Η κατάψυξη είναι ένα ισχυρό εργαλείο διατήρησης, αλλά δεν μετατρέπει τα τρόφιμα σε “αιώνια”.
Τα κατεψυγμένα τρόφιμα θεωρούνται από πολλούς ως η ιδανική λύση αποθήκευσης: τοποθετούνται στην κατάψυξη, μένουν εκεί και ξεπαγώνουν όταν χρειαστεί. Αλλά ισχύει πραγματικά ότι τα προϊόντα αυτά είναι “αιώνια” και δεν χαλάνε ποτέ; Η απάντηση είναι αρνητική, παρά τη σημαντική παράταση της διάρκειας ζωής που προσφέρει η χαμηλή θερμοκρασία. Το Γερμανικό Ινστιτούτο Κατάψυξης (DTI) επισημαίνει ότι η παγίδα της “αιωνιότητας” δεν ισχύει, καθώς ακόμα και στον καταψύκτη ο χρόνος αλλοίωσης κυλά, απλώς πολύ πιο αργά.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ford: Ανακαλεί δεκάδες χιλιάδες οχήματα – Κίνδυνος φωτιάς, απώλειας ισχύος και τραυματισμών
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μπορώ να φάω άφοβα καμένο αυγό;
Ο βασικός λόγος για τον οποίο τα κατεψυγμένα προϊόντα δεν διατηρούνται επ’ άπειρον είναι οι χημικές μεταβολές που συνεχίζουν να συμβαίνουν, έστω και με αργό ρυθμό. Το αρχικό “πάγωμα – σοκ” (schockfrostung), δηλαδή η άμεση κατάψυξη, κρατά τα τρόφιμα φρέσκα, νόστιμα και πλούσια σε θρεπτικά συστατικά, καθώς η πολύ χαμηλή θερμοκρασία αδρανοποιεί τους μικροοργανισμούς και σταματά σχεδόν εντελώς τη διαδικασία αλλοίωσης. Ωστόσο, με την πάροδο του χρόνου μπορεί να εμφανιστούν φαινόμενα όπως απώλεια νερού, “καψίματα” από την κατάψυξη (Gefrierbrand) ή η οξείδωση των λιπών, που επηρεάζουν τη γεύση και την υφή. Συνεπώς, η ψύξη διατηρεί την ποιότητα, αλλά όχι επ’ άπειρον.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Η υγιεινή σε αυτό το σημείο του σώματος μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο Πάρκινσον – Σημαντικά ευρήματα μελέτης
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Καταγγελία για άδεια περιτυλίγματα χωρίς σοκολατάκια σε συσκευασία γνωστής εταιρείας – Το viral βίντεο και η απάντηση της εταιρείας
Ο καθοριστικός παράγοντας για τη διάρκεια ζωής ενός κατεψυγμένου προϊόντος είναι το ποσοστό λίπους. Η διατροφολόγος Juliane Zander από το DTI εξηγεί ότι τα λιπαρά προϊόντα τείνουν να αλλοιώνονται πιο γρήγορα και να αναπτύσσουν οσμές ή γεύση που θυμίζει οξείδωση, ακόμα και στην κατάψυξη. Συνεπώς, τα άπαχα τρόφιμα διατηρούνται περισσότερο από τα πιο λιπαρά. Για παράδειγμα, το άπαχο βοδινό κρέας έχει μεγαλύτερη διάρκεια διατήρησης σε σχέση με λιπαρό σολομό ή πανσέτα χοιρινού.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλούνται 6,2 τόνοι ψημένου κοτόπουλου που προορίζονταν για εστιατόρια λόγω μόλυνσης με επικίνδυνο βακτήριο
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανοικτά τα εμπορικά σήμερα, πρώτη Κυριακή των χειμερινών εκπτώσεων
Στα βιομηχανικά κατεψυγμένα προϊόντα, το κρίσιμο σημείο είναι η ένδειξη της ημερομηνίας λήξης που αναγράφεται στη συσκευασία. Η Ημερομηνία λήξης είναι εγγύηση ποιότητας από τον παραγωγό και δείχνει μέχρι πότε, υπό σωστή αποθήκευση, το προϊόν διατηρεί την ποιότητα, τη γεύση και τη δομή του. Συχνά, τα προϊόντα μπορούν να καταναλωθούν και μετά το πέρας της, εφόσον δεν έχει διακοπεί η αλυσίδα ψύξης και δεν παρουσιάζουν ασυνήθιστη οσμή, χρώμα ή γεύση.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Επεκτείνεται η ανάκληση βραστήρων που αυξάνουν τον κίνδυνο καρκινογένεσης και σοβαρών νευρολογικών επιπτώσεων
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Επικίνδυνες χημικές ουσίες στο κεφάλι μας – Τι έδειξε εργαστηριακός έλεγχος σε 38 δημοφιλή έλαια μαλλιών
Σημαντικό στοιχείο στη σωστή αποθήκευση είναι οι “αστέρες” που αναγράφονται στη συσκευασία των κατεψυγμένων: ★ σημαίνει τουλάχιστον -6°C, ★★ τουλάχιστον -12°C, ★★★ τουλάχιστον -18°C και ★★★★ -18°C ή και χαμηλότερα. Η διατήρηση της θερμοκρασίας σε σταθερά επίπεδα είναι κρίσιμη, καθώς οι διακυμάνσεις μπορούν να μειώσουν σημαντικά την ποιότητα και να αυξήσουν τον κίνδυνο εμφάνισης καψιμάτων από κατάψυξη.
