Περισσότεροι από 2,34 εκατομμύρια τόνοι εσπεριδοειδών εισήχθησαν στην Ευρωπαϊκή Ένωση από τρίτες χώρες κατά την εμπορική περίοδο 2024/25, με περισσότερους από 1,32 εκατομμύρια τόνους να περνούν από ολλανδικά λιμάνια. Το ποσοστό αυτό αντιστοιχεί περίπου στο 57% των συνολικών εισαγωγών πορτοκαλιών, λεμονιών, γκρέιπφρουτ, μανταρινιών και λάιμ στην ευρωπαϊκή αγορά, καθώς η Ολλανδία έχει εξελιχθεί σε βασικό κόμβο εισαγωγής, εμπορίας και επανεξαγωγής εσπεριδοειδών προς άλλα κράτη μέλη. Η εξέλιξη προκαλεί αντιδράσεις από τον ευρωπαϊκό κλάδο των εσπεριδοειδών, καθώς το ζήτημα δεν αφορά την ίδια την ύπαρξη εισαγωγών από τρίτες χώρες, αλλά το πότε και με ποιον τρόπο φτάνουν στην αγορά μεγάλες ποσότητες προϊόντων. Όταν οι εισαγωγές συμπίπτουν με την περίοδο ευρωπαϊκής παραγωγής, δημιουργούνται πλεονάσματα που μπορούν να πιέσουν τις τιμές και να περιορίσουν το πλεονέκτημα των προϊόντων που παράγονται εντός της ΕΕ. Η μεγαλύτερη πίεση καταγράφεται στην Ισπανία, ενώ ανάλογες επιπτώσεις μπορεί να υπάρχουν και για παραγωγούς σε Γαλλία και Ιταλία.
Στο επίκεντρο της κριτικής βρίσκεται το μοντέλο διακίνησης μέσω Ολλανδίας, όπου μεγάλες ποσότητες εσπεριδοειδών από το νότιο ημισφαίριο, κυρίως από τη Νότια Αφρική, αλλά και από χώρες όπως η Αίγυπτος και το Μαρόκο, εισάγονται και στη συνέχεια διοχετεύονται σε άλλες ευρωπαϊκές αγορές. Σύμφωνα με την ανάλυση, μεγάλο μέρος αυτής της δραστηριότητας πραγματοποιείται μέσω αγορών άμεσης διάθεσης, στις οποίες οι ποσότητες κατευθύνονται στην αγορά χωρίς τον ίδιο βαθμό προγραμματισμού που χαρακτηρίζει τα μοντέλα εφοδιασμού που εφαρμόζονται σε άλλες χώρες. Η διαφορά γίνεται πιο έντονη όταν οι εισαγωγές συμπίπτουν με την έναρξη ή την εξέλιξη της ευρωπαϊκής συγκομιδής. Σε χώρες όπως η Ισπανία, η Γαλλία και η Ιταλία, μέρος των εισαγωγών έχει σχεδιαστεί ώστε να καλύπτει την κατανάλωση κατά την περίοδο εκτός ευρωπαϊκής παραγωγής, με συμφωνίες μεταξύ εισαγωγέων και λιανεμπόρων που επιδιώκουν σταθερή διαθεσιμότητα προϊόντων καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. Η συγκεκριμένη προσέγγιση περιορίζει, θεωρητικά, τον κίνδυνο να βρεθούν μεγάλες ποσότητες εισαγόμενων και ευρωπαϊκών προϊόντων στην αγορά ταυτόχρονα. Η ανησυχία των παραγωγών είναι ότι όταν οι εισαγωγές αυξάνονται απότομα και διοχετεύονται στην αγορά σε περιόδους υψηλής ευρωπαϊκής προσφοράς, το εμπορικό ρίσκο μεταφέρεται από τους εισαγωγείς στους παραγωγούς. Οι τιμές μπορούν να υποχωρήσουν, ενώ οι ευρωπαίοι αγρότες καλούνται να απορροφήσουν τις συνέπειες ενός πλεονάσματος που δεν δημιούργησαν οι ίδιοι. Η κριτική επεκτείνεται και στους παραγωγούς τρίτων χωρών, καθώς η υπερπροσφορά μπορεί τελικά να πιέσει και τις τιμές που λαμβάνουν οι παραγωγοί στη Νότια Αφρική ή την Αίγυπτο.
Τα λεμόνια έδειξαν το μέγεθος του προβλήματος
Τα στοιχεία για τα λεμόνια της φετινής περιόδου χρησιμοποιούνται ως χαρακτηριστικό παράδειγμα. Έως τις 20 Αυγούστου 2026, η ΕΕ είχε εισαγάγει 448.000 τόνους λεμονιών από τρίτες χώρες, εκ των οποίων οι 231.000 τόνοι, δηλαδή περίπου 52%, είχαν περάσει από την Ολλανδία. Πρόκειται για επίπεδο που χαρακτηρίζεται ρεκόρ και, σύμφωνα με την ισπανική διεπαγγελματική οργάνωση για τα λεμόνια και το γκρέιπφρουτ, δημιούργησε αποθέματα που ξεπέρασαν τη ζήτηση της αγοράς. Η συσσώρευση αποθεμάτων έχει ιδιαίτερη επίπτωση στην έναρξη της ευρωπαϊκής περιόδου λεμονιών, καθώς προϊόντα που έχουν παραμείνει για εβδομάδες σε ολλανδικούς λιμένες μπορούν να διοχετευθούν στην αγορά σε χαμηλές τιμές, αυξάνοντας τον ανταγωνισμό για τα φρέσκα λεμόνια της ευρωπαϊκής συγκομιδής. Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί έναν μηχανισμό στον οποίο η αποτελεσματικότητα των λιμανιών και της εφοδιαστικής αλυσίδας δεν μεταφράζεται απαραίτητα σε όφελος για όλους τους κρίκους της αγοράς.
Πηγή: Fruitnet
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Μύρτιλα: Η ουσία που «ξεκλειδώνει» την καύση λίπους στα μυϊκά κύτταρα
- Γυμναστική στο σπίτι ή στο γυμναστήριο; Ποια επιλογή φέρνει καλύτερα αποτελέσματα
- Μεγάλη φωτιά στο οινοποιείο Achaia Clauss στην Πάτρα, καταστράφηκε ολοσχερώς το πέτρινο κτίριο
- Φάρμακα αδυνατίσματος GLP-1: 310 φορές αυξήθηκε η χρήση τους σε παιδιά ηλικίας 8 έως 11 ετών
- 4 σημάδια που μπορεί να δείχνουν ότι η πίεση είναι υψηλή
- Τι έτρωγαν οι Αμερικανοί στο πρώτο πικνικ της ιστορίας το 1882
