Ανακλήσεις, βακτήρια και κίνδυνοι: Τι μπορεί να κρύβει το παγωτό του εμπορίου
Αν και όταν σκεφτόμαστε τροφική δηλητηρίαση το μυαλό μας πάει σε κοτόπουλο ή λαχανικά, δεν είναι ακριβώς έτσι. Και το παγωτό το απόλυτο γλυκό του καλοκαιριού, επειδή δεν περνά από διαδικασία θερμότητας και παράλληλα μεταβάλλεται εύκολα η σύσταση του, μπορεί να γίνει φορέας επικίνδυνων βακτηρίων και να οδηγήσει από μία απλή έως μία πολύ σοβαρή τροφική δηλητηρίαση. Πολλές επιδημίες μαζικών τροφικών δηλητηριάσεων έχουν συνδεθεί με παγωτό μολυσμένο με πολυάριθμα παθογόνα, συμπεριλαμβανομένης της Salmonella, Escherichia coli , νοροϊού, τοξίνης Staphylococcus aureus , Bacillus cereus και Shigella και λιστέρια.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Σοκολάτα-δηλητήριο προκαλεί ευρωπαϊκό συναγερμό: Διανεμήθηκε σε 21 χώρες – Η ανακοίνωση της εταιρείας
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ |Δημοφιλές γλυκαντικό συνδέεται με εγκεφαλικά – Τι πρέπει να προσέχουν όσοι αγοράζουν προϊόντα χωρίς ζάχαρη
Η λιστέρια είναι και η αιτία της ανάκλησης μεγάλων ποσοτήτων παγωτών της εταιρείας Paleteria La Providencia, με έδρα τη Τζόρτζια των ΗΠΑ, που ανακαλεί παγωτά σε ξυλάκι, λόγω πιθανής μόλυνσης από Λιστέρια. Τα προϊόντα που επηρεάζονται είναι παγωτά καρύδας, μπισκότα και κρέμα, και παγωτό καφέ. Το πρόβλημα εντοπίστηκε μετά από συνήθεις δοκιμές τελικού προϊόντος που αποκάλυψαν θετικό αποτέλεσμα για είδη Listeria. Η λιστερίωση αποτελεί σημαντική ανησυχία για τη δημόσια υγεία επειδή είναι απειλητική για τη ζωή καθώς το 20% περίπου των περιπτώσεων οδηγεί σε θάνατο. Παράλληλα το βακτήριο της λιστέρια, είναι ανθεκτικό και μπορεί να επιβιώσει και στη θερμότητα και στην ψύξη και μάλιστα μπορεί και να πολλαπλασιαστεί στους 0°C. Ένα άλλο πρόβλημα που εντοπίζεται στη βιομηχανία τροφίμων είναι τα ελλιπή στοιχεία διανομής, τα οποία δυσχεραίνουν το έργο της ανάκλησης από τις επιχειρήσεις που έλαβαν τα μολυσμένα προϊόντα.
Πως μολύνεται το παγωτό
Τα παγωτά μπορούν να μολυνθούν από παθογόνα βακτήρια, σε διάφορα στάδια της παραγωγικής διαδικασίας και οι αιτία μπορεί να είναι ανεπαρκή παστερίωσης γάλακτος και κρέμας γάλακτος, μόλυνση κατά τη διαδικασία λόγω αστοχιών υγιεινής, εισαγωγή μολυσμένων συστατικών (όπως ξηροί καρποί) ή μόλυνση μετά τη διαδικασία από ανθυγιεινά φυτικά περιβάλλοντα ή πρακτικές. Αποτέλεσμα αυτών των αστοχιών είναι σοβαρά κρούσματα τροφιμογενών ασθενειών. Πρόσφατα χιλιάδες παγωτά ανακλήθηκαν στις ΗΠΑ λόγω φόβου ότι θα μπορούσαν να έχουν μολυνθεί με λιστέρια ενώ το 2022 μία επιδημία λιστερίωσης προκλήθηκε από κατανάλωση παγωτού της The Ice Cream House of Brooklyn.
Το 1994 αναφέρθηκαν μεταξύ 3.000 και 5.000 περιπτώσεις ασθένειας, με τις 400 περιπτώσεις σε 35 πολιτείες να επιβεβαιώνονται από το CDC. Τον Οκτώβριο του 2007, σημειώθηκε ένα ξέσπασμα Escherichia coli από παγωτό που καταναλώθηκε σε δύο πάρτι γενεθλίων. Πέντε παιδιά, ηλικίας μεταξύ δύο και 11 ετών, εμφάνισαν αιμολυτικό ουραιμικό σύνδρομο (HUS). Τον Απρίλιο του 2013, ένα ξέσπασμα τροφικής δηλητηρίασης που προκλήθηκε από σταφυλοκοκκικές εντεροτοξίνες (SE) στο παγωτό σημειώθηκε στο Φράιμπουργκ της Γερμανίας, μεταξύ των 31 καλεσμένων σε βάπτιση. Οι παραπάνω περιπτώσεις αλλά και όσες (πολλές) δεν μπορούν να αναφερθούν σε ένα μόνο άρθρο, υπογραμμίζουν τη σημασία των κατάλληλων μέτρων υγιεινής και ποιοτικού ελέγχου στην παραγωγή παγωτού για την πρόληψη των τροφιμογενών ασθενειών.
