Ένα ένζυμο που χρησιμοποιείται στην επεξεργασία φρούτων και λαχανικών, στην παραγωγή κρασιού και ξιδιού κρασιού και στην παραγωγή εξευγενισμένων φυτικών ελαίων αξιολογήθηκε από την EFSA, η οποία κατέληξε ότι δεν εγείρει ανησυχία για την ασφάλεια υπό τις προβλεπόμενες συνθήκες χρήσης. Υπάρχει όμως μία σημαντική επιφύλαξη. Η ευρωπαϊκή αρχή αναφέρει ότι δεν μπορεί να αποκλειστεί ο κίνδυνος αλλεργικών αντιδράσεων, ιδιαίτερα σε άτομα που είναι αλλεργικά στη γύρη.
Πρόκειται για ένα σύνθετο παρασκεύασμα τεσσάρων ενζυμικών δραστηριοτήτων: Eνδο-πολυγαλακτουρονάσης, πηκτινεστεράσης, πηκτινολυάσης και ενδο-1,5-α-L-αραβινανάσης. Παράγεται από μη γενετικά τροποποιημένο στέλεχος μύκητα του γένους Aspergillus, το οποίο είχε δηλωθεί αρχικά ως Aspergillus niger, όμως τα διαθέσιμα γενετικά δεδομένα δεν επέτρεψαν στην EFSA να επιβεβαιώσει με βεβαιότητα το ακριβές είδος και γι’ αυτό στην αξιολόγηση αναφέρεται ως Aspergillus sp.
Πού χρησιμοποιείται το ένζυμο
Η αίτηση αφορούσε τέσσερις διαφορετικές διαδικασίες παραγωγής τροφίμων. Η πρώτη είναι η επεξεργασία φρούτων και λαχανικών για την παραγωγή χυμών, η δεύτερη η παραγωγή άλλων προϊόντων φρούτων και λαχανικών, η τρίτη η παραγωγή κρασιού και ξιδιού κρασιού και η τέταρτη η επεξεργασία ελιών για την παραγωγή εξευγενισμένων φυτικών ελαίων.
Το ένζυμο διασπά συστατικά των κυτταρικών τοιχωμάτων των φυτών, κυρίως πηκτίνες και αραβινάνες. Με αυτόν τον τρόπο διευκολύνει την επεξεργασία της πρώτης ύλης και μπορεί να βελτιώσει την απόδοση της παραγωγικής διαδικασίας. Στην παραγωγή χυμών και άλλων προϊόντων φρούτων και λαχανικών προστίθεται στον πολτό, ενώ στην οινοποίηση μπορεί να χρησιμοποιηθεί κατά την έκθλιψη και εκχύλιση των σταφυλιών, στη ζύμωση ή σε μεταγενέστερα στάδια όπως η διαύγαση, η παλαίωση και η διήθηση. Για την παραγωγή εξευγενισμένου ελαιολάδου χρησιμοποιείται στην επεξεργασία των ελιών, ενώ η EFSA αναφέρει ότι τα συνολικά οργανικά στερεά του ενζύμου απομακρύνονται κατά τη διαδικασία εξευγενισμού.
Η αξιολόγηση, πάντως, δεν καλύπτει την παραγωγή παρθένου ελαιολάδου. Η EFSA επισημαίνει ότι σύμφωνα με την ευρωπαϊκή νομοθεσία δεν επιτρέπεται η χρήση ενζύμων στην παραγωγή παρθένων ελαιολάδων.
