Το Μονακό προχωρά σε ένα ακόμη σημαντικό βήμα για τον περιορισμό των πλαστικών μίας χρήσης, θέτοντας από την 1η Σεπτεμβρίου 2026 σε ισχύ νέα απαγόρευση για συγκεκριμένες πλαστικές συσκευασίες τροφίμων. Η ρύθμιση αφορά κυρίως κουτιά, δίσκους και μπολ που χρησιμοποιούνται για έτοιμα γεύματα τα οποία διατίθενται για άμεση κατανάλωση, είτε καταναλώνονται στο κατάστημα είτε μεταφέρονται για κατανάλωση εκτός αυτού.
Η απαγόρευση βασίζεται στο υπουργικό διάταγμα 2026 129, το οποίο είχε θεσπιστεί τον Μάρτιο, και στοχεύει σε συσκευασίες που έχουν πολύ σύντομη διάρκεια χρήσης πριν καταλήξουν στα απορρίμματα. Στο πεδίο εφαρμογής περιλαμβάνονται τρόφιμα που δεν χρειάζονται μαγείρεμα ή βράσιμο πριν από την κατανάλωση, ενώ η ρύθμιση καλύπτει προϊόντα που πωλούνται άμεσα ή διαθέτουν ημερομηνία ανάλωσης έως τρεις ημέρες. Έτσι, το μέτρο επηρεάζει ένα σημαντικό μέρος των συσκευασιών που χρησιμοποιούνται από εστιατόρια, καταστήματα γρήγορης εστίασης και επιχειρήσεις που διαθέτουν φαγητό σε πακέτο.
Ποιες συσκευασίες επηρεάζονται
Στο επίκεντρο βρίσκονται πλαστικά κουτιά, δίσκοι, σκεύη και μπολ σαλάτας μίας χρήσης που χρησιμοποιούνται για έτοιμα γεύματα. Η απαγόρευση δεν περιορίζεται στην κατανάλωση μέσα σε ένα εστιατόριο, αλλά επεκτείνεται και στα προϊόντα που προορίζονται για μεταφορά και κατανάλωση εκτός καταστήματος. Με αυτόν τον τρόπο, η νέα ρύθμιση καλύπτει μεγάλο μέρος της συσκευασίας που συνδέεται με το φαγητό σε πακέτο, έναν τομέα όπου η χρήση πλαστικών δοχείων μίας χρήσης έχει παραμείνει ιδιαίτερα διαδεδομένη. Το μέτρο αφορά επίσης συσκευασμένα προϊόντα με πολύ μικρή διάρκεια ζωής, όταν αυτά προορίζονται για άμεση πώληση και κατανάλωση. Η λογική της ρύθμισης είναι να περιοριστεί η χρήση πλαστικού σε περιπτώσεις όπου το υλικό χρησιμοποιείται για λίγες μόνο ώρες ή ημέρες και στη συνέχεια απορρίπτεται. Παράλληλα, οι επιχειρήσεις καλούνται να στραφούν σε άλλες λύσεις, μεταξύ των οποίων επαναχρησιμοποιούμενα δοχεία και συσκευασίες από υλικά όπως το χαρτόνι και οι διαμορφωμένες ίνες. Ωστόσο, η απαγόρευση δεν αφορά κάθε πλαστικό στοιχείο που σχετίζεται με τη συσκευασία τροφίμων. Τα καπάκια και τα συστήματα κλεισίματος εξαιρούνται από το συγκεκριμένο μέτρο. Εξαιρέσεις προβλέπονται επίσης για δοχεία που χρησιμοποιούνται για φρέσκα, κομμένα και μη επεξεργασμένα φρούτα, όταν η συσκευασία είναι αναγκαία για τη διατήρηση της φρεσκάδας, την ασφάλεια των τροφίμων ή την αποτροπή σπατάλης τροφίμων.
Οι εξαιρέσεις και τα επαναχρησιμοποιούμενα δοχεία
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η πρόβλεψη για δοχεία με εσωτερική επίστρωση από πολυαιθυλένιο, πολυγαλακτικό οξύ ή ισοδύναμο υλικό, τα οποία εξακολουθούν να επιτρέπονται όταν η επίστρωση λειτουργεί ως απαραίτητο λειτουργικό στρώμα. Η εξαίρεση αυτή έχει πρακτική σημασία για προϊόντα που χρειάζονται προστασία από υγρασία ή άλλες ιδιότητες που συνδέονται με τη διατήρηση και την ασφάλεια των τροφίμων.
Παράλληλα, στο Μονακό εξακολουθεί να ισχύει η δυνατότητα των καταναλωτών να ζητούν την τοποθέτηση του φαγητού τους σε δικό τους επαναχρησιμοποιούμενο δοχείο. Η δυνατότητα αυτή είχε θεσπιστεί ήδη από το 2021. Οι επιχειρήσεις μπορούν, ωστόσο, να αρνηθούν τη χρήση ενός δοχείου εάν αυτό είναι εμφανώς βρώμικο ή θεωρείται ακατάλληλο για το συγκεκριμένο τρόφιμο.
Η νέα απαγόρευση εντάσσεται σε μια πολυετή πολιτική σταδιακής κατάργησης των πλαστικών μίας χρήσης στο Μονακό. Η χώρα είχε απαγορεύσει τις πλαστικές σακούλες μίας χρήσης στα ταμεία το 2016, ενώ το 2019 ακολούθησαν τα πλαστικά καλαμάκια και οι αναδευτήρες. Το 2020 τέθηκαν σε ισχύ περιορισμοί για πιάτα, ποτήρια και μαχαιροπίρουνα μίας χρήσης από πλαστικό. Από το 2023, τα εστιατόρια υποχρεούνται επίσης να χρησιμοποιούν επαναχρησιμοποιούμενα σκεύη και δοχεία για τρόφιμα και ποτά που καταναλώνονται στους χώρους τους.
Στόχος η κατάργηση των πλαστικών μίας χρήσης έως το 2030
Η νέα ρύθμιση αποτελεί μέρος του ευρύτερου σχεδιασμού του Μονακό για σταδιακή εξάλειψη των πλαστικών μίας χρήσης έως το 2030. Η προσέγγιση βασίζεται στην επέκταση των περιορισμών από προϊόν σε προϊόν, με έμφαση σε αντικείμενα και συσκευασίες που χρησιμοποιούνται για πολύ μικρό χρονικό διάστημα και στη συνέχεια απορρίπτονται.
Η κυβέρνηση έχει συνδέσει τη νέα απαγόρευση τόσο με τη μείωση των πλαστικών απορριμμάτων όσο και με τις ανησυχίες γύρω από την πιθανή μετανάστευση μικροπλαστικών από τις συσκευασίες στα τρόφιμα, ενώ παράλληλα επισημαίνεται η κατανάλωση πόρων και ενέργειας που συνδέεται με την παραγωγή πλαστικών αντικειμένων για τόσο σύντομη χρήση.
Για τις επιχειρήσεις εστίασης και λιανικής, η αλλαγή σημαίνει ότι σημαντικό μέρος των συσκευασιών που χρησιμοποιούνταν μέχρι σήμερα για σαλάτες, γεύματα και άλλα προϊόντα άμεσης κατανάλωσης πρέπει πλέον να αντικατασταθεί με λύσεις που συμμορφώνονται με το νέο πλαίσιο. Η εφαρμογή ξεκίνησε την 1η Σεπτεμβρίου 2026, επεκτείνοντας έτσι τους υφιστάμενους περιορισμούς του Μονακό σε έναν ακόμη από τους βασικούς τομείς χρήσης πλαστικού μίας χρήσης.
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
