Για άλλη μια φορά ανακλήθηκαν παγούρια αλουμινίου λόγω της παρουσίας της βιομηχανικής ουσίας Δισφαινόλη Α, θέτοντας σε ετοιμότητα τις ευρωπαϊκές αρχές, τους κατασκευαστές και τους καταναλωτές για τους κινδύνους υγείας και τα απαραίτητα μέτρα προστασίας
Η παρουσία της χημικής ουσίας Δισφαινόλη Α στα εσωτερικά επιστρώματα περιεκτών τροφίμων και υγρών αποτελεί ένα σημαντικό ζήτημα για τη βιομηχανία συσκευασίας και τη δημόσια υγεία. Η πρόσφατη ανάκληση αλουμινένιων παγουριών της εταιρείας CNCL – Poterie du Terroir στη Γαλλία, λόγω υπέρβασης των ορίων ασφαλείας της συγκεκριμένης ουσίας, φέρνει στο προσκήνιο τους κινδύνους που συνδέονται με τη χρήση ακατάλληλων υλικών. Το συγκεκριμένο περιστατικό αφορά παγούρια που διατέθηκαν σε πέντε χρώματα με δυνατότητα εξατομικευμένης εκτύπωσης και η ανάκλησή τους ορίστηκε με προθεσμία ολοκλήρωσης τον Σεπτέμβριο του 2026.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μικροπλαστικά στο νερό βρύσης: Τι δείχνουν τα δεδομένα νέας διεθνούς μελέτης και ποιες ομάδες καταναλωτών εκτίθενται περισσότερο
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Εκατοντάδες κρούσματα σαλμονέλας στην Ευρώπη από μολυσμένα αυγά
Όσον αφορά την ελληνική αγορά, δεν υπάρχει επίσημη καταγραφή για απευθείας εμπορική διανομή των ανακληθέντων γαλλικών παγουριών από εγχώριους εισαγωγείς ή εμπορικές αλυσίδες. Παρόλα αυτά, η πιθανότητα μεταφοράς και χρήσης τέτοιων αντικειμένων στην Ελλάδα υφίσταται μέσω της τουριστικής δραστηριότητας, καθώς τα προϊόντα αυτά πωλούνταν σε γαλλικά καταστήματα αναμνηστικών ειδών. Έλληνες ταξιδιώτες που επισκέφθηκαν τη Γαλλία κατά το διάστημα εμπορίας των προϊόντων ενδέχεται να τα έχουν προμηθευτεί, γεγονός που καθιστά απαραίτητο τον έλεγχο των κωδικών των μοντέλων που περιλαμβάνονται στη λίστα της ανάκλησης. Σε περίπτωση που εντοπιστεί τέτοιο αντικείμενο, η σύσταση των υγειονομικών αρχών είναι η άμεση διακοπή της χρήσης του και η καταστροφή του.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | TEMU: «Σταματήστε αμέσως τη χρήση!» – Σοβαρός κίνδυνος ηλεκτροπληξίας, πυρκαγιάς ή τραυματισμού από δύο συσκευές κουζίνας
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πανικός στη Βιομηχανία τροφίμων: Ανάκληση 22,5 τόνων αρωματικών υλών λόγω κινδύνου Salmonella
Για τους επαγγελματίες της βιομηχανίας, η κατανόηση των αιτιών εμφάνισης της Δισφαινόλης Α στα τελικά προϊόντα είναι καθοριστική. Η ουσία αυτή χρησιμοποιείται κατά κόρον στην παραγωγή πολυκαρβονικών πλαστικών και εποξειδικών ρητινών, οι οποίες εφαρμόζονται ως εσωτερική προστατευτική επίστρωση σε μεταλλικά δοχεία και παγούρια αλουμινίου προκειμένου να αποτραπεί η διάβρωση του μετάλλου από το περιεχόμενο οξύ των υγρών. Η μετανάστευση της ουσίας στο περιεχόμενο υγρό συμβαίνει λόγω ατελούς πολυμερισμού κατά τη διαδικασία παραγωγής ή εξαιτίας της σταδιακής αποδόμησης της επίστρωσης με την πάροδο του χρόνου και την έκθεση σε υψηλές θερμοκρασίες. Να σημειωθεί ότι από την 1η Αυγούστου, η βιομηχανία τροφίμων δεν επιτρέπεται πλέον να χρησιμοποιεί συσκευασίες που κατασκευάζονται με δισφαινόλη Α.
