Ευρωπαϊκό μπλόκο σε τουρκικά αμπελόφυλλα: Εντοπίστηκαν επτά διαφορετικά φυτοφάρμακα με υπερβάσεις έως και 94 φορές πάνω από τα επιτρεπτά όρια

Σειρά σοβαρών παραβάσεων σχετικά με τα επίπεδα υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων σε τρόφιμα από την Τουρκία φέρνει στο φως η πρόσφατη κοινοποίηση του ευρωπαϊκού συστήματος ταχείας προειδοποίησης για τα τρόφιμα και τις ζωοτροφές (RASFF). Η ειδοποίηση με αριθμό αναφοράς 2026.8536, η οποία εκδόθηκε στις 25 Σεπτεμβρίου 2026 από τις αρμόδιες αρχές της Γερμανίας, αφορά φορτίο με αμπελόφυλλα σε άλμη, προέλευσης Τουρκίας, το οποίο διακινήθηκε μέσω Ολλανδίας.

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αποσύρεται βούτυρο με επικίνδυνο βακτήριο που προκαλεί από γαστρεντερίτιδα μέχρι πρόβλημα στα νεφρά – Γιατί το βούτυρο αν και θεωρείται «ανθεκτικό» παραμένει ευάλωτο;

Οι αναλύσεις που πραγματοποιήθηκαν στις αρχές Σεπτεμβρίου 2026 αποκάλυψαν την ταυτόχρονη παρουσία επτά διαφορετικών δραστικών ουσιών (φυτοφαρμάκων), όλων σε συγκεντρώσεις που ξεπερνούν σημαντικά τα ανώτατα επιτρεπτά όρια υπολειμμάτων (MRLs) της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η πιο ανησυχητική περίπτωση αφορά τη δραστική ουσία Azoxystrobin, η οποία ανιχνεύθηκε σε συγκέντρωση 0,94 mg/kg, τη στιγμή που το νόμιμο όριο ορίζεται σε μόλις 0,01 mg/kg, καταγράφοντας μια τεράστια υπερβαση κατά 94 φορές.

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αλτσχάιμερ: Το αίμα «μιλά» για τη νόσο – Ποιοι πρέπει να κάνουν τις νέες αιματολογικές εξετάσεις και ποιοι όχι

Παράλληλα, εξαιρετικά υψηλές υπερβάσεις διαπιστώθηκαν και σε άλλα ευρέως χρησιμοποιούμενα μυκητοκτόνα. Η ουσία Difenoconazole εντοπίστηκε στα 0,98 mg/kg με ανώτατο επιτρεπτό όριο τα 0,05 mg/kg (δηλαδή 19,6 φορές πάνω από το όριο), ενώ η ουσία Folpet καταγράφηκε στα 0,60 mg/kg έναντι επιτρεπόμενου ορίου 0,030 mg/kg (20 φορές πάνω από το όριο). Η λίστα των επιβλαβών ουσιών συμπληρώνεται από τα Dithiocarbamates με συγκέντρωση 0,14 mg/kg (όριο 0,05 mg/kg – 2,8 φορές πάνω), το Fluopyram στα 0,027 mg/kg (όριο 0,01 mg/kg – 2,7 φορές πάνω), το Flutriafol στα 0,027 mg/kg (όριο 0,010 mg/kg – 2,7 φορές πάνω) και το Trifloxystrobin στα 0,022 mg/kg (όριο 0,01 mg/kg – 2,2 φορές πάνω).

Η αξιολόγηση των αρχών κατέταξε το περιστατικό ως ενδεχόμενο κίνδυνο για τη δημόσια υγεία. Για την αντιμετώπιση της κατάστασης και την προστασία των καταναλωτών, η Γερμανία προχώρησε άμεσα σε ανάκληση του προϊόντος από τους καταναλωτές (recall from consumer) και παράλληλα ενημέρωσε τις εμπλεκόμενες αρμόδιες αρχές, ενώ η Ολλανδία σημειώθηκε ως χώρα που καλείται να προβεί σε περαιτέρω ενέργειες παρακολούθησης (follow-up).

Οι πιθανές επιπτώσεις των επτά φυτοφαρμάκων στην ανθρώπινη υγεία

Η ταυτόχρονη παρουσία πολλαπλών υπολειμμάτων μυκητοκτόνων σε ένα τρόφιμο εγείρει σημαντικούς προβληματισμούς στην τοξικολογία, καθώς πέρα από την μεμονωμένη δράση κάθε ουσίας, η επιστημονική κοινότητα μελετά εντατικά τις πιθανές συνέργειες («τοξικό κοκτέιλ»). Τα επιστημονικά δεδομένα για τις επτά δραστικές ουσίες που ανιχνεύθηκαν στα τουρκικά αμπελόφυλλα προέρχονται από τις επίσημες αξιολογήσεις της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA), του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Χημικών Προϊόντων (ECHA) και της Αμερικανικής Υπηρεσίας Προστασίας Περιβάλλοντος (US EPA).

