Επτά σημαντικά τροφιμογενή παθογόνα ευθύνονται για περίπου 9,9 εκατομμύρια ασθένειες, 53.300 νοσηλείες και 931 θανάτους ετησίως στις Ηνωμένες Πολιτείες, σύμφωνα με επιστημονικές εκτιμήσεις που παρατίθενται σε νέα μελέτη για την ασφάλεια τροφίμων. Η εργασία, η οποία δημοσιεύτηκε στις 13 Οκτωβρίου 2026 στο Journal of Food Protection, εξετάζει την εξέλιξη των τροφιμογενών λοιμώξεων και την αποτελεσματικότητα των αμερικανικών στόχων περιορισμού τους επί σχεδόν τέσσερις δεκαετίες.
Τα επτά παθογόνα είναι το καμπυλοβακτηρίδιο (Campylobacter spp.), το Clostridium perfringens, η Listeria monocytogenes, ο νοροϊός (norovirus), τα μη τυφοειδικά στελέχη σαλμονέλας (Salmonella), τα στελέχη Escherichia coli που παράγουν τοξίνη Shiga (STEC) και το παράσιτο Toxoplasma gondii. Οι ετήσιες εκτιμήσεις αφορούν λοιμώξεις που αποκτήθηκαν εντός των ΗΠΑ και προέρχονται από προηγούμενη επιστημονική εργασία του 2025, την οποία επικαλούνται οι συγγραφείς της νέας μελέτης.
Η νέα δημοσίευση υπογράφεται από επιστήμονες των αμερικανικών οργανισμών CDC, FDA και USDA και εξετάζει ειδικότερα τέσσερα από αυτά τα παθογόνα: Campylobacter, Listeria monocytogenes, STEC και Salmonella. Οι ερευνητές ανέλυσαν την πορεία των εθνικών στόχων της πρωτοβουλίας Healthy People, χρησιμοποιώντας δεδομένα επιδημιολογικής επιτήρησης από το 1987 έως το 2024. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η πρόοδος στην πρόληψη των συγκεκριμένων λοιμώξεων παραμένει περιορισμένη.
Η μελέτη διαπιστώνει αύξηση των καταγεγραμμένων λοιμώξεων από λιστέρια, καμπυλοβακτηρίδιο και παθογόνα στελέχη Escherichia coli. Στην τρέχουσα περίοδο Healthy People 2030, η καταγεγραμμένη επίπτωση της λιστερίωσης αυξήθηκε από 0,27 σε 0,36 λοιμώξεις ανά 100.000 κατοίκους, συγκριτικά με την περίοδο αναφοράς 2016–2018. Πρόκειται για αύξηση περίπου 33%, ενώ ο στόχος για το 2030 είναι 0,22 λοιμώξεις ανά 100.000 κατοίκους. Η λιστέρια συγκαταλέγεται στα παθογόνα που παρακολουθούνται συστηματικά από τις αμερικανικές υγειονομικές αρχές μέσω του προγράμματος FoodNet.
Αύξηση καταγράφεται και για το καμπυλοβακτηρίδιο, με την επίπτωση να μεταβάλλεται από 16,2 σε 20,6 λοιμώξεις ανά 100.000 κατοίκους, σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία του 2023. Για τα παθογόνα στελέχη E. coli που παράγουν τοξίνη Shiga, η αντίστοιχη επίπτωση αυξήθηκε από 4,6 σε 5,7 το 2024. Και στις δύο περιπτώσεις, οι καταγεγραμμένες τιμές βρίσκονται πάνω από τους εθνικούς στόχους του 2030.
Για τη σαλμονέλα, η επίπτωση παρέμεινε ουσιαστικά σταθερή, από 15,3 σε 15,2 λοιμώξεις ανά 100.000 κατοίκους, έναντι στόχου 11,5. Συνολικά, κανένας από τους τέσσερις στόχους του Healthy People 2030 δεν έχει επιτευχθεί με βάση τα τελευταία διαθέσιμα δεδομένα. Η μελέτη καταγράφει επιδείνωση για τρία παθογόνα και απουσία ανιχνεύσιμης μεταβολής για τη σαλμονέλα, σύμφωνα με την επίσημη ταξινόμηση προόδου του προγράμματος.
Η ιστορική ανάλυση δείχνει ότι οι στόχοι του Healthy People 2000 είχαν επιτευχθεί και για τα τέσσερα παθογόνα. Την επόμενη δεκαετία επιτεύχθηκε μόνο ο στόχος για το E. coli O157, ενώ κατά την περίοδο Healthy People 2020 δεν επιτεύχθηκε κανένας. Οι συγγραφείς διευκρινίζουν ότι οι μέθοδοι επιτήρησης, οι διαγνωστικές πρακτικές και ο τρόπος καθορισμού των στόχων μεταβλήθηκαν σημαντικά μεταξύ των διαφορετικών περιόδων.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στην ερμηνεία των αυξήσεων, καθώς η ευρύτερη χρήση διαγνωστικών εξετάσεων ανεξάρτητων από καλλιέργεια επιτρέπει την ανίχνευση περιστατικών που παλαιότερα ενδέχεται να παρέμεναν αδιάγνωστα. Οι ερευνητές σημειώνουν ότι οι αλλαγές αυτές δυσκολεύουν την αξιολόγηση των μακροχρόνιων τάσεων. Η επιστημονική ομάδα του Healthy People σκοπεύει να συνεκτιμήσει τις διαγνωστικές μεταβολές κατά τον καθορισμό των στόχων για το 2040.
Η μελέτη παραθέτει επίσης στοιχεία σύμφωνα με τα οποία περισσότερες από 9.000 επιδημικές εξάρσεις τροφιμογενών νοσημάτων καταγράφηκαν στις ΗΠΑ μεταξύ 2011 και 2022. Το ετήσιο οικονομικό κόστος των τροφιμογενών ασθενειών εκτιμάται σε 75 δισεκατομμύρια δολάρια, σε τιμές 2023, συμπεριλαμβανομένων των ιατρικών δαπανών, της απώλειας παραγωγικότητας και των πρόωρων θανάτων. Τα στοιχεία αυτά προέρχονται από έκθεση του αμερικανικού Government Accountability Office του 2025.
Πηγή: Louis R.P. et al. (2026), Tracking Illnesses Caused by Four Foodborne Pathogens Over Four Decades of the Healthy People Initiative, Journal of Food Protection. https://doi.org/10.1016/j.jfp.2026.100942. Στοιχεία ετήσιας επιβάρυνσης: Scallan E. et al. (2025), Foodborne Illness Acquired in the United States—Major Pathogens, 2019, Emerging Infectious Diseases, 31(4).