Τα φυτικά προϊόντα, όπως τα φρούτα και τα λαχανικά, αποτελούν τα “διαχρονικά” της κατάψυξης. Σύμφωνα με το DTI, όταν διατηρούνται στους -18°C, μπορούν να κρατήσουν έως και ένα χρόνο σε καλή ποιότητα, εφόσον είναι αεροστεγώς συσκευασμένα και η θερμοκρασία παραμένει σταθερή.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Το μεγάλο ψάρι τρώει το μικρό: Καταγγελίες ότι μεγάλες αλυσίδες εστίασης «παριστάνουν» μικρές, ανεξάρτητες στις εφαρμογές delivery
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Το πάμφθηνο ρόφημα που βελτιώνει τον ύπνο και μειώνει τη φλεγμονή
Για το κρέας και τα ψάρια, η διάρκεια διατήρησης ποικίλλει ανάλογα με τον τύπο και τις συνθήκες αποθήκευσης. Η Verbraucherzentrale (Γερμανικός Οργανισμός Καταναλωτών) δίνει ενδεικτικά χρονικά όρια: το βοδινό κρέας μπορεί να διατηρηθεί 10–12 μήνες, το μοσχαρίσιο 9–12 μήνες, το χοιρινό άπαχο 6–8 μήνες και το λιπαρό 4 μήνες. Ο κιμάς διατηρείται μόλις 1–3 μήνες αν είναι άπαχος και περίπου 1 μήνα αν είναι λιπαρός, ενώ το κοτόπουλο 8–10 μήνες. Τα ψάρια είναι πιο ευαίσθητα: τα λιπαρά είδη, όπως ο σολομός ή ο κολιός, διατηρούνται περίπου 6 μήνες, ενώ τα άπαχα, όπως ο μπακαλιάρος ή ο σελαχίας, μέχρι 9 μήνες, σύμφωνα με το Υπουργείο Τροφίμων, Γεωργίας και Προστασίας Καταναλωτών της Κάτω Σαξονίας.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πώς θα απομακρύνετε εύκολα τα λίπη από τα ψηλά ντουλάπια της κουζίνας
Στην πράξη, για να διατηρήσετε τα κατεψυγμένα τρόφιμα όσο το δυνατόν πιο φρέσκα, είναι σημαντικό να διατηρείτε τον καταψύκτη στα -18°C, να συσκευάζετε τα τρόφιμα αεροστεγώς (ιδανικά σε vacuum ή ειδικούς σακούλες κατάψυξης), να αποφεύγετε τα καψίματα από κατάψυξη, να σημειώνετε την ημερομηνία κατάψυξης και να καταναλώνετε τα λιπαρά προϊόντα γρηγορότερα. Αν ένα προϊόν έχει ξεπαγώσει και δεν πρόκειται να καταναλωθεί άμεσα, η επανακατάψυξη είναι επιτρεπτή μόνο μετά από πλήρη θερμική επεξεργασία και πλήρη ψύξη, ειδικά για ωμά κρέατα και ψάρια.
Τελικά, η κατάψυξη είναι ένα ισχυρό εργαλείο διατήρησης, αλλά δεν μετατρέπει τα τρόφιμα σε “αιώνια”. Η ποιότητα και η ασφάλεια εξαρτώνται από τον τύπο του προϊόντος, τη σύνθεσή του, την τήρηση της σωστής θερμοκρασίας και τον τρόπο συσκευασίας. Όσο περισσότερο τηρούνται αυτές οι προϋποθέσεις, τόσο περισσότερο πλησιάζει η διάρκεια ζωής στην “ατελείωτη”, χωρίς όμως να την αγγίζει πλήρως.
Φωτογραφία άρθρου Shutterstock
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
