Επιδημία σιγκέλλωσης που συνδέθηκε με κατανάλωση λαχανοσαλάτας coleslaw από κατάστημα takeaway στη Νότια Ουαλία με 52 κρούσματα και σοβαρές επιπτώσεις στη δημόσια υγεία
Νέα επιστημονική μελέτη αναλύει την εκτεταμένη επιδημία γαστρεντερικής νόσου που συνδέθηκε με κατανάλωση λαχανοσαλάτας από συγκεκριμένο κατάστημα takeaway στη Νότια Ουαλία. Συνολικά 52 άτομα εμφάνισαν συμπτώματα γαστρεντερίτιδας με αιτιολογικό παράγοντα τη Shigella flexneri ορότυπο 2a σύμφωνα με εργαστηριακή επιβεβαίωση. Τα περισσότερα κρούσματα παρουσίασαν διάρροια πυρετό και εμέτους ενώ σημαντικό ποσοστό εμφάνισε αιματηρή διάρροια και χρειάστηκε νοσηλεία. Η ηλικία των ασθενών κυμάνθηκε από 1 έως 75 έτη και σχεδόν όλοι είχαν καταναλώσει τρόφιμα από το ίδιο κατάστημα στις 10 και 11 Φεβρουαρίου με έναρξη συμπτωμάτων εντός 24 έως 48 ωρών.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ζάχαρη με απαγορευμένες χρωστικές – Ενημέρωση από το Ευρωπαϊκό Σύστημα Ασφάλειας τροφίμων
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Επτά παιδιά που έπαιζαν μαζί δηλητηριάστηκαν από τρόφιμα – Τα δύο έχασαν τη ζωή τους
Η διερεύνηση ξεκίνησε μετά τον εντοπισμό συστάδας θετικών δειγμάτων κοπράνων σε τοπικό μικροβιολογικό εργαστήριο και ακολούθησε επιδημιολογική και περιβαλλοντική έρευνα από τις αρμόδιες αρχές δημόσιας υγείας. Πραγματοποιήθηκε μελέτη ασθενών μαρτύρων με συμμετοχή 31 ασθενών και 29 υγιών καταναλωτών που είχαν φάει από το ίδιο κατάστημα. Η στατιστική ανάλυση έδειξε ισχυρή συσχέτιση της νόσησης με την κατανάλωση σαλάτας coleslaw ενώ η ταυτόχρονη κατανάλωση ωμού λάχανου αύξανε περαιτέρω την πιθανότητα λοίμωξης. Πρόκειται για σαλάτα ωμών λαχανικών με βασικό συστατικό το ψιλοκομμένο λάχανο συνήθως λευκό και συχνά καρότο. Καταναλώνεται κρύα και θεωρείται τρόφιμο έτοιμο προς κατανάλωση χωρίς θερμική επεξεργασία γεγονός που την καθιστά ευαίσθητη σε μικροβιακή επιμόλυνση αν δεν τηρηθούν αυστηροί κανόνες υγιεινής και ψύξης. Τα δείγματα κοπράνων από το προσωπικό του καταστήματος ήταν αρνητικά ωστόσο η γενετική ανάλυση των στελεχών έδειξε υψηλό βαθμό ομοιότητας γεγονός που υποδεικνύει κοινή πηγή έκθεσης.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Φαγητά με κοτόπουλο: Μπορούμε να μολυνθούμε από γρίπη των πτηνών; – Ερωτήσεις και απαντήσεις από το BFR
Οι περιβαλλοντικοί έλεγχοι στο κατάστημα κατέγραψαν ελλείψεις στην υγιεινή των χεριών και στον καθαρισμό εξοπλισμού καθώς και ανεπαρκή έλεγχο θερμοκρασίας σε ψυκτικούς θαλάμους. Διαπιστώθηκε ότι τα λαχανικά και το coleslaw παρασκευάζονταν καθημερινά επιτόπου και αποθηκεύονταν στο ίδιο ψυγείο γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο διασταυρούμενης επιμόλυνσης μεταξύ ωμών και έτοιμων προς κατανάλωση τροφίμων. Η Shigella μεταδίδεται κυρίως μέσω κοπρανοστοματικής οδού έχει εξαιρετικά χαμηλή μολυσματική δόση και μπορεί να επιβιώσει σε όξινα τρόφιμα και σε επιφάνειες για μεγάλα χρονικά διαστήματα.
