Πώς τα μικροπλαστικά ταξιδεύουν από τη γεωργία και τα βοοειδή στον ανθρώπινο οργανισμό, απειλώντας την υγεία και το περιβάλλον
Οι μικροπλαστικές ουσίες, που χρησιμοποιούνται εκτεταμένα στη γεωργία και καταλήγουν ανεξέλεγκτα στο περιβάλλον, ακολουθούν διαδρομές πολύ πιο σύνθετες και ανησυχητικές απ’ όσο πιστευόταν μέχρι σήμερα. Από τα χωράφια και τις ζωοτροφές περνούν στα ζώα εκτροφής, από εκεί στα θαλάσσια οικοσυστήματα και τελικά επιστρέφουν στον άνθρωπο μέσω της τροφικής αλυσίδας. Δύο νέες επιστημονικές μελέτες, δημοσιευμένες σχεδόν ταυτόχρονα, ρίχνουν φως σε αυτή την αλυσίδα μεταφοράς, με συμπεράσματα που κάθε άλλο παρά καθησυχαστικά είναι.
Η πρώτη έρευνα, που δημοσιεύτηκε στο Journal of Hazardous Materials, εξετάζει τι συμβαίνει όταν οι μικροπλαστικές ουσίες εισέρχονται στο πεπτικό σύστημα των μηρυκαστικών, όπως οι αγελάδες. Επιστήμονες από πανεπιστήμια της Φινλανδίας, της Ελβετίας και της Γερμανίας αναπαρήγαγαν στο εργαστήριο τις συνθήκες του μηρυκαστικού στομάχου, χρησιμοποιώντας υγρό από το μεγαλύτερο τμήμα του στομάχου των αγελάδων που είχαν τραφεί με κριθάρι ή σανό. Το υγρό αυτό ήρθε σε επαφή με πέντε από τα πιο συνηθισμένα πλαστικά που χρησιμοποιούνται στη γεωργία, σε διαφορετικές συγκεντρώσεις και μεγέθη σωματιδίων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Κάρπαθος: Δεν ήξερες τι αγόραζες – Πρόστιμο 3.500 ευρώ για παραβάσεις στο μέλι
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Χρήσιμο: Τι μπορεί να κάνει ένας Έλληνας καταναλωτής όταν αντιμετωπίζει πρόβλημα με διαδικτυακή αγορά στην ΕΕ
Σε αντίθεση με την έως τώρα επικρατούσα άποψη ότι οι μικροπλαστικές ουσίες περνούν από το πεπτικό σύστημα αναλλοίωτες, τα αποτελέσματα έδειξαν ότι καμία από τις πλαστικές ύλες δεν παρέμεινε αδρανής. Όλες επηρέασαν τη διαδικασία της ζύμωσης και τη λειτουργία του μικροβιώματος, μειώνοντας την παραγωγή αερίων και τη συνολική πεπτική δραστηριότητα. Παράλληλα, μέρος των πλαστικών φάνηκε να διασπάται σε ακόμη μικρότερα σωματίδια, τα οποία μπορούν ευκολότερα να εναποτεθούν στους ιστούς των ζώων. Ιδιαίτερα στις δοκιμές που σχετίζονταν με διατροφή πλούσια σε κριθάρι, παρατηρήθηκαν ενδείξεις έντονου μικροβιακού στρες, με αύξηση πρωτεϊνών που σχετίζονται με την κυτταρική καταπόνηση και μείωση εκείνων που συμμετέχουν στον μεταβολισμό σακχάρων και αμινοξέων.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι το πεπτικό σύστημα των βοοειδών λειτουργεί ουσιαστικά σαν ένας βιοαντιδραστήρας που αποδομεί τις μικροπλαστικές ουσίες. Τα τροποποιημένα αυτά σωματίδια επιστρέφουν στη συνέχεια στο περιβάλλον και, με μεγάλη πιθανότητα, φτάνουν και στον άνθρωπο μέσω της κατανάλωσης κρέατος και γαλακτοκομικών προϊόντων. Το συμπέρασμα είναι σαφές: απαιτείται δραστικός περιορισμός της χρήσης πλαστικών στη γεωργία και καλύτερη διαχείριση των υλικών που καταλήγουν στις ζωοτροφές.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τι συμβαίνει στο σώμα μας όταν τρώμε αβοκάντο
