Η χρηματοδότηση θα προέλθει από φόρο σε μη ανακυκλώσιμα πλαστικά και η εφαρμογή του μέτρου θα ελεγχθεί από την αρμόδια αρχή ανταγωνισμού
Οι τιμές των τροφίμων έχουν γίνει ένα από τα πιο ευαίσθητα και καθημερινά ζητήματα για τα ευρωπαϊκά νοικοκυριά τα τελευταία χρόνια. Ο πληθωρισμός στον κλάδο των τροφίμων κινείται συχνά ταχύτερα από τον γενικό δείκτη τιμών, ενώ παράγοντες όπως οι αυξήσεις στις τιμές ενέργειας, οι διαταραχές στην εφοδιαστική αλυσίδα, οι μεταβολές στις τιμές πρώτων υλών και η πίεση κόστους στους παραγωγούς μεταφράζονται γρήγορα σε υψηλότερα ράφια. Σε πολλές χώρες, η επιβάρυνση αυτή έχει οδηγήσει κυβερνήσεις να αναζητούν μέτρα ανακούφισης, όπως μειώσεις φόρων ή επιδοτήσεις, προκειμένου να περιορίσουν την άνοδο του κόστους διαβίωσης και να στηρίξουν τα ευάλωτα νοικοκυριά. Στο πλαίσιο αυτό, μια ευρωπαϊκή κυβέρνηση ανακοίνωσε πρόσφατα σχέδιο μείωσης του ΦΠΑ σε επιλεγμένα τρόφιμα στο 5%, μια κίνηση που θα χρηματοδοτηθεί μέσω φόρου σε μη ανακυκλώσιμα πλαστικά, με στόχο να περιορίσει τις αυξήσεις και να αποτρέψει περαιτέρω πιέσεις στις τιμές λιανικής.
Η Αυστρία ανακοίνωσε σχέδιο μείωσης του ΦΠΑ σε επιλεγμένα τρόφιμα στο μισό, από 10% σε 5%, με στόχο να ανακουφίσει τα νοικοκυριά από το κόστος της διατροφής. Η μείωση αυτή προβλέπεται να τεθεί σε εφαρμογή στα μέσα του έτους, ωστόσο δεν έχουν ακόμη καθοριστεί οι ακριβείς κατηγορίες «τροφίμων» που θα υπαχθούν στη μειωμένη φορολογία. Η κυβέρνηση διευκρίνισε ότι το μέτρο θα χρηματοδοτηθεί μέσω φόρου σε μη ανακυκλώσιμα πλαστικά, ωστόσο οι λεπτομέρειες του φόρου αυτού παραμένουν ανοιχτές και πρέπει ακόμη να οριστικοποιηθούν.
Η αυστριακή αρχή ανταγωνισμού θα έχει την ευθύνη να διασφαλίσει ότι οι λιανέμποροι θα εφαρμόσουν σωστά τη μείωση του ΦΠΑ και ότι αυτή θα μετακυλιστεί στους καταναλωτές, όπως προβλέπεται. Σε πρώτη αντίδραση, ο ανεξάρτητος αυστριακός Σύνδεσμος Λιανικής (Handels Verband) χαιρέτισε την απόφαση, επισημαίνοντας ότι τα τρόφιμα ήδη ωφελούνται από μειωμένο ΦΠΑ σε σχέση με το γενικό συντελεστή 20% που ισχύει για τα υπόλοιπα αγαθά. Ο διευθύνων σύμβουλος του Συνδέσμου, Rainer Will, τόνισε ότι οι λιανέμποροι θα μεταφέρουν «όπου είναι δυνατόν» τα οφέλη της μείωσης στους πελάτες, ενώ υπογράμμισε ότι είναι κρίσιμο η μείωση να είναι «πραγματικά μόνιμη και όχι προσωρινή».
Παράλληλα, η αυστριακή κυβέρνηση σχεδιάζει να επιβάλει φόρο εισαγωγών από το εξωτερικό με τη μορφή της λεγόμενης «package levy», δηλαδή φόρου στα δέματα. Ο πρόεδρος της ομοσπονδιακής εμπορικής διεύθυνσης του αυστριακού Οικονομικού Επιμελητηρίου (WKÖ), Rainer Trefelik, προειδοποίησε ότι ο φόρος στα μη ανακυκλώσιμα πλαστικά πρέπει να εφαρμοστεί με επιλεκτικό τρόπο, ώστε να αποφευχθούν περιττά οικονομικά βάρη. Όπως σημείωσε, «είναι κρίσιμο να μην επιβαρυνθούν τομείς με κόστος που δεν έχει επιρροή στη χρήση πλαστικού».
Ο ίδιος εξήγησε ότι ο στόχος είναι να αποτραπεί η μετακύλιση υψηλότερων κόστους συσκευασίας στις τιμές λιανικής, κάτι που θα τροφοδοτούσε περαιτέρω τον πληθωρισμό, καθώς η επίδραση αυτή μπορεί να επηρεάσει όλους τους τομείς του λιανεμπορίου. Σε σχέση με τον φόρο στα δέματα, ο Trefelik ανέφερε ότι θα μπορούσε να δημιουργήσει ένα πιο ισότιμο περιβάλλον για τους τοπικούς λιανέμπορους σε σχέση με τις διεθνείς πλατφόρμες πωλήσεων, αλλά υπογράμμισε ότι η βιομηχανία περιμένει ακόμη λεπτομέρειες για την εφαρμογή του. Επισήμανε ότι είναι ασαφές πώς θα λειτουργήσει τεχνικά η διαδικασία είσπραξης, δεδομένου ότι η πλειονότητα των δεμάτων δεν επεξεργάζεται στην Αυστρία αλλά εισάγεται στην ΕΕ μέσω Ουγγαρίας και Βελγίου, και ότι δεν είναι σαφές πώς θα αλληλεπιδρά ο φόρος με τα επίπεδα τελών εκτελωνισμού και επεξεργασίας που ανακοίνωσε η ΕΕ.
Ο Handels Verband πρότεινε ότι η αυστριακή κυβέρνηση θα μπορούσε να κάνει περισσότερα για να μειώσει το βάρος στις τιμές των τροφίμων και στους λιανέμπορους, υπογραμμίζοντας ότι προϊόντα όπως ο καφές, η κακάο και ο χυμός φρούτων έχουν γίνει «εξαιρετικά πιο ακριβά» τα τελευταία χρόνια. Ο Rainer Will σημείωσε ότι η τιμή στο ράφι, πέραν του ΦΠΑ, εξαρτάται κυρίως από παράγοντες εισροών όπως η τιμή προμήθειας, το ενεργειακό κόστος, οι συλλογικές αμοιβές, τα τέλη και, σε ορισμένες περιπτώσεις, η τιμή στον παγκόσμιο χάρτη και οι κύκλοι συγκομιδής. Για να είναι αποτελεσματικά τα μέτρα αντιμετώπισης του πληθωρισμού, κατά τον ίδιο, πρέπει να στοχεύουν στις ρίζες του προβλήματος, προσφέροντας ουσιαστική ανακούφιση από τα υψηλά ενεργειακά κόστη, τα κόστη προσωπικού και τα γραφειοκρατικά βάρη.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πώς θα απομακρύνετε εύκολα τα λίπη από τα ψηλά ντουλάπια της κουζίνας
