμενη κατηγορία είναι τα αποξηραμένα αρωματικά βότανα, τα μπαχαρικά και τα φυτικά καρυκεύματα.
Η Ελλάδα έχει ενσωματώσει πλήρως αυτή τη νομοθεσία. Αυτό σημαίνει ότι:
– Η ακτινοβόληση τροφίμων δεν απαγορεύεται συνολικά, αλλά επιτρέπεται μόνο για τα τρόφιμα που προβλέπει η ευρωπαϊκή νομοθεσία.
– Η διαδικασία θεωρείται επιστημονικά ασφαλής, εφόσον εφαρμόζεται σωστά.
– Η επισήμανση είναι υποχρεωτική. Κάθε τρόφιμο που έχει ακτινοβοληθεί, ή περιέχει ακτινοβολημένο συστατικό, πρέπει να φέρει σαφή ένδειξη, όπως «ακτινοβολημένο» ή «επεξεργασμένο με ιονίζουσα ακτινοβολία». Αν η επισήμανση λείπει, το προϊόν θεωρείται μη συμμορφούμενο, ακόμη και αν η ίδια η ακτινοβόληση είναι νόμιμη.