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μπορεί το Χριστουγεννιάτικο δέντρο να μας προκαλεί αλλεργία;
Η δεύτερη μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό PNAS, επικεντρώνεται στις θαλάσσιες επιπτώσεις των μικροπλαστικών και ειδικότερα στις ποσότητες που αποδεικνύονται θανατηφόρες για τα ζώα. Ερευνητές της οργάνωσης Ocean Conservancy ανέλυσαν περισσότερες από 10.000 νεκροψίες θαλάσσιων ζώων από όλο τον κόσμο, συμπεριλαμβανομένων πουλιών, χελωνών και θαλάσσιων θηλαστικών. Για κάθε ζώο ήταν γνωστή τόσο η ποσότητα πλαστικού που είχε καταπιεί όσο και η αιτία θανάτου.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι θανατηφόρες δόσεις πλαστικού είναι πολύ μικρότερες απ’ όσο θεωρούνταν μέχρι σήμερα. Για ένα θαλασσοπούλι μεσαίου μεγέθους, η κατάποση ποσότητας πλαστικού αντίστοιχης με λίγους κύβους ζάχαρης μπορεί να αποβεί μοιραία. Στις θαλάσσιες χελώνες, ποσότητες συγκρίσιμες με δύο μπάλες του μπέιζμπολ αρκούν για να προκαλέσουν θάνατο, ενώ στα μικρά κητώδη, όπως οι φώκες, αρκεί όγκος πλαστικού αντίστοιχος με μια μπάλα ποδοσφαίρου. Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι ότι πολύ μικρότερες ποσότητες αρκούν για να οδηγήσουν στον θάνατο το 50% των ζώων που εκτίθενται.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Επεκτείνεται και σε άλλες χώρες η ανάκληση τσαγιού λόγω σαλμονέλας – Η μάρκα πωλείται και στην Ελλάδα
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλείται σοκολάτα πολυτελείας – Το σοβαρό λάθος του προμηθευτή
Η ανάλυση έδειξε επίσης ότι διαφορετικοί τύποι πλαστικού είναι πιο επικίνδυνοι για διαφορετικές ομάδες ζώων, με τα σκληρά και ελαστικά υλικά να αποδεικνύονται ιδιαίτερα επιβλαβή για τα πουλιά και τις χελώνες, ενώ τα μαλακά πλαστικά και τα αλιευτικά εργαλεία προκαλούν σοβαρές βλάβες στα θαλάσσια θηλαστικά. Συνολικά, ένα στα πέντε ζώα που εξετάστηκαν περιείχε πλαστικό στο πεπτικό του σύστημα, ενώ πολλά από αυτά ανήκαν ήδη σε είδη που απειλούνται με εξαφάνιση.
Τα ευρήματα ενισχύουν την ανησυχία ότι τα μικροπλαστικά δεν απειλούν μόνο τη βιοποικιλότητα και τη σταθερότητα των τροφικών αλυσίδων, αλλά και την ανθρώπινη υγεία. Καθώς η πλαστική ρύπανση εξακολουθεί να αυξάνεται, οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι χωρίς άμεσες και ουσιαστικές παρεμβάσεις, οι συνέπειες θα συνεχίσουν να επιστρέφουν σε εμάς, μέσα από τα τρόφιμα που καταναλώνουμε και τα οικοσυστήματα από τα οποία εξαρτόμαστε.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τσουχτερό πρόστιμο σε εργοστάσιο που άλλαζε ημερομηνίες λήξης στα τρόφιμα – Τροφοδοτούσε ακόμη και αεροπορικές εταιρείες
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Γελάστε είναι… θεραπευτικό! Τι υποστηρίζουν επιστημονικές μελέτες για την επίδραση του γέλιου σε εγκέφαλο, καρδιά και πνεύμονες
Φωτογραφία άρθρου Shutterstock
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
