Νέα έκθεση της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων εντοπίζει ποιοι κτηνοτρόφοι υποτιμούν τον κίνδυνο της υψηλής παθογονικότητας γρίπης των πτηνών
Η υψηλής παθογονικότητας γρίπη των πτηνών (HPAI) παραμένει μια από τις σοβαρότερες απειλές για την κτηνοτροφία στην Ευρώπη και παγκοσμίως. Τα εκτεταμένα κρούσματα σε εκτρεφόμενα και άγρια πτηνά δεν σταμάτησαν να επεκτείνονται, και η ανησυχία για τη δημόσια υγεία μεγαλώνει παράλληλα με τον κίνδυνο για τα ζώα. Η EFSA, κατόπιν αιτήματος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ανέλαβε να μελετήσει ένα ερώτημα που δεν είναι τεχνικό αλλά ανθρώπινο: Γιατί οι συστάσεις βιοασφάλειας δεν εφαρμόζονται από όλους και πώς μπορεί να βελτιωθεί η επικοινωνία κινδύνου.
Το εύρημα που ξεχωρίζει στην έκθεση είναι η ασυμφωνία μεταξύ γνώσης και συμπεριφοράς. Οι Ευρωπαίοι κτηνοτρόφοι και οι εμπλεκόμενοι επαγγελματίες δηλώνουν υψηλά επίπεδα ευαισθητοποίησης για τη γρίπη των πτηνών και τη βιοασφάλεια, και η αντίληψη κινδύνου είναι γενικά υψηλή σε όλες τις κατηγορίες. Παρά ταύτα, η υιοθέτηση των συνιστώμενων μέτρων παραμένει ανεπαρκής σε συγκεκριμένες ομάδες.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πώς να καταναλώνετε τα αυγά για να απορροφά ο οργανισμός περισσότερη βιταμίνη D
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πράσινο τσάι ή μάτσα; Τι λέει η επιστήμη για το ποιο έχει περισσότερα αντιοξειδωτικά
Η κατηγορία που παρουσιάζει το μεγαλύτερο έλλειμμα είναι οι κτηνοτρόφοι αυλής και μικρής κλίμακας. Σε αυτούς, η αντίληψη κινδύνου είναι χαμηλότερη σε σύγκριση με όλες τις άλλες ομάδες, εν μέρει λόγω χαμηλότερων επιπέδων γνώσης. Το αποτέλεσμα είναι περιορισμένη εφαρμογή των μέτρων, ακριβώς σε μια κατηγορία εκτροφής που είναι δύσκολο να ελεγχθεί και παρακολουθηθεί συστηματικά.
Η έκθεση δεν αρκείται στη διάγνωση αλλά προχωρά σε τμηματοποίηση του κοινού ως βάση για στοχευμένη επικοινωνία. Έξι διακριτές ομάδες αναδείχθηκαν από την ανάλυση. Πρώτη, οι έμπειροι κτηνοτρόφοι που διαχειρίζονται μεσαίες ή μεγάλες οικογενειακές επιχειρήσεις. Δεύτερη, οι λιγότερο έμπειροι κτηνοτρόφοι της ίδιας κλίμακας. Τρίτη, οι διευθυντές μεγάλων μη οικογενειακών εκμεταλλεύσεων. Τέταρτη, οι μικροί ή πολύ μικροί ημιαυτάρκεις παραγωγοί. Πέμπτη, το επιχειρησιακό προσωπικό που εργάζεται επί τόπου στις εκμεταλλεύσεις. Έκτη, οι τεχνικοί σύμβουλοι που επισκέπτονται τις εκτροφές.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Χαμηλά λιπαρά ή χαμηλοί υδατάνθρακες; Η μεγάλη μελέτη που κλείνει μια δεκαετή διαμάχη
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Γιατί δεν πρέπει να πίνετε χυμό με άδειο στομάχι το πρωί
Κάθε ομάδα έχει διαφορετικό βαθμό επιθυμίας, ευαισθητοποίησης, γνώσης και ικανότητας να υιοθετήσει ασφαλείς πρακτικές. Αυτές οι διαφορές δεν είναι αδυναμίες που πρέπει να γεφυρωθούν με το ίδιο μήνυμα για όλους, αλλά σημεία εκκίνησης για διαφορετικές επικοινωνιακές στρατηγικές.
Ένα από τα πιο σαφή συμπεράσματα της έκθεσης αφορά τον ρόλο της κτηνιατρικής κοινότητας. Οι κτηνίατροι αναδεικνύονται ως ο κεντρικός κρίκος της επικοινωνίας βιοασφάλειας για τον πτηνοτροφικό κλάδο, ιδίως για τις μεσαίες και μεγάλες εκτροφές. Εμπιστεύονται, έχουν τακτική επαφή με τους παραγωγούς και μπορούν να μεταφέρουν μηνύματα που γίνονται αποδεκτά με τρόπο που οι επίσημες κρατικές ανακοινώσεις συχνά δεν καταφέρνουν. Παράλληλα, η έκθεση αναγνωρίζει ότι και άλλοι φορείς, από εμπόρους εισροών έως τεχνικούς αντιπροσώπους και συνεταιριστικές δομές, διαδραματίζουν ρόλο και μπορούν να αξιοποιηθούν σε στοχευμένες εκστρατείες ευαισθητοποίησης.