Η αποτροπή αυτών των φαινομένων απαιτεί από τους κατασκευαστές την αυστηρή τήρηση των ορθών βιομηχανικών πρακτικών και τη στροφή σε εναλλακτικές τεχνολογίες. Η χρήση επιστρώσεων ελεύθερων Δισφαινόλης Α, όπως οι πολυεστερικές ρητίνες ή οι επικαλύψεις με βάση το ελαιορητινικό σύστημα, αποτελεί τη σύγχρονη μέθοδο συμμόρφωσης. Παράλληλα, ο ποιοτικός έλεγχος πρέπει να περιλαμβάνει εργαστηριακές δοκιμές μετανάστευσης με τη χρήση προσομοιωτών τροφίμων, ώστε να διασφαλίζεται ότι οι πτητικές ενώσεις δεν υπερβαίνουν τα θεσμοθετημένα όρια πριν από τη διάθεση των προϊόντων στην αγορά.
Η ευρωπαϊκή νομοθεσία έχει γίνει ιδιαίτερα αυστηρή τα τελευταία έτη, ανταποκρινόμενη στις επιστημονικές γνωμοδοτήσεις για την επικινδυνότητα της ουσίας. Ο Κανονισμός της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τα υλικά που έρχονται σε επαφή με τρόφιμα θέτει αυστηρά όρια για τη συγκεκριμένη ένωση, ενώ σε πολλές εφαρμογές που αφορούν βρέφη και μικρά παιδιά η χρήση της έχει απαγορευτεί πλήρως.
Οι επιπτώσεις της Δισφαινόλης Α στην ανθρώπινη υγεία είναι καλά τεκμηριωμένες, καθώς η ουσία έχει χαρακτηριστεί ως ενδοκρινικός διαταράκτης. Λόγω της δομικής της ομοιότητας με τα οιστρογόνα, μπορεί να παρέμβει στο ορμονικό σύστημα του οργανισμού, μιμούμενη ή αποκλείοντας τη δράση των φυσικών ορμονών. Η χρόνια έκθεση, ακόμη και σε χαμηλές συγκεντρώσεις, συνδέεται με διαταραχές της αναπαραγωγικής λειτουργίας, μεταβολικά προβλήματα όπως ο διαβήτης και η παχυσαρκία, καθώς και με επιδράσεις στην ανάπτυξη του νευρικού συστήματος των εμβρύων και των παιδιών.
Οι καταναλωτές μπορούν να υποστούν βλάβες στην υγεία τους κυρίως μέσω της μακροχρόνιας κατάποσης υγρών που έχουν επιμολυνθεί από την εσωτερική επένδυση του παγουριού. Για την προστασία τους, είναι απαραίτητο να ελέγχουν τις σημάνσεις των προϊόντων πριν από την αγορά, αναζητώντας τη ρητή αναγραφή ότι το προϊόν δεν περιέχει τη συγκεκριμένη χημική ένωση. Επίσης, η αποφυγή τοποθέτησης ζεστών ροφημάτων σε σκεύη που δεν είναι πιστοποιημένα για τον σκοπό αυτό, καθώς και η αντικατάσταση οποιουδήποτε μεταλλικού ή πλαστικού παγουριού εμφανίζει φθορές, γρατζουνιές ή αλλοιώσεις στο εσωτερικό του, μειώνουν σημαντικά την πιθανότητα έκθεσης.