Γιατί υπάρχει προειδοποίηση για τις αλλεργίες
Το σημείο που ξεχωρίζει στην αξιολόγηση αφορά τις πιθανές αλλεργικές αντιδράσεις. Η EFSA διαπίστωσε ότι η πολυγαλακτουρονάση και η πηκτινεστεράση σχετίζονται με γνωστά αλλεργιογόνα της γύρης από δέντρα, αγρωστώδη και ζιζάνια. Έχει επίσης περιγραφεί διασταυρούμενη αλλεργιογόνος δράση πολυγαλακτουρονάσης που προέρχεται από την ντομάτα. Με βάση τη διαθέσιμη βιβλιογραφία, η EFSA θεωρεί ότι υπάρχει κίνδυνος αλλεργικής αντίδρασης σε άτομα με αλλεργία στη γύρη μετά από διατροφική έκθεση στο συγκεκριμένο ένζυμο.
Παράλληλα, ο μύκητας Aspergillus είναι γνωστός για την πρόκληση αναπνευστικών αλλεργιών. Παρότι η βιομάζα του μικροοργανισμού απομακρύνεται κατά την παραγωγή, αλλεργιογόνες πρωτεΐνες μπορεί να περάσουν στο υλικό από το οποίο παράγεται το ένζυμο. Η EFSA εκτιμά ότι οι ποσότητες που θα μπορούσαν να παραμείνουν στα τελικά τρόφιμα είναι πολύ μικρές και συνήθως δεν αναμένεται να προκαλέσουν αλλεργική αντίδραση. Ωστόσο, δεν μπορεί να αποκλειστεί πλήρως ο κίνδυνος, ιδιαίτερα για ευαίσθητα άτομα.
Από την άλλη πλευρά, οι δοκιμές γονοτοξικότητας δεν έδειξαν ανησυχητικές επιδράσεις. Σε μελέτη 90 ημερών σε αρουραίους, το επίπεδο χωρίς παρατηρούμενες ανεπιθύμητες επιδράσεις ήταν 708 mg συνολικών οργανικών στερεών ανά κιλό σωματικού βάρους την ημέρα. Η υψηλότερη εκτιμώμενη διατροφική έκθεση, όταν συνυπολογίζονται οι σχετικές χρήσεις, ήταν 3,570 mg/kg σωματικού βάρους την ημέρα στο 95ο εκατοστημόριο για παιδιά. Η σύγκριση των δύο τιμών έδωσε περιθώριο έκθεσης τουλάχιστον 198 για τις επιμέρους ηλικιακές ομάδες, ενώ όταν εξαιρείται η παραγωγή χυμών, το περιθώριο φτάνει τουλάχιστον το 325.
Με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία, η EFSA καταλήγει ότι το ένζυμο δεν εγείρει ανησυχία για την ασφάλεια στις τρεις αξιολογημένες διαδικασίες, δηλαδή στην παραγωγή προϊόντων φρούτων και λαχανικών εκτός χυμών, στην παραγωγή κρασιού και ξιδιού κρασιού και στην παραγωγή εξευγενισμένων φυτικών ελαίων. Η χρήση στην παραγωγή χυμών εξαιρέθηκε από το τελικό συμπέρασμα, καθώς η συγκεκριμένη δραστηριότητα ενζύμου δεν επιτρέπεται για την επεξεργασία φρούτων με σκοπό την παραγωγή χυμού στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η έρευνα δημοσιεύθηκε στο περιοδικό EFSA Journal.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Το «τέλος» του ολόκληρου κοτόπουλου: Γιατί οι καταναλωτές προτιμούν τα παρασκευάσματα αγνοώντας τους κινδύνους
- Ανακαλούνται χύμα καρότα με μη εγκεκριμένο φυτοφάρμακο – Έχει ταξινομηθεί ως τοξικό για την αναπαραγωγή και ύποπτο για καρκινογόνο δράση
- Πανετόνε: Ακόμη δεν μπήκαν στα ράφια και αποσύρονται – Το πρόβλημα ανάπτυξης μούχλας στα αρτοσκευάσματα ακόμη και πριν την ημερομηνία λήξης
- Τέλος τα μετρητά στις πληρωμές των courier – Τι προβλέπει το νομοσχέδιο και ποιο πρόστιμο προβλέπεται για όσους δέχονται μετρητά