Οι επιδημίες Shigella που προκαλούνται από υπαλλήλους εστιατορίων δεν είναι πολύ συχνές, αλλά συμβαίνουν και όταν συμβούν έχουν σοβαρές επιπτώσεις. Υπενθυμίζεται η περίπτωση 8 κρουσμάτων σιγκέλωσης σε πελάτες εστιατορίου στη περιοχή Elks Lodge στην κομητεία Eureka της Καλιφόρνια. Ενδιαφέρον προκαλεί όμως και μία περίπτωση μαζικής τροφικής δηλητηρίασης σε γάμο τστις ΗΠΑ όπου αιτία ήταν τα σπαράγγια και όπως διαπιστώθηκε ήταν μολυσμένα με Shigella flexneri τύπου 3a. Από τους 263 καλεσμένους, οι 112 (σχεδόν όλοι είχαν καταναλώσει σπαράγγια) αρρώστησαν και οι 10 χρειάστηκε να νοσηλευτούν. Εκτός από τα σπαράγγια η έρευνα που ακολούθησε έδειξε και κακή υγιεινή από την πλευρά του χειριστή τροφίμων ως «πιθανή αιτία μόλυνσης».
Η μελέτη αναδεικνύει την ανάγκη αυστηρής εφαρμογής συστημάτων αυτοελέγχου HACCP με έμφαση στην υγιεινή του προσωπικού στον διαχωρισμό ωμών και έτοιμων τροφίμων στον αποτελεσματικό καθαρισμό εξοπλισμού και στον συνεχή έλεγχο θερμοκρασιών. Η έγκαιρη εκπαίδευση των χειριστών τροφίμων και η άμεση απομάκρυνση εργαζομένων με συμπτώματα γαστρεντερίτιδας αποτελούν κρίσιμα μέτρα πρόληψης.
Το κανονιστικό πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποδίδει την πρωταρχική ευθύνη για την ασφάλεια των τροφίμων στους υπεύθυνους επιχειρήσεων τροφίμων. Ο Κανονισμός ΕΚ 178 2002 απαιτεί τη διάθεση μόνο ασφαλών τροφίμων στην αγορά και προβλέπει την άμεση απόσυρση και ανάκληση προϊόντων όταν υπάρχει κίνδυνος για τη δημόσια υγεία καθώς και την ενημέρωση των αρμόδιων αρχών και των καταναλωτών. Παράλληλα οι επιχειρήσεις οφείλουν να τεκμηριώνουν διαδικασίες ιχνηλασιμότητας ώστε να είναι δυνατός ο ταχύς εντοπισμός της πηγής σε περίπτωση συμβάντος.
Για τους καταναλωτές η σιγκέλλωση μπορεί να προκαλέσει σοβαρή νόσο με αφυδάτωση, αιμορραγική διάρροια και σε ευάλωτες ομάδες επιπλοκές που απαιτούν νοσοκομειακή φροντίδα. Η προστασία βασίζεται στην επιλογή επιχειρήσεων που τηρούν κανόνες υγιεινής στην αποφυγή κατανάλωσης ωμών ή κακώς συντηρημένων σαλατών όταν υπάρχουν αμφιβολίες και στην άμεση αναζήτηση ιατρικής βοήθειας σε περίπτωση έντονων γαστρεντερικών συμπτωμάτων μετά από κατανάλωση έτοιμων τροφίμων. Η συγκεκριμένη επιδημία καταγράφεται ως χαρακτηριστικό παράδειγμα τροφιμογενούς μετάδοσης Shigella σε περιβάλλον μαζικής εστίασης με σημαντικές επιπτώσεις στη δημόσια υγεία.
Σύνδεσμος για την επιστημονική δημοσίευση https://www.cambridge.org/core/journals/epidemiology-and-infection/article/large-shigella-flexneri-outbreak-linked-to-a-takeaway-south-wales-a-casecontrol-study/3D22C1F34619A4D10A755B103344B8D0
Φωτογραφία άρθρου shutterstock