Η ουσία Azoxystrobin, η οποία κατέγραψε τη μεγαλύτερη υπέρβαση, ανήκει στην ομάδα των στρομπιλουρινών. Σύμφωνα με την αξιολόγηση της EFSA (European Food Safety Authority), παρουσιάζει χαμηλή οξεία τοξικότητα, αλλά σε υψηλές συγκεντρώσεις ή χρόνια έκθεση συνδέεται με ερεθισμούς του γαστρεντερικού συστήματος και ήπιες ηπατικές διαταραχές, ενώ ο ECHA την κατατάσσει ως πολύ τοξική για τους υδρόβιους οργανισμούς.

Το Difenoconazole είναι ένα τριαζολικό μυκητοκτόνο με ευρύτερη συστημική δράση. Οι επιστημονικές εκθέσεις του ECHA (European Chemicals Agency) επισημαίνουν ότι η ουσία αυτή έχει ταξινομηθεί ως ύποπτη για πρόκληση βλαβών στο ήπαρ μετά από παρατεταμένη ή επαναλαμβανόμενη έκθεση. Επιπλέον, μελέτες που αξιολογούνται από την US EPA (United States Environmental Protection Agency) κατατάσσουν ορισμένα τριαζόλια στις ουσίες με πιθανή διαταραχή του ενδοκρινικού συστήματος (ενδοκρινικοί διαταράκτες).

Η ουσία Folpet παρουσιάζει ιδιαίτερο τοξικολογικό ενδιαφέρον. Σύμφωνα με την ταξινόμηση του ECHA, το Folpet είναι ύποπτο για πρόκληση καρκινογένεσης (Category 2 carcinogen) και μπορεί να προκαλέσει σοβαρό οφθαλμικό ερεθισμό ή αλλεργική δερματική αντίδραση. Η EFSA έχει ορίσει αυστηρά όρια ασφαλείας λόγω των ευρημάτων σε ζώα εργαστηρίου που σχετίζονται με εντερικές αλλοιώσεις.

Τα Dithiocarbamates (διθειοκαρβαμιδικά) αποτελούν μια ευρεία κατηγορία μυκητοκτόνων των οποίων ο βασικός μεταβολίτης, η αιθυλενοθειουρία (ETU), έχει μελετηθεί εκτενώς. Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ερευνών για τον Καρκίνο (IARC), οι ενώσεις αυτές και οι μεταβολίτες τους σχετίζονται με τοξικότητα στον θυρεοειδή αδένα, καθώς παρεμβαίνουν στη σύνθεση των θυρεοειδικών ορμονών, ενώ σε υψηλές δόσεις εμφανίζουν νευροτοξικές ιδιότητες.

Το Fluopyram είναι ένα νεότερης γενιάς μυκητοκτόνο. Η επιστημονική αξιολόγηση της EFSA υπογραμμίζει ότι ο κύριος στόχος της τοξικότητάς του σε μακροχρόνιες μελέτες είναι το ήπαρ και ο θυρεοειδής, όπου παρατηρήθηκε υπερπλασία κυττάρων σε υψηλές δόσεις δοκιμών.

Το Flutriafol, άλλο ένα τριαζολικό μυκητοκτόνο, επιβαρύνει παρόμοια το ηπατικό σύστημα. Η EFSA αναφέρει στις αξιολογήσεις της ότι η χρόνια χορήγηση οδηγεί σε αυξημένο βάρος ήπατος και ηπατική τοξικότητα, ενώ ερευνώνται οι πιθανές επιδράσεις του στην αναπαραγωγική υγεία.

Τέλος, το Trifloxystrobin, που επίσης ανήκει στις στρομπιλουρίνες, κατατάσσεται από τον ECHA ως ουσία που μπορεί να προκαλέσει αλλεργική δερματική αντίδραση. Παρά τη χαμηλή οξεία τοξικότητά του στον άνθρωπο, η παρουσία του παράλληλα με άλλα έξι φυτοφάρμακα επιβαρύνει τη συνολική τοξικολογική εικόνα του προϊόντος.

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

• Συναγερμός για 1 τόνο λουκάνικα: Ανακαλούνται εσπευσμένα μετά από καταγγελίες για κομμάτια πλαστικού
• «Διακόψτε τη χρήση αμέσως!» – Κατεπείγουσα ειδοποίηση κινδύνου για συμπληρώματα διατροφής που πωλούνται και στην Ελλάδα (φωτογραφία)
• Ορυκτέλαια στο ελαιόλαδο: Τα ανησυχητικά αποτελέσματα νέας έρευνας και το νομοθετικό «παράθυρο» της Ευρώπης που γλιτώνει τις εταιρείες από τις αποσύρσεις
• Tέλος στο «πράσινο» ξέπλυμα: Ποιους ισχυρισμούς δεν θα μπορούν να χρησιμοποιούν από τις 27 Σεπτεμβρίου οι εταιρείες χωρίς επιστημονική απόδειξη
• Ανακαλούνται μοτοσυκλέτες BMW – Η ανακοίνωση της Γενικής Γραμματείας Βιομηχανίας
• Μαγνήσιο: Οι κίνδυνοι και οι παρενέργειες που πρέπει να γνωρίζετε
• Πώς θα στεγνώσετε τα ρούχα σας σωστά σε εσωτερικό χώρο όταν έξω βρέχει

Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.