Μέτρα προφύλαξης από τους καταναλωτές
Όσον αφορά τις οικιακές μολύνσεις, το μεγαλύτερο λάθος που κάνουμε είναι πως καταναλώνουμε παγωτό από την ίδια τη συσκευασία κατ’ επανάληψη, ενώ αυτό λιώνει και ξανά παγώνει αρκετές φορές. Αφού μεταδοθεί ένα βακτήριο στο παγωτό, μπορεί να αναπτυχθεί ακόμη και στους 4°C, θερμοκρασία που μπορεί εύκολα να πιάσει ένα παγωτό που έχει λιώσει στο εξωτερικό περιβάλλον. Όσο περισσότερο φυλάσσονται τα έτοιμα προς κατανάλωση τρόφιμα στο ψυγείο, όπως είναι και το τυρί, τόσο περισσότερες ευκαιρίες έχουν τα βακτήρια να αναπτυχθούν.
Να θυμάστε καταρχήν ότι το παγωτό δεν διαρκεί για πάντα. Υπάρχει μια ευρέως διαδεδομένη πεποίθηση ότι η κατάψυξη των τροφίμων θα αποτρέψει την ανάπτυξη βακτηρίων και θα διατηρήσει τη φρεσκάδα. Αυτό δεν είναι ακριβώς λάθος, αλλά επίσης δεν είναι και 100% σωστό. Η κατάψυξη παγωτού και άλλων κατεψυγμένων γαλακτοκομικών προϊόντων επιβραδύνει την ανάπτυξη των βακτηρίων, αλλά δεν τα σκοτώνει και αρχίζουν να αναπτύσσονται ξανά όταν τα τρόφιμα ξεπαγώνουν.
Μόλις ανοιχτεί, το παγωτό παραμένει φρέσκο για περίπου έξι εβδομάδες όταν φυλάσσεται στην κατάψυξη ενώ το παγωτό που δεν έχει ανοιχτεί θα παραμείνει φρέσκο για δύο έως τρεις μήνες. Μετά τον δείκτη των έξι εβδομάδων, το παγωτό αρχίζει να χάνει τη βέλτιστη γεύση του. Μετά από τρεις ή τέσσερις μήνες, υπάρχει αυξανόμενος κίνδυνος να χαλάσει το παγωτό.
Όσο περισσότερο παραμένει το παγωτό στην κατάψυξη, τόσο μεγαλύτερος είναι ο κίνδυνος βακτηριακής μόλυνσης. Το ύπουλο μέρος της ανάπτυξης βακτηρίων στο παγωτό είναι ότι μπορεί να μεταμφιεστεί σε κρυστάλλους πάγου – που μπορεί να φαίνονται, να μυρίζουν και να έχουν ωραία γεύση – αλλά θα μας αρρωστήσουν. Ένα από τα πρώτα πράγματα που μπορεί να παρατηρήσετε εάν το παγωτό έχει χαλάσει είναι οποιοσδήποτε σχηματισμός θραυσμάτων πάγου (κρυστάλλων) στην επιφάνεια του παγωτού ή στην κάτω πλευρά του καπακιού του δοχείου. Επίσης όταν έχει διακοπεί το ρεύμα, θα πρέπει να πετάξετε παγωτό εάν έχει σχηματίσει παγοκρυστάλλους και έχει θερμοκρασία συντήρησης και όχι κατάψυξης ή εάν το παγωτό έχει ξεπαγώσει και έχει φτάσει σε θερμοκρασία περιβάλλοντος για περισσότερες από δύο ώρες.
Άλλες βασικές συμβουλές για την κατανάλωση παγωτού
- Αποφύγετε να τρώτε κατευθείαν από τη συσκευασία και να την ξανά ψύχετε
- Όλα τα σκεύη που χρησιμοποιείτε για παραγωγή και κατανάλωση παγωτού να είναι καθαρά και στεγνά
- Διατηρείτε το παγωτό σε βαθιά κατάψυξη με σταθερή θερμοκρασία
- Μην χρησιμοποιείτε και μην αγοράζετε παγωτό που έχει ως πρώτη ύλη μη παστεριωμένα γαλακτοκομικά
- Μην καταναλώνεται παγωτό του εμπορίου που έχει μετακινηθεί από την αρχική του θέση καθώς είναι σημάδι πως έλιωσε και ξανά πάγωσε
- Διαβάστε την ημερομηνία λήξης
- Μην αγοράζετε παγωτό με χτυπημένη συσκευασία ή όταν έχει αλλάξει το κανονικό σχήμα της.
- Τηρείτε τους κανόνες υγιεινής κατά την παραγωγή για πιθανή διασταυρούμενη μόλυνση.
Τέλος σε υψηλές θερμοκρασίες, πρέπει να είστε προσεκτικοί με την κατανάλωση παγωτού, ειδικά από πλανόδιους πωλητές που μπορεί να μην έχουν επαρκή ψύξη. Εάν το παγωτό αφεθεί να ξεπαγώσει και στη συνέχεια να ξαναπαγώσει, είναι ένα έδαφος αναπαραγωγής για βακτήρια, όπως προαναφέρθηκε. Το σορμπέ φρούτων είναι πολύ καλύτερο επειδή είναι όξινο, επομένως τα βακτήρια δεν μπορούν να επιβιώσουν.